Romanticus Van Merwijk gaat multimediaal
Door Ruud Buurman
Al twintig jaar ligt heel het Nederlandse volk aan het stompzinnigheidsinfuus, aangelegd door Hilversumse omroepbaasjes en uitgevers van kranten en tijdschriften. Héél het Nederlandse volk? Nee, een kleine groep blijft moedig weerstand bieden, aangevoerd door Jeroen van Merwijk, cabaretier, schrijver en beeldend kunstenaar. Van wiens programma’s - zo meldt hij quasi-verongelijkt in zijn nieuwe voorstelling ‘Dat moet meneer Van Merwijk nodig zeggen’ - nog nooit één seconde op tv is uitgezonden.
De samenzweringen van Van Merwijk en zijn volgelingen duren anderhalf uur en vinden plaats in kleine theaterzalen. Verfrist, gescherpt en gesterkt door zijn woorden en liederen, gaat zijn publiek huiswaarts. Met het gevoel dat verzet geboden is tegen de cultuur van ‘de gewone man’ , die volgens de grote leider, ’helaas geen bedreigde diersoort is’.
Het elfde soloprogramma van Van Merwijk beantwoordt vrijwel volledig aan de inmiddels ouderwetse definitie die wijlen Wim Ibo aan cabaret gaf: ‘Cabaret is professionele literair-muzikale theaterkleinkunst in een intieme omgeving voor een intelligent publiek’. Ander publiek komt er bij hem ook niet in, vertelt hij arrogant. En daarmee berijdt hij zijn stokpaardje, dat nooit gaat vervelen: alleen de kunstzinnige elite kan de samenleving misschien nog van de morele ondergang redden.
Van Merwijk voegt in deze voorstelling alle elementen samen waarmee cabaret zo’n leuke vorm van podiumkunst wordt: muziek, zang, poëzie, verhalen, mijmeringen, bijtend cynisme, zelfspot, romantiek en (uiteraard intelligente) humor.
Hij is zoals altijd weer zeer actueel, maar deze keer ook ongekend persoonlijk als hij op een groot scherm delen laat zien van een documentaire die over zijn familie is gemaakt en waarin de drie kunstzinnige broers Van Merwijk over hun artistieke vader praten. Jeroen laat zijn publiek tevens kennis maken met ‘Malfet’, zijn naam die hij als beeldend kunstenaar heeft aangenomen. Hij werkt op het podium aan een tekening en dat is ook weer te volgen op dat scherm.
Van Merwijk gaat dus multimediaal dit seizoen, dus ouderwets is hij in het geheel niet. Echt handwerk blijven echter zijn liedjes, waar uren van ambachtelijk slijpen en schaven in zitten. In kwantiteit minder dan voorheen, maar in kwaliteit groots. Vooral de romantische. Zijn levensgezellin is al jaren zijn theatertechnicus en zij moet, elke avond weer, toch stapelverliefd worden op een man die zijn liefde voor haar zo prachtig bezingt en met de hele zaal deelt.
Jeroen van Merwijk; ‘Dat moet meneer Van Merwijk nodig zeggen’’. Gezien: 29 jan. De Griffioen Amstelveen.
