Door Robbert van Heuven

Het is natuurlijk ook een legendarisch stel: Camille Claudel (1864-1943) en Auguste Rodin (1840-1917): de jonge muze en de oude meester die een stormachtige relatie omzetten in ongelooflijk mooie kunst. En voor het dramatisch gehalte is het natuurlijk prettig dat Claudel uiteindelijk paranoïde afgevoerd werd naar het krankzinnigengesticht. Daar kun je dan weer mooi films, boeken en toneelstukken op baseren.

Maar er zijn natuurlijk meer kunstenaarsstellen wier leven en werk dooreengevlochten, zoals Diego Riviera en Frieda Kahlo, of Niki de Saint Phalle en Jean Tinguely. Het Haags Gemeentemuseum heeft over het fenomeen de tentoonstelling Liefde! Kunst! Passie! ingericht. Daar hangen en staan de werken van de partners naast elkaar, voorzien van een uitgebreide beschrijving van de relatie en mooie citaten als ‘Met Niki begon ik te dromen…’ (Tinguely over De Saint Phalle). Maar het mooist zijn toch de werken zelf en hoe je in die werken kan zien dat er met elkaar samen wordt gewerkt (zoals de dadaïsten Sophie en Hans Arp), dat ze zich tegen elkaar afzetten (Riviera en Kahlo), hoe relatieleed wordt verwerkt. En hoe de geliefden tegen elkaar aan kijken: zo portretteerde Rodin Claudel als een klein, kwetsbaar poppenkopje, terwijl zij haar geliefde boetseerde met harde, woeste trekken.

In alle getoonde relaties zit drama genoeg en daarom dacht het Gemeentemuseum dat een theatervoorstelling nog meer diepgang zou kunnen geven aan de tentoonstelling door de emoties van de kunstenaars in kwestie invoelbaar te maken. Het is daarom dat het Haagse toneelgezelschap De Nieuwe Metropool werd uitgenodigd om in de aula van het museum de voorstelling Camille Claudel, een schreeuw om vrijheid te spelen.

Voor je verder leest...

Inmiddels zijn al bijna 300 mensen met een hart voor kunst lid. We groeien snel! Alleen dankzij onze leden kunnen we dit soort verhalen blijven vertellen.

Word ook lid, door HIER te klikken!

Helaas voor de argeloze bezoeker die zijn ervaring uitgediept wil zien, blijft er bij De Nieuwe Metropool van de intense symbiotische liefde-haat relatie van Claudel en Rodin weinig over dan de pathetiek van een knettergek kunstenaarswijf. Schrijfster Manon Bartels heeft er voor gekozen om Claudel in het gesticht te tonen, waar ze terugkijkt op haar leven. Vol van achterdocht is ze en van wrok naar alles en iedereen. ‘Ik ben niet gek’, buldert ze af en toe en bevestigd daarmee juist het tegendeel. Veel verder dan sneren naar haar voormalige geliefde en opzichtig opgelepelde anekdotische feitjes (‘Ik weet wel waarom ze mij, Camille Claudel, op 10 maart 1913 zijn komen halen’, dat soort werk) komt ze niet. En dan is er nog een broer die plotseling opduikt en die net zo knettergek blijkt te zijn als zijn zus.

Ondertussen krijgen we helaas niets te weten over de relatie met Rodin, over hun liefde, hun passie, hun werk, alles wat toch wel zo een beetje de kern is van waarom Claudel een interessant personage zou kunnen zijn. Daarbij helpt het oppervlakkige, geaffecteerde spel van Marike Mingelen niet mee. Ze speelt keurig op afspraak alle emoties van Claudel (boos, paranoïa, verdrietig). Maar om invoelbaar te maken waarom Claudel is zoals is, dat ze nog steeds intens van Rodin houdt, zoals haar broer opmerkt, daarvoor ontbreken haar ten ene male de acteerkwaliteiten. ‘Om jouw kunst te beschrijven zouden bladzijden partituur, vele boeken nodig zijn’, zegt broerlief in de voorstelling. Misschien had De Nieuwe Metropool die waarschuwing uit haar eigen stuk ter harte moeten nemen en beseffen dat je iets complex als de emoties van een kunstenaar niet in een rommelig stuk van een uurtje weg kan zetten. De kracht van de tentoonstelling Liefde! Kunst! Passie! is de passie die van sommige doeken en werken afspat. Daar voegt Camille Claudel helaas bitter weinig aan toe. Dan blijf ik liever toch nog even wat langer voor die prachtige Kus van Rodin staan.

Liefde!Kunst!Passie!, kunstenaarsechtparen, in het Haags Gemeentemuseum, nog te zien tot 1 juni 2009
Camille Claudel, een schreeuw om vrijheid, door De Nieuwe Metropool, regie: Jaap Postma, nog te zien op 17, 30 en 31 mei 2009 in de aula van het museum, www.denieuwemetropool.nl

Elke ochtend ons nieuws in je mailbox?

Wanneer je lid wordt kun je elke dag een update in de mail krijgen, met onze laatste berichten.

Word ook lid, door HIER te klikken!


Al lid? Login