Door Willem Jan Keizer

De negende symfonie van Antonin Dvorak is dezer dagen veelvuldig te horen in de Rotterdamse Doelen. Dinsdagavond dirigeert Charles Dutoit het werk met het Londense Royal Philharmonic Orchestra, nadat het Rotterdams Philharmonisch Orkest zich er het hele weekend al over ontfermd heeft. Daarnaast dirigeerde de Amerikaanse Gisèle Ben-Dor met het RPhO de Nederlandse première van een tripleconcerto van Luis Bacalov.

Met een suite uit het ballet Panambí (1937) van Alberto Ginastera opende het concert van het RPhO. Hoewel een van de belangrijkste componisten van het Zuidamerikaanse continent, wordt de muziek van de vindingrijke Ginastera zelden uitgevoerd. Het was nota bene de symfonische rockgroep Emerson, Lake and Palmer, die het Europese publiek voor het eerst wees op het bestaan van deze muziek: hun Toccata, van het album Brain Salad Surgergy (1973), is een bewerking van een deel uit diens eerste pianoconcert.

De suite, door de dirigente tamelijk lukraak samengesteld, eindigt met een Ochtendgloren die  de Sonnenaufgang uit Richard Strauss’ Also sprach Zarathustra doet verbleken. Deze ritmisch dominante muziek kan best een stevige aanpak verdragen, maar Ben-Dor liet te weinig ruimte voor nuance.

In het Triploconcierto van Bacalov werd de toon gezet door de drie solisten, daar kwam de dirigente verder niet erg aan te pas. De componist speelde zelf piano, Juanjo Mosalini jr. bandoneon en de verassend sterke sopraan Virginia Tola zong de teksten (van Bacalov zelf). Tola viel op met een stem die lekker zit, bodem heeft en geen merkbaar omslagpunt tussen de registers laat horen. De filmische muziek van Bacalov valt niet erg uit de toon, maar qua revolutionair elan moet hij zijn meerdere erkennen in Ginastera.

Voor je verder leest...

Inmiddels zijn al bijna 300 mensen met een hart voor kunst lid. We groeien snel! Alleen dankzij onze leden kunnen we dit soort verhalen blijven vertellen.

Word ook lid, door HIER te klikken!

Met haar potige mannetjesputters-aanpak gooide dirigente Ben-Dor geen hoge ogen in de Nieuwe Wereld-symfonie van Dvorak. Het dankt zijn bekendheid vooral aan de ijzersterke melodieën, maar is verder geen bijzonder doorwrocht werk. Ben-Dor had de muziek goed geanalyseerd, en concludeerde daaruit dat de Amerikaans-volkse elementen die Dvorak in de muziek had verstopt flink voor in het klankbeeld moesten komen.

Ze trok het largo uiteen en het scherzo viel verre van puntig uit. Haar bewegingen en aanwijzingen waren eenvormig, en precies zo droeg zij dit over op de muziek. Een orkest hard laten spelen is geen kunst, wel om het genuanceerd te doen klinken. En deze nuance ontbrak op alle fronten. Pianissimo’ heeft deze dirigente niet in haar woordenboek staan, net zo min als  ‘dynamiek’ en ‘diepgang’.

Elke ochtend ons nieuws in je mailbox?

Wanneer je lid wordt kun je elke dag een update in de mail krijgen, met onze laatste berichten.

Word ook lid, door HIER te klikken!


Al lid? Login

Grote zaal de Doelen: Rotterdams Philharmonisch Orkest onder leiding van Gisèle Ben-Dor met medewerking van diverse solisten. Werken van Ginastera, Bacalov, Dvorak. Gehoord: 16/10, herhaling 17/10 en 18/10.