Door Margriet Prinssen

Roerloos staan de acteurs naast elkaar en kijken naar het publiek. Achter hen een verlicht paneel, daarachter drie platanen. Als ze eindelijk beginnen te spreken, doen ze dat om beurten, zonder dat er sprake is van een dialoog of van een regulier gesprek. Soms lijken ze op elkaar te reageren, meestal volgen ze elk hun eigen gedachtenstroom. Elke poging om een verhaal te ontdekken of zelfs om de personages te begrijpen is zinloos. Het zijn vier stemmen die naast en door elkaar heen bestaan en een gefragmenteerd beeld schetsen van het leven.
Hunker (Crave) is een toneelstuk van Sarah Kane uit 1998, een jaar voor ze zelfmoord pleegde, 28 jaar oud. Het is een in en in zwarte tekst, achteraf te lezen als een soort vooraankondiging van haar dood. Een ‘stream of consciousness’ van een getormenteerde ziel, een litanie van het lijden.
Het is ook een experimentele tekst, een oefening in taal, een zoektocht naar de grenzen van wat een toneeltekst vermag. Korte zinnetjes, veel herhalingen, een voorkeur voor paradoxen: ‘Als je het niet begrijpt, begrijp je het.’  Een lange monoloog over de verwoestende kracht van de liefde vormt het centrum van het stuk. Af en toe is er een relativerend moment of valt zelfs een poging tot humor te bespeuren, maar de zwaarte overheerst. Legio zijn de toespelingen op de dood en op zelfmoord.

Olivier Provily heeft eerder een stuk van Sarah Kane geregisseerd (het voor het Theaterfestival 2007 geselecteerde 4.48 Psychose) en voelt kennelijk een nauwe band met de schrijfster. Hij is een radicale regisseur, een zoeker naar waarheid en schoonheid, wars van elk effectbejag. Provily maakt ‘innerlijk’ theater: poëtische voorstellingen vanuit stilte en leegte die hij vult met minimale elementen.

Soms werkt dat heel mooi, zoals bij de voorstellingen Een Zomerdag van Jon Fosse en God’s Opinion. In dit geval is de tekst te ongenaakbaar, al is de enscenering en de tekstbehandeling voorbeeldig. De vier personages maken bijna een muzikale cadans van de scherven tekst, die allemaal draaien om de thema’s verlangen en vernietigingsdrift. Het spel van Tamar van den Dop spreekt het meest tot de verbeelding: zij kan een wereld tevoorschijn toveren door heel langzaam haar ogen van links naar rechts te bewegen of door een wenkbrauw op te trekken. De vier personages komen een voor een naar voren en eindigen zoals ze begonnen: stil naast elkaar als zwarte contouren tegen het inmiddels weer verlichte paneel.

Voor je verder leest...

Inmiddels zijn al bijna 300 mensen met een hart voor kunst lid. We groeien snel! Alleen dankzij onze leden kunnen we dit soort verhalen blijven vertellen.

Word ook lid, door HIER te klikken!

Hunker. Tekst: Sarah Kane. Regie: Olivier Provily. Spel: Tamar van den Dop, Marcel Faber, Anne Gehring, Kalki Aporos. Gezien: Haarlem, Toneelschuur, 22 oktober. Tournee t/m 3 dec. Informatie en speellijst: www. olivierprovily.nl

Elke ochtend ons nieuws in je mailbox?

Wanneer je lid wordt kun je elke dag een update in de mail krijgen, met onze laatste berichten.

Word ook lid, door HIER te klikken!


Al lid? Login

Eerder verschenen in Haarlems Dagblad