Sinds de schoorstenen er niet meer roken is het opvallend groen in het Ruhrgebied. Waar ooit brandstoftank, motor en afvoerputje van de Industriële Revolutie in Europa samenkwamen, is nu een stadspark verschenen met een oppervlakte van een kleine vijfduizend vierkante kilometer. Het ooit in sombere zwarte rook, kolendampen en stoflongendood gehulde economische hart van Europa is nu een indrukwekkend samenspel van stad, staal en ruïnebouw, in toenemende mate bevolkt door kunstenaars en gesmeerd door de creatieve industrie.

Daaruit blijkt hoe erg deze culturele hoofdstad 2010 van Europa er eigenlijk aan toe is. Want de creatieve klasse wordt sinds haar ontdekking door Richard Florida immers overal ter wereld ingezet om verval tegen te gaan: creatieven kosten weinig, zijn bereid om in beroerde omstandigheden aan het werk te blijven en zullen zelden vanwege winstmaximalisering naar goedkopere landen vertrekken.


Het gaat slecht in het Ruhrgebied. Sinds de sluiting van de laatste mijn in 1986 mag de natuur misschien zijn opgeleefd, met een gemiddeld opleidingsniveau waarbij Heerlen nog intelligent afsteekt, 170 nationaliteiten en een onoplosbare werkloosheid die in de moeilijkste steden boven de 20% ligt is het ook een sociale tijdbom. En een ecologische, want als de overheid ooit stopt met het onderhoud van de nu gesloten mijnen en de dijken om de oude rivieren niet blijft verhogen, zakt het hele gebied in elkaar en blijft er een grote, giftige binnenzee over.

Rondom de Emscher, de echte slagader van het Ruhrgebied, liggen steden, dorpen en landerijen soms al tientallen meters lager dan een kleine honderd jaar geleden. Daar is de Hollandse polder kinderspel bij.
Geen wonder, hoe dan ook, dat Nederland een belangrijke rol speelt in de kunstmanifestaties in het kader van ‘Essen voor de Ruhr‘, Europese Culturele Hoofdstad 2010. Rem Koolhaas voorzag de gigantische voormalige kolenmijn Zollverein van een oranje accent, en maakte er daarmee kunst van. De Rotterdamse kunstenaars van Observatorium bouwen een gastenverblijf op een uit kolengruis bestaand eiland in de Emscher, dat ooit weer onder water moet komen te staan.

Daarover sprekend: de Duitsers hebben er nogal een handje van om het verleden ietwat toe te dekken, of goed te willen maken. Zo is het Ruhrgebied nu aardig op weg om te veranderen van een stoflong in een groene oase. Dus hebben ze de smaak te pakken. De Emscher moet weer een wilde rivier worden en dat is een hele opgaaf, gesteld dat het kaarsrecht gekanaliseerde open riool dankzij het verzakkende mijnenlandschap eromheen inmiddels een meter of 15 boven het maaiveld stroomt. De Nederlandse erfgoedmensen vinden het nu dus opeens niks meer, dat wegpoetsen van het verleden: ‘over een jaar of vijftig missen we die kaarsrechte kanalen’, verklaarde een van hen, en hij zou best wel eens gelijk kunnen hebben.

Misschien dat we dan ook de bomen weer terug gaan plaatsen op de flanken van de Autobahn, die nu met steun van Nederlandse landschapsarchitecten worden gekapt, om de belevingswaarde van het autorijden te verhogen. Over vijftig jaar rijden er misschien geen auto’s meer en is de snelweg veranderd in een groot restaurant, zoals een van de projecten deze zomer al gaat aantonen…

Voor je verder leest...

Wij doen ons best om onafhankelijke en volledig professionele journalistiek over de wereld van kunst en cultuur te brengen. Journalistiek die al heel veel mensen waarderen, omdat het op zo weinig plekken nog gebeurt. We kunnen daarmee doorgaan als jij lid wordt of ons steunt met een donatie.
Bepaal onderaan zelf hoeveel je wilt bijdragen.

En dan hebben ze dus wat aan Terts Brinkhoff, die sinds hij De Parade van de hand deed van het geld een 120 meter lange eettafel heeft gekocht, die eerder al in New York het publiek wist te verleiden.

Eten en drinken, dat is ook cultuur.

meer inlichtingen: http://www.nl-ruhr.de

Enhanced by Zemanta

4 REACTIES

  1. Enige verwarring over hoe en waarom van de Nederlandse bijdrage kan wellicht worden weggenomen door een bezoekje aan de website die bij dit artikel beter vermeld had kunnen worden: http://www.nl-ruhr.de

  2. Beste Moi (ik ken u toch?),Het betreft hier een verslag van een nogal overvolle dag met presentatie op presentatie en daarmee is dit ook een vrij geslaagde weergave van wat er gezegd is. Het grootste deel van de Nederlandse bijdragers kwam niet aan het woord, omdat er geen tijd voor hen was. Theorieën zijn hier en daar wel gedebiteerd, en het verband tussen het noemen van Richard Florida en de Nederlandse creatieven is aan u. Feit blijft dat Florida altijd wordt aangehaald als het gaat om de revitalisatie van een gedoemd postindustrieel gebied, en daarop was deze keer uitzondering. En waarom er Nederlandse bijdragers zijn? De gegeven reden staat in het artikel. Daarbij weggelaten is de altijd genoemde reden, dat we dankzij de Rijn en de Mijnen altijd al een innige band hebben gehad. Maar dat leek me een cliché dat hier niet herhaald hoefde te worden.O, ja: Gast-Gastgeber, het motto van één van hier niet genoemde onderdelen, betekent zoveel als: wij zijn als kunstenaar te gast in uw gebied, en vieren dat door zelf gastvrij te zijn voor u. Dat hiermee ook een toeristisch gevoelige snaar werd geraakt, spreekt daarmee voor zich. Want de creatieve industrie wordt overduidelijk ingezet voor het ontwikkelen van de toeristische sector in het Ruhrgebied.

  3. Prachtig die tekst maar waarom zijn deze nederlanderse creatieven die overigens niets met de definitie van Florida (op Koolhaas na) te naken hebben, uitgenodid? Wat is hun bijdrage en wat is hun theorie daarbij. Kortom graat wat meer info in plaats van uw zeer leesbare mening over het ruhrgebied.

Comments are closed.