{"id":98672,"date":"2025-09-23T17:08:28","date_gmt":"2025-09-23T15:08:28","guid":{"rendered":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/?p=98672"},"modified":"2025-09-23T17:08:30","modified_gmt":"2025-09-23T15:08:30","slug":"raad-voor-cultuur-vernietigend-over-code-cultural-governance","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/2025\/09\/raad-voor-cultuur-vernietigend-over-code-cultural-governance\/","title":{"rendered":"Culture Council scathing about Cultural Governance Code"},"content":{"rendered":"\n

De Code Cultural Governance, in 1998 mede bedacht door serieel directeur en toezichthouder Melle Daamen, en daarna, sinds 2006, meerdere keren aangepast en gewijzigd, is door de Raad voor Cultuur naar de prullenbak verwezen. Volgens de Raad, onder voorzitterschap van Kristel Baele, moet de code niet worden bijgewerkt, maar fundamenteel heruitgevonden.<\/p>\n\n\n\n

In het op dinsdag 24 september gepresenteerde advies \u201cToezicht in de culturele sector: een kunst apart” zegt de Raad het overigens niet met zoveel woorden. De formuleringen zijn uiterst diplomatiek, maar als je ze op een rijtje zet blijft er niets over van de code die nu door iedereen, die in Nederland geld nodig heeft voor zijn culturele werk, moet worden onderschreven.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u2018Niet optimaal\u2019<\/h2>\n\n\n\n

\u2018Uitgaande van de vaststelling dat het toezicht in de culturele sector beter kan, kan de conclusie worden getrokken dat de Governance Code Cultuur kennelijk niet optimaal functioneert.\u2019,<\/em> stelt de Raad op pagina 67, bijvoorbeeld. Wat dat \u2018niet optimaal\u2019 precies inhoudt wordt zo\u2019n beetje in elke volgende paragraaf helder. De code, op dit moment onderhouden door \u2018Cultuur+Ondernemen\u2019<\/a> mag dan \u2018tekortschietend bestuur en toezicht helpen voorkomen en behoorlijk bestuur en toezicht helpen realiseren\u2019<\/em>, maar, stelt de Raad: \u2018Getuige de casu\u00efstiek en de soms zwakke verantwoording van de Governance Code Cultuur lijkt het kritische gesprek dat de code voor ogen staat een impuls nodig te hebben<\/em>\u2019.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

De Raad constateert dat toezichthouders te vaak slecht op de hoogte zijn van hun rol en hun taak, en soms ook weinig weten van hoe cultuur maken in zijn werk gaat. De aanbevelingen die de Code doet om daarop te letten, noemt de Raad te vrijblijvend. Dat geldt ook voor de opmerkingen die in de code te vinden zijn over belangenverstrengeling: \u2018De huidige governancecode stelt dat belangenverstrengeling nuttig en nodig kan zijn en spreekt van wenselijke en onwenselijke belangenverstrengeling. Dit vindt de raad een onjuiste, verwarrende boodschap. Met korte lijnen tussen toezichthouders en belangrijke stakeholders kan belangenverstrengeling inderdaad positief lijken. Maar belangenverstrengeling en tegenstrijdig belang zijn altijd onwenselijk en kunnen grote belemmeringen vormen in het onafhankelijk en kritisch toezicht houden. Als ze publiek bekend worden, dan schaden ze direct de reputatie en de output van de instelling \u00e9n het algehele vertrouwen in de sector.\u2019<\/em>\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Meer dan cosmetisch<\/h2>\n\n\n\n

De Raad identificeert fundamentele gebreken in de opzet van de code die verder gaan dan cosmetische problemen. Ten eerste is er het probleem van de twee besturingsmodellen, het RvT-model en het bestuur-directiemodel. Hoewel de code pretendeert voor beide modellen te gelden, staat \u00e9\u00e9n besturingsmodel centraal: het raad van toezichtmodel. De later toegevoegde versie voor het bestuur+directiemodel noemt de Raad \u2018gebrekkig\u2019 omdat essenti\u00eble elementen zijn weggevallen zonder adequate vervanging.<\/p>\n\n\n\n

Dit leidt tot \u2018rolverwarring en taakonduidelijkheid<\/em>\u2019 die \u2018de Raad niet verbazen als hij naar de tekst kijkt\u2019<\/em>. Het bestuur in een bestuur-directiemodel heeft \u2018wel degelijk toezichttaken, maar deze worden niet letterlijk in de code benoemd, zoals dat wel gebeurt voor de raad van toezicht\u2019 <\/em>(p. 69). Dit is geen detail – het raakt de kern van hoe toezicht functioneert in een groot deel van de culturele sector.<\/p>\n\n\n\n

De weg kwijt<\/h2>\n\n\n\n

Volgens de Raad faalt de code in zijn communicatie naar gebruikers. Het voorwoord en de toelichting zijn \u2018omslachtig en met veel informatie die overlapt met de codetekst zelf\u2019<\/em>. Essenti\u00eble informatie staat op de verkeerde plek, waardoor gebruikers de weg kwijtraken in wat een leidraad zou moeten zijn.<\/p>\n\n\n\n

Dat leidt er allemaal toe dat de code ook in het veld nauwelijks serieus genomen wordt. Het \u2018pas toe en leg uit\u2019-principe dat geldt bij het aankruisen van het vinkje in je aanvraag leidt vaak tot opvallend standaard uitleg en twijfels over de toepassing. <\/p>\n\n\n\n

De Raad stelt: \u2018Organisaties onderschrijven de code wel en geven ze aan dat ze de principes toepassen, maar lang niet altijd leggen ze uit hoe, waardoor ze niet voldoen aan het ‘pas toe en leg uit’-principe” […] “Veel fondsen en ook de raad zelf vinden dat de verantwoording inzake good governance te wensen overlaat’<\/em>. En dat is niet het enige: \u2018De verschillende overheden en fondsen blijken hiermee niet hetzelfde om te gaan. De een verwacht meer toelichting dan de ander, wat voor de een afdoende is, vindt de ander mager<\/em>\u2019.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Opnieuw uitvinden<\/h2>\n\n\n\n

De Raad concludeert vervolgens niet dat de code moet worden bijgewerkt, maar dat hij helemaal opnieuw  moet worden uitgevonden. De Raad stelt dat er twee zelfstandige codeteksten moeten komen, waarvoor een nieuwe codecommissie moet worden opgericht. Die moet de hele aanpak herzien. Zo stelt de Raad voor om \u2018best practice-bepalingen\u2019 in plaats van \u2018aanbevelingen\u2019 te gebruiken en de tekst veel sturender te maken.  Daarmee zou de cultuursector op termijn op hoogte kunnen komen met sectoren als onderwijs, zorg en woningbouw. <\/p>\n\n\n\n

De nieuwe codes zouden moeten worden opgesteld door een samenwerkingsverband van werkgevers en andere belanghebbenden in de sector, en de Raad wijst daarvoor de NVTC (Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in de Cultuur) aan. Daar zijn nu nog maar 79 instellingen lid van, en de Raad stelt voor het lidmaatschap van die vereniging te verplichten. Die vereniging zou dan ook de centrale rol krijgen voor scholing van toezichthouders. Cultuur+Ondernemen, de instelling die de code en de scholing daarvoor nu onder haar hoede heeft, kan daarbij een adviserende rol spelen, aldus de Raad.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

En dan hebben we het nog niet eens over al die andere aanbevelingen gehad. <\/p>\n\n\n\n

Lees het hele advies<\/a> op de site van de Raad voor Cultuur.\u00a0<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De Code Cultural Governance, in 1998 mede bedacht door serieel directeur en toezichthouder Melle Daamen, en daarna, sinds 2006, meerdere keren aangepast en gewijzigd, is door de Raad voor Cultuur naar de prullenbak verwezen. Volgens de Raad, onder voorzitterschap van Kristel Baele, moet de code niet worden bijgewerkt, maar fundamenteel heruitgevonden. In het op dinsdag […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":98659,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","wpai_meta_description":"","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[15614,11687],"tags":[15891,8375,5756,1148],"class_list":["post-98672","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-beleid","category-donatie-gevraagd","tag-code-cultural-governance","tag-cultuurondernemen","tag-raad-van-toezicht","tag-raad-voor-cultuur"],"views":929,"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg","jetpack-related-posts":[{"id":99064,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/2025\/10\/peiling-cultuurondernemen-bevestigt-bevindingen-raad-voor-cultuur-code-cultural-governance-is-onhoudbaar\/","url_meta":{"origin":98672,"position":0},"title":"Culture+Enterprise poll confirms Culture Council findings: Cultural Governance Code is untenable","author":"Wijbrand Schaap","date":"14 October 2025","format":false,"excerpt":"We may have said it somewhat bluntly, in the article Council for Culture scathing about Code Cultural Governance, but a poll of cultural institutions also yields the same picture: the 'code cultural governance' is inadequate. The building, for which the foundation stone was laid at the beginning of this century, has since...","rel":"","context":"In "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":121836,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/2026\/06\/van-principes-naar-tegenkracht-wat-de-nieuwe-governance-code-cultuur-leert-van-de-praktijk\/","url_meta":{"origin":98672,"position":1},"title":"From principles to counter-force. What the new Culture Governance Code learns from practice","author":"Guido van Nispen","date":"25 June 2026","format":false,"excerpt":"The new Governance Code Culture marks a next step in thinking about management and supervision in the sector. What is changing compared to 2019, what lessons from practice have become visible, and how do the analyses by Sjarel Ex and Jaap van Manen contribute to the discussion\u2026","rel":"","context":"In "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":125198,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/2026\/07\/het-failliet-van-een-illusie-een-beter-functionerende-cultuursector-door-invoering-van-de-governance-code-cultuur-met-het-raad-van-toezicht-model\/","url_meta":{"origin":98672,"position":2},"title":"Culture Press - The bankruptcy of an illusion: a better functioning cultural sector through the introduction of the Governance Code Culture with the Supervisory Board model.","author":"Steve Austen","date":"8 July 2026","format":false,"excerpt":"Steve Austen on the Supervisory Board model in the arts sector: \"I have attended too many harmonised and standardised exhibitions, festivals, literary events and performing arts events in the countries of the former Soviet Union to expect any benefit from ever-increasing, detailed sets of instructions.\"","rel":"","context":"In "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":96184,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/2025\/01\/raad-voor-cultuur-adviescommissie-governance-van-start\/","url_meta":{"origin":98672,"position":3},"title":"Culture Council: Governance advisory committee launched","author":"een van onze leden","date":"29 January 2025","format":false,"excerpt":"The Council for Culture has launched an advisory process on supervision in the cultural and creative sector. With its Governance Committee, the council is investigating how to improve internal supervision so that organisations can function sustainably and strengthen their position. The advice is expected to be published around the summer...","rel":"","context":"In "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":121730,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/2026\/06\/nieuwe-governance-code-cultuur-brengt-meer-helderheid\/","url_meta":{"origin":98672,"position":4},"title":"New Governance Code for Culture brings more clarity","author":"Cultuur+Ondernemen","date":"25 June 2026","format":false,"excerpt":"Good governance and oversight require clearly defined roles, careful consideration and an open dialogue about responsibilities. With the updated Governance Code for Culture, Cultuur+Ondernemen offers cultural organisations more guidance on applying the code in day-to-day practice. Titia Haaxma, Director-General of Cultuur+Ondernemen: \u201cOrganisations indicated that they needed\u2026","rel":"","context":"In "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":100302,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/2026\/01\/de-onraad-van-toezicht-white-paper-sjarel-ex-stelt-diagnose-maar-stokt-bij-oplossing\/","url_meta":{"origin":98672,"position":5},"title":"The treachery of supervision - white paper Sjarel Ex diagnoses but stalls on solution.\u00a0","author":"Wijbrand Schaap","date":"12 January 2026","format":false,"excerpt":"On Friday 16 January, a team led by Sjarel Ex will present a long-awaited report on the future of supervisory boards in the cultural sector. With Jaap van Manen and Mark Micha\u00ebla, Ex conducted a year and a half of research and conducted dozens of interviews. This led to seven painfully recognisable scenarios in...","rel":"","context":"In "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3yKke-pFu","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98672"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100213,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98672\/revisions\/100213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}