{"id":123696,"date":"2026-07-03T09:57:36","date_gmt":"2026-07-03T07:57:36","guid":{"rendered":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/?p=123696"},"modified":"2026-07-03T09:57:43","modified_gmt":"2026-07-03T07:57:43","slug":"de-familie-tenenbaum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2026\/07\/de-familie-tenenbaum\/","title":{"rendered":"La famille Tenenbaum"},"content":{"rendered":"

Normaal schrijf ik op Cultuurpers over technologie of governance. Over bestuurders en toezichthouders, over organisaties die onderweg vergeten waarvoor zij ooit zijn opgericht en over de vraag waarom mensen die geacht worden macht te controleren daar soms juist onderdeel van worden. Afgelopen week ging het hier over het Mus\u00e9e n\u00e9erlandais de la photographie<\/a>. De rechtbank liet weinig heel van de manier waarop het bestuur met voormalig directeur Birgit Donker was omgegaan en daarmee kwam een lange periode van bestuurlijk falen tot een pijnlijk einde. Althans, dat dacht ik.<\/p>\n\n\n\n

Zoals zo vaak in een film van Wes Anderson bleek er nog een tweede verhaallijn te bestaan. Niet die van de rechtszaal, maar die van de personages. Van toezichthouders die \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n verdwijnen. De een vertrekt met een zorgvuldig gecomponeerd afscheidsbericht waarin uitsluitend warme woorden klinken over de prachtige toekomst van het museum, de ander kiest voor volledige stilte. Alsof een Raad van Toezicht een decorstuk is dat na afloop geruisloos uit beeld wordt gereden, terwijl het publiek nog naar het toneel kijkt.<\/p>\n\n\n\n

Toen las ik in NRC een interview<\/a> met de interim-bestuurder van het museum, Roderick van der Lee. Plotseling viel alles op zijn plaats, niet omdat het interview iets verklaarde over de rechtszaak, maar omdat het een inkijkje gaf in de wereld waarin sommige bestuurders zichzelf lijken te zien. Dat begint al met de openingszin: \u201cToen ik vier was, had ik al een Burberry-jasje.\u201d<\/em> Daarna volgt een liefdevolle beschrijving van Italiaanse en Engelse pakken, Vinted-vondsten, rode sokken, een verzameling van honderden dassen en de uitspraak van Oscar Wilde: \u201cIt is only shallow people who do not judge by appearances.\u201d<\/em> Van der Lee voegt eraan toe dat wat hij draagt een weerspiegeling is van wat hij belangrijk vindt: kwaliteit, ambacht, duurzaamheid en waardering voor het verleden.  <\/p>\n\n\n\n

Wie het interview zonder verdere context leest, ziet een kunsthistoricus met gevoel voor stijl en traditie. Er spreekt liefde uit voor vakmanschap en voorwerpen met een geschiedenis. Het is een sympathiek portret dat uitstekend past in een lifestyle-rubriek van NRC. Alleen bestaat context nu eenmaal niet uit wat er op de pagina staat, maar ook uit wat de lezer al weet.<\/p>\n\n\n\n

En juist daardoor kreeg het interview iets onwezenlijks. Terwijl de rechter nog maar net had vastgesteld dat het museum bestuurlijk ernstig tekort was geschoten, las ik over Burberry-jasjes, zorgvuldig gekozen pochetten en rode sokken. Terwijl buiten het decor een organisatie worstelt met de gevolgen van jarenlang falend toezicht, blijft de camera in het interview liefdevol hangen op de details van smaak, stijl en persoonlijke esthetiek.<\/p>\n\n\n\n

Misschien is dat precies waarom ik voortdurend aan Le Royal Tenenbaums<\/em><\/a> moest denken. Wes Anderson maakt zelden films over slechte mensen. Zijn personages zijn charmant, belezen en uitstekend gekleed. Hun huizen zijn zorgvuldig ingericht, hun routines bijna ritueel en hun gevoel voor esthetiek onberispelijk. Alleen leven zij vaak zo lang in hun eigen zorgvuldig opgebouwde universum dat zij ongemerkt het contact met de werkelijkheid verliezen. Hun tragedie is niet dat zij kwaad willen, maar dat zij hun eigen verhaal belangrijker zijn gaan vinden dan de wereld om hen heen.<\/p>\n\n\n\n

Misschien geldt dat ook voor governance. Grote bestuurlijke ongelukken ontstaan zelden doordat mensen bewust verkeerde dingen doen. Veel vaker ontstaan zij doordat bestuurders en toezichthouders zich langzaam opsluiten in een wereld waarin reputatie, positie, stijl en onderlinge vanzelfsprekendheid belangrijker worden dan de ongemakkelijke vraag of zij hun eigen functioneren nog wel kritisch durven beoordelen. Dan wordt loyaliteit belangrijker dan correctie en verandert toezicht ongemerkt in decor.<\/p>\n\n\n\n

Sinds het lezen van het NRC-interview kijk ik daarom anders naar de crisis bij het Nederlands Fotomuseum. Minder als een optelsom van verkeerde besluiten en meer als een botsing tussen twee werelden. De ene wereld draait om verantwoordelijkheid, rekenschap en het vermogen om jezelf te corrigeren. De andere om identiteit, cultuur, smaak en het zorgvuldig onderhouden van een zelfbeeld. In een film van Wes Anderson levert dat ontroerende tragikomedie op, compleet met symmetrische decors en melancholische muziek. In de bestuurskamer van een publiek museum eindigt hetzelfde script zelden met applaus.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Guido van Nispen schrijft: Er zijn verhalen die eindigen bij een rechtszaak. En er zijn verhalen die pas echt beginnen met een Burberry-jasje, rode sokken en een zorgvuldig gevouwen pochet. Dit is zo\u2019n verhaal.<\/p>","protected":false},"author":1273,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","wpai_meta_description":"","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[15614,12326,16518,3,11687],"tags":[16572,16554],"class_list":["post-123696","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-beleid","category-column","category-featured","category-opinie","category-donatie-gevraagd","tag-governance","tag-nederlands-fotomuseum"],"views":328,"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack-related-posts":[{"id":123108,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2026\/07\/na-het-vonnis-over-het-fotomuseum-begint-de-echte-bestuursvraag\/","url_meta":{"origin":123696,"position":0},"title":"Apr\u00e8s le jugement sur le mus\u00e9e de la photographie, la vraie question de la gouvernance commence","author":"Guido van Nispen","date":"1 juillet 2026","format":false,"excerpt":"Guido van Nispen: Het vonnis in de zaak rond voormalig directeur Birgit Donker lijkt op het eerste gezicht de afronding van een slepend arbeidsconflict. Maar de betekenis ervan reikt veel verder. De rechtbank sprak zich uitzonderlijk scherp uit over het handelen van de Raad van Toezicht van het Nederlands Fotomuseum\u2026","rel":"","context":"Dans "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":121836,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2026\/06\/van-principes-naar-tegenkracht-wat-de-nieuwe-governance-code-cultuur-leert-van-de-praktijk\/","url_meta":{"origin":123696,"position":1},"title":"Des principes aux contre-pouvoirs. Ce que la nouvelle Charte de gouvernance culturelle apprend de la pratique","author":"Guido van Nispen","date":"25 juin 2026","format":false,"excerpt":"La nouvelle Charte de Gouvernance de la Culture marque une \u00e9tape suppl\u00e9mentaire dans la r\u00e9flexion sur la gouvernance et le contr\u00f4le dans le secteur. Qu\u2019est-ce qui change par rapport \u00e0 2019, quelles le\u00e7ons de la pratique sont apparues et comment les analyses de Sjarel Ex et Jaap van Manen contribuent-elles \u00e0 la discussion\u2026","rel":"","context":"Dans "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":121730,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2026\/06\/nieuwe-governance-code-cultuur-brengt-meer-helderheid\/","url_meta":{"origin":123696,"position":2},"title":"Nouveau Code de Gouvernance du Secteur Culturel apporte plus de clart\u00e9","author":"Cultuur+Ondernemen","date":"25 juin 2026","format":false,"excerpt":"Une bonne gouvernance et une bonne supervision exigent des r\u00f4les clairs, des d\u00e9lib\u00e9rations prudentes et une discussion ouverte sur les responsabilit\u00e9s. Avec le Code de Gouvernance Culturelle renouvel\u00e9, Cultuur+Ondernemen offre aux organisations culturelles un meilleur cadre pour l'application du code dans la pratique quotidienne. Titia Haaxma, directrice-g\u00e9rante de Cultuur+Ondernemen : \u201c Les organisations ont indiqu\u00e9 avoir besoin de...","rel":"","context":"Dans "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":100180,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2025\/12\/cultureel-toezicht-2-0-met-moed-maar-nog-zonder-digitale-bril\/","url_meta":{"origin":123696,"position":3},"title":"Surveillance culturelle 2.0 : avec courage, mais sans lunettes num\u00e9riques","author":"Guido van Nispen","date":"27 d\u00e9cembre 2025","format":false,"excerpt":"La supervision dans le secteur culturel n'est plus une r\u00e9flexion apr\u00e8s coup, mais la sc\u00e8ne sur laquelle la confiance est gagn\u00e9e ou perdue. La conf\u00e9rence annuelle du NVTC a montr\u00e9 que l'urgence est ressentie, mais aussi que l'\u00e9cart entre la compr\u00e9hension et la capacit\u00e9 d'action est important. Ce ne sont pas les incidents, mais les vuln\u00e9rabilit\u00e9s structurelles qui expliquent pourquoi la supervision intervient souvent trop tard....","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":100492,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2026\/01\/is-het-toezicht-in-de-culturele-sector-fundamenteel-gebroken\/","url_meta":{"origin":123696,"position":4},"title":"La supervision dans le secteur culturel est-elle fondamentalement d\u00e9faillante ?","author":"Guido van Nispen","date":"23 janvier 2026","format":false,"excerpt":"Le contr\u00f4le dans le secteur culturel n'est pas entrav\u00e9 par un manque de r\u00e8gles, mais par des d\u00e9s\u00e9quilibres de pouvoir, un manque de transparence et un manque de contre-pouvoir correctif. Insights from recent reports and opinions and the meeting at the Nieuwe Kerk on 16 January following the Ex and Van Manen report.","rel":"","context":"Dans "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":112193,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2026\/05\/er-zijn-alleen-verliezers-toezicht-zonder-zichtbaar-toezicht\/","url_meta":{"origin":123696,"position":5},"title":"\u201cIl n'y a que des perdants\u201d Surveillance sans contr\u00f4le visible","author":"Guido van Nispen","date":"25 mai 2026","format":false,"excerpt":"L'affaire du licenciement de Birgit Donker au Nederlands Fotomuseum s'est transform\u00e9e en un miroir inconfortable pour la supervision, la l\u00e9gitimit\u00e9 et la responsabilit\u00e9 publique. Dans quelle mesure la surveillance doit-elle \u00eatre visible dans les institutions publiques, et que dit-elle si elle ne devient reconnaissable que lorsque le conflit, les m\u00e9dias et la salle d'audience convergent ?","rel":"","context":"Dans "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3yKke-wb6","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123696"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123794,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123696\/revisions\/123794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}