mooi verhaal <\/a>in de Volkskrant over dramaturgen. Daarin citeert verslaggever Sander Janssens Eline Arbo, die stelt het niet zo is dat een regisseur in opdracht van het gezelschap voorstellingen komt opvoeren. \u201cVrijwel al onze titels zijn idee\u00ebn van de regisseur zelf.’, zegt zij tegen Janssens. Die stelt dat volgens haar \u201chet idee dat vooral dramaturgen met idee\u00ebn voor repertoire komen, niet meer strookt met de realiteit.\u201d<\/p>\n\n\n\n\u2018Vrouwelijk perspectief\u2019<\/h2>\n\n\n\n
Kort daarvoor had Janssens nog de vertrekkende gezelschapsdramaturg Johan Reyniers geciteerd, die een interessant kijkje gaf in de manier waarop repertoirekeuzes bij zo\u2019n gezelschap als ITA tot stand komen: \u201cWe waren al een tijdje op zoek naar een nieuwe titel voor haar. Daarbij speelde mee dat we een groter en breder publiek voor haar wilden opbouwen, omdat ze nog niet zo lang aan Ita verbonden was. We wilden dus graag een bekende titel, iets wat meerdere generaties overstijgt en past bij haar aandacht voor het vrouwelijk perspectief.\u201d <\/p>\n\n\n\n
Zo kwamen ze op De Wetten van Connie Palmen, iets waar Eline Arbo heel blij mee was en ook veel succes mee oogstte. Maar wie claimt het succes? De dramaturg, of de regisseur? De dramaturg geeft een blik in de keuken, de regisseur zegt hoe het naar het publiek moet worden verteld, bij voorkeur door een communicatiemedewerker. <\/p>\n\n\n\n
Publiekstheater<\/h2>\n\n\n\n
Hier lijken de twee partijen het dus flink met elkaar oneens. Het klinkt me bekend in de oren. In 1989 tekende ik vrijwel exact hetzelfde verschil van inzicht op tussen dramaturg en artistiek leider van een van de voorlopers van ITA, het Publiekstheater. Voor mijn afstudeeronderzoek naar de opvoeringstraditie van Nederlandstalig toneelwerk, kwam ik samen met co-auteur Dan Rapaport ook uit bij Guus Rekers, de vaste dramaturg van dat gezelschap. Deze man gaf onder het genot van een glas whisky een aardige inkijk in de toenmalige praktijk van het repertoire kiezen bij een groot gezelschap: “Ja, Erik Schneider een heel jaar niet aan het werk, dat gaat natuurlik niet, dus besluit je om een \u2018Platonow\u2019 of een \u2018Iwanow’ in te zetten, want dat is dan een fantastische rol voor Erik Schneider.[…] Naarmate de artistieke leiding minder inhoudelijke coherentie krijgt, gaan natuurlijk de andere niveaus van inbreng meer werken. En dat is ook gebeurd.”<\/em><\/p>\n\n\n\nEven later vertelde hij dat hij verantwoordelijk was voor de \u2018herontdekking\u2019 van Vondel door Hans Croiset: \u201cDat is eigenlijk een heel \u2018mies’ verhaal. Door een calamiteit, zo kwam Lucifer op het repertoire. Doordat Croiset van vakantie terugkwam met het plan om een Schnitzler te gaan doen, een onbekende Schnitzler, en daar was hij tijdens zijn vakantie niet uitgekomen. Dus:”Wat moeten we nu?” […] Toen kwamen de goden mij te hulp met een idee over Lucifer. Ja, hoe het kon, kon het, maar zo gebeurde het. De bezetting die was gereserveerd voor die Schnitzler kon zo worden overgezet in die Lucifer. Nou, en dat hebben we gedaan en dat is gelukt en daar heeft hij veel eer mee ingelegd. Toen rook hij dat poepie van: \u2018Jezus, daar zit handel in!’ en Vroem!\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\nErkenning<\/h2>\n\n\n\n
Nu moet gezegd worden dat Hans Croiset over deze geschiedenis net zo met Guus Rekers van mening verschilde als Eline Arbo dat doet met Johan Reyniers die de ontdekking van De Wetten claimt. Ook kunnen we stellen dat Croiset na het herontdekken van Vondel en het lezen van onze scriptie besloot om zijn nieuwe gezelschap \u2018Het Toneel Speelt\u2019 te richten op het heropvoeren van bestaand Nederlandstalig repertoire, dus zijn liefde zat – en zit – diep. En de rol die onze scriptie daarbij speelde is officieel erkend, voordat je gaat denken dat ik hier ook een Reyniersje of Rekersje doe. <\/p>\n\n\n\n
Maar even terug naar die fittie tussen Arbo en Reyniers. Het lijkt niet heel erg te boteren tussen die twee. Reyniers is natuurlijk ook iemand die al heel lang meegedraaid heeft in de inmiddels verlaten bedrijfscultuur van ITA. Dat zegt natuurlijk niets over zijn handelen, maar als het niet botert met de nieuwe baas, kan die baas je daarom wel willen ontslaan. Ook bij een reorganisatie is dat lastig als het om een persoonlijk conflict gaat. Om reorganisatieredenen kun je natuurlijk wel een hele afdeling opheffen. Scheelt een boel gedoe. Je heft het bureau op, dan moet de man die erachter zit vanzelf weg. <\/p>\n\n\n\n
Wellicht gaat ITA over een jaar op zoek naar communicatiemedewerkers met een dramaturgische achtergrond. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Is een dramaturg waardevoller dan een pr-medewerker? Volgens Eline Arbo, sinds dit jaar artistiek leider van het zwaar gehavende Internationaal Theater Amsterdam, niet. Zij praat over \u2018de lange lijnen van het gezelschap\u2019 net zo lief met communicatiemedewerkers. Mensen die hun leven in dienst stellen van de bestudering van het repertoire, de psychologie van de regisseur […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":96017,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"activitypub_content_warning":null,"activitypub_content_visibility":null,"activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[13483,8843,11687],"tags":[16343,11013],"class_list":["post-96026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-circus","category-podiumkunst","category-donatie-gevraagd","tag-dramaturgie","tag-ita"],"views":253,"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Holst-Richard-Roland-Poster-for-Lucifer-play-by-Joost-van-den-Vondel-1910-lithograph-Rijksmuseum-Amsterdam.jpg","jetpack-related-posts":[{"id":90960,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2023\/06\/ivo-van-hove-treedt-terug-als-artistiek-directeur-ita\/","url_meta":{"origin":96026,"position":0},"title":"IVO VAN HOVE QUITTE SON POSTE DE DIRECTEUR ARTISTIQUE DE L'ITA","author":"Wijbrand Schaap","date":"14 juin 2023","format":false,"excerpt":"M\u00eame s'ils ne sont pas encore membres de l'ITA, permettez-moi de vous transmettre ce communiqu\u00e9 de presse. En raison de son importance (inter)nationale. \u00c0 venir : Ivo van Hove (1958) mettra fin \u00e0 son r\u00f4le de directeur artistique de l'ITA le 1er septembre 2023. Cela signifie qu'il remettra alors son poste de directeur statutaire et de directeur artistique.....","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"Ivo van Hove in 2020. Foto door Jan Versweyveld","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ivo_2020%40JanVersweyveld_2021-10-21-143709_wuoo-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ivo_2020%40JanVersweyveld_2021-10-21-143709_wuoo-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ivo_2020%40JanVersweyveld_2021-10-21-143709_wuoo-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ivo_2020%40JanVersweyveld_2021-10-21-143709_wuoo-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ivo_2020%40JanVersweyveld_2021-10-21-143709_wuoo-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Ivo_2020%40JanVersweyveld_2021-10-21-143709_wuoo-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":91101,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2023\/06\/eline-artbos-penthesilea-slingert-tussen-waanzin-en-geilheid-in-het-holland-festival\/","url_meta":{"origin":96026,"position":1},"title":"La Penth\u00e9sil\u00e9e d'Eline Arbo oscille entre la folie et la corne au Holland Festival.","author":"Helen Westerik","date":"22 juin 2023","format":false,"excerpt":"A l'entr\u00e9e, plusieurs acteurs s'\u00e9grainent sur la sc\u00e8ne nue. Pas de d\u00e9cors, peu de lumi\u00e8res, un peu de fum\u00e9e provenant de la machine. Lentement, la sc\u00e8ne se remplit et les acteurs s'alignent sur le devant de la sc\u00e8ne. La premi\u00e8re sc\u00e8ne est chant\u00e9e, un choix surprenant. Puis Diana, la grande pr\u00eatresse, tient...","rel":"","context":"Dans "Holland Festival"","block_context":{"text":"Holland Festival","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/service\/specials\/holland-festival\/"},"img":{"alt_text":"pr-beeld Pentheseleia door Dim Balsem","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Penthesilea-pr-image-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Penthesilea-pr-image-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Penthesilea-pr-image-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Penthesilea-pr-image-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Penthesilea-pr-image-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Penthesilea-pr-image-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":95068,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2024\/08\/ita-breekt-met-ivo-van-hove\/","url_meta":{"origin":96026,"position":2},"title":"ITA rompt avec Ivo van Hove","author":"Wijbrand Schaap","date":"21 ao\u00fbt 2024","format":false,"excerpt":"La direction de l'ITA (International Theatre Amsterdam) met fin \u00e0 sa collaboration avec Ivo van Hove avec effet imm\u00e9diat. Ce metteur en sc\u00e8ne de renomm\u00e9e mondiale, qui r\u00e9alise des spectacles de haut niveau, souvent assez s\u00e9rieux, s'est discr\u00e9dit\u00e9. Un climat de travail dangereux s'est d\u00e9velopp\u00e9 sous sa direction. Non seulement la direction stricte de van Hove lui-m\u00eame, mais aussi les...","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/stadsschouwburg.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/stadsschouwburg.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/stadsschouwburg.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":94704,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2024\/07\/internationaal-theater-amsterdam-maakt-rapport-over-verziekt-werkklimaat-openbaar\/","url_meta":{"origin":96026,"position":3},"title":"Le th\u00e9\u00e2tre international d'Amsterdam rend public son rapport sur le climat de travail malsain\u00a0","author":"Wijbrand Schaap","date":"9 juillet 2024","format":false,"excerpt":"\"En ce qui concerne les victimes, ce sont principalement les employ\u00e9s ayant des fonctions de direction qui ont subi le comportement transfrontalier. Ce r\u00e9sultat apparemment contradictoire avec la hi\u00e9rarchie \u00e9voqu\u00e9e s'explique par le fait que dans la majorit\u00e9 de ces cas, l'auteur du comportement transgressif \u00e9tait un (ou des) membre(s) du conseil d'administration ou un (ou des) autre(s) cadre(s)....","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Schermafdruk-van-2024-07-09-13-56-20.png?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Schermafdruk-van-2024-07-09-13-56-20.png?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Schermafdruk-van-2024-07-09-13-56-20.png?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Schermafdruk-van-2024-07-09-13-56-20.png?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":88685,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2022\/11\/de-tijd-stroomt-door-je-heen-de-jaren-van-eline-arbo-bij-hnt-even-aangrijpend-als-schitterend\/","url_meta":{"origin":96026,"position":4},"title":"Le temps s'\u00e9coule \u00e0 travers toi ; Les ann\u00e9es d'Eline Arbo \u00e0 HNT aussi poignantes qu'\u00e9tonnantes.","author":"Peter Olsthoorn","date":"5 novembre 2022","format":false,"excerpt":"Serrer la soci\u00e9t\u00e9 villageoise et la famille, s'\u00e9chapper avec un d\u00e9pucelage dur, les plaisirs \u00e9tudiants \u00e9cras\u00e9s par un avortement sanglant, le mariage et la procr\u00e9ation in\u00e9luctables, les relations br\u00fblantes avec les hommes, le d\u00e9sir f\u00e9roce avec la solitude, et enfin la r\u00e9signation avec le petit-enfant ; sur fond de guerre, de reconstruction, de r\u00e9volution \u00e9touff\u00e9e, d'ann\u00e9es d'espoir et finalement dans la prosp\u00e9rit\u00e9 et le cynisme a \u00e9teint l'id\u00e9alisme.","rel":"","context":"Dans "PODIUMKUNST"","block_context":{"text":"PODIUMKUNST","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/podiumkunst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221103-HNT-DE-JAREN.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221103-HNT-DE-JAREN.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221103-HNT-DE-JAREN.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221103-HNT-DE-JAREN.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":62862,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2019\/12\/open-brief-van-theaterinleiders-toeschouwers-willen-menselijk-contact\/","url_meta":{"origin":96026,"position":5},"title":"Lettre ouverte des directeurs de th\u00e9\u00e2tre : \"Les spectateurs veulent un contact humain\".","author":"een van onze leden","date":"7 d\u00e9cembre 2019","format":false,"excerpt":"Au cours de l'ann\u00e9e \u00e9coul\u00e9e, Annemiek Lely et Susanne Visser ont entendu divers bruits concernant des introductions ennuyeuses et des programmes marginaux inutiles qui n'apporteraient rien. Ces commentaires passent la revue dans le foyer des artistes, au bar ou se retrouvent sur les m\u00e9dias sociaux. Je veux des after-shows anim\u00e9s par un talent local au lieu de...","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Hippolyte_Michaud_-_Theaterpubliek_-_SK-A-1745_-_Rijksmuseum.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Hippolyte_Michaud_-_Theaterpubliek_-_SK-A-1745_-_Rijksmuseum.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Hippolyte_Michaud_-_Theaterpubliek_-_SK-A-1745_-_Rijksmuseum.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Hippolyte_Michaud_-_Theaterpubliek_-_SK-A-1745_-_Rijksmuseum.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Hippolyte_Michaud_-_Theaterpubliek_-_SK-A-1745_-_Rijksmuseum.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Hippolyte_Michaud_-_Theaterpubliek_-_SK-A-1745_-_Rijksmuseum.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3yKke-oYO","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96026"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96029,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96026\/revisions\/96029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}