{"id":98672,"date":"2025-09-23T17:08:28","date_gmt":"2025-09-23T15:08:28","guid":{"rendered":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/?p=98672"},"modified":"2025-09-23T17:08:30","modified_gmt":"2025-09-23T15:08:30","slug":"raad-voor-cultuur-vernietigend-over-code-cultural-governance","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2025\/09\/raad-voor-cultuur-vernietigend-over-code-cultural-governance\/","title":{"rendered":"Le Conseil de la culture se montre cinglant \u00e0 l'\u00e9gard du code de gouvernance culturelle"},"content":{"rendered":"\n

De Code Cultural Governance, in 1998 mede bedacht door serieel directeur en toezichthouder Melle Daamen, en daarna, sinds 2006, meerdere keren aangepast en gewijzigd, is door de Raad voor Cultuur naar de prullenbak verwezen. Volgens de Raad, onder voorzitterschap van Kristel Baele, moet de code niet worden bijgewerkt, maar fundamenteel heruitgevonden.<\/p>\n\n\n\n

In het op dinsdag 24 september gepresenteerde advies \u201cToezicht in de culturele sector: een kunst apart” zegt de Raad het overigens niet met zoveel woorden. De formuleringen zijn uiterst diplomatiek, maar als je ze op een rijtje zet blijft er niets over van de code die nu door iedereen, die in Nederland geld nodig heeft voor zijn culturele werk, moet worden onderschreven.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u2018Niet optimaal\u2019<\/h2>\n\n\n\n

\u2018Uitgaande van de vaststelling dat het toezicht in de culturele sector beter kan, kan de conclusie worden getrokken dat de Governance Code Cultuur kennelijk niet optimaal functioneert.\u2019,<\/em> stelt de Raad op pagina 67, bijvoorbeeld. Wat dat \u2018niet optimaal\u2019 precies inhoudt wordt zo\u2019n beetje in elke volgende paragraaf helder. De code, op dit moment onderhouden door \u2018Cultuur+Ondernemen\u2019<\/a> mag dan \u2018tekortschietend bestuur en toezicht helpen voorkomen en behoorlijk bestuur en toezicht helpen realiseren\u2019<\/em>, maar, stelt de Raad: \u2018Getuige de casu\u00efstiek en de soms zwakke verantwoording van de Governance Code Cultuur lijkt het kritische gesprek dat de code voor ogen staat een impuls nodig te hebben<\/em>\u2019.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

De Raad constateert dat toezichthouders te vaak slecht op de hoogte zijn van hun rol en hun taak, en soms ook weinig weten van hoe cultuur maken in zijn werk gaat. De aanbevelingen die de Code doet om daarop te letten, noemt de Raad te vrijblijvend. Dat geldt ook voor de opmerkingen die in de code te vinden zijn over belangenverstrengeling: \u2018De huidige governancecode stelt dat belangenverstrengeling nuttig en nodig kan zijn en spreekt van wenselijke en onwenselijke belangenverstrengeling. Dit vindt de raad een onjuiste, verwarrende boodschap. Met korte lijnen tussen toezichthouders en belangrijke stakeholders kan belangenverstrengeling inderdaad positief lijken. Maar belangenverstrengeling en tegenstrijdig belang zijn altijd onwenselijk en kunnen grote belemmeringen vormen in het onafhankelijk en kritisch toezicht houden. Als ze publiek bekend worden, dan schaden ze direct de reputatie en de output van de instelling \u00e9n het algehele vertrouwen in de sector.\u2019<\/em>\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Meer dan cosmetisch<\/h2>\n\n\n\n

De Raad identificeert fundamentele gebreken in de opzet van de code die verder gaan dan cosmetische problemen. Ten eerste is er het probleem van de twee besturingsmodellen, het RvT-model en het bestuur-directiemodel. Hoewel de code pretendeert voor beide modellen te gelden, staat \u00e9\u00e9n besturingsmodel centraal: het raad van toezichtmodel. De later toegevoegde versie voor het bestuur+directiemodel noemt de Raad \u2018gebrekkig\u2019 omdat essenti\u00eble elementen zijn weggevallen zonder adequate vervanging.<\/p>\n\n\n\n

Dit leidt tot \u2018rolverwarring en taakonduidelijkheid<\/em>\u2019 die \u2018de Raad niet verbazen als hij naar de tekst kijkt\u2019<\/em>. Het bestuur in een bestuur-directiemodel heeft \u2018wel degelijk toezichttaken, maar deze worden niet letterlijk in de code benoemd, zoals dat wel gebeurt voor de raad van toezicht\u2019 <\/em>(p. 69). Dit is geen detail – het raakt de kern van hoe toezicht functioneert in een groot deel van de culturele sector.<\/p>\n\n\n\n

De weg kwijt<\/h2>\n\n\n\n

Volgens de Raad faalt de code in zijn communicatie naar gebruikers. Het voorwoord en de toelichting zijn \u2018omslachtig en met veel informatie die overlapt met de codetekst zelf\u2019<\/em>. Essenti\u00eble informatie staat op de verkeerde plek, waardoor gebruikers de weg kwijtraken in wat een leidraad zou moeten zijn.<\/p>\n\n\n\n

Dat leidt er allemaal toe dat de code ook in het veld nauwelijks serieus genomen wordt. Het \u2018pas toe en leg uit\u2019-principe dat geldt bij het aankruisen van het vinkje in je aanvraag leidt vaak tot opvallend standaard uitleg en twijfels over de toepassing. <\/p>\n\n\n\n

De Raad stelt: \u2018Organisaties onderschrijven de code wel en geven ze aan dat ze de principes toepassen, maar lang niet altijd leggen ze uit hoe, waardoor ze niet voldoen aan het ‘pas toe en leg uit’-principe” […] “Veel fondsen en ook de raad zelf vinden dat de verantwoording inzake good governance te wensen overlaat’<\/em>. En dat is niet het enige: \u2018De verschillende overheden en fondsen blijken hiermee niet hetzelfde om te gaan. De een verwacht meer toelichting dan de ander, wat voor de een afdoende is, vindt de ander mager<\/em>\u2019.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Opnieuw uitvinden<\/h2>\n\n\n\n

De Raad concludeert vervolgens niet dat de code moet worden bijgewerkt, maar dat hij helemaal opnieuw  moet worden uitgevonden. De Raad stelt dat er twee zelfstandige codeteksten moeten komen, waarvoor een nieuwe codecommissie moet worden opgericht. Die moet de hele aanpak herzien. Zo stelt de Raad voor om \u2018best practice-bepalingen\u2019 in plaats van \u2018aanbevelingen\u2019 te gebruiken en de tekst veel sturender te maken.  Daarmee zou de cultuursector op termijn op hoogte kunnen komen met sectoren als onderwijs, zorg en woningbouw. <\/p>\n\n\n\n

De nieuwe codes zouden moeten worden opgesteld door een samenwerkingsverband van werkgevers en andere belanghebbenden in de sector, en de Raad wijst daarvoor de NVTC (Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in de Cultuur) aan. Daar zijn nu nog maar 79 instellingen lid van, en de Raad stelt voor het lidmaatschap van die vereniging te verplichten. Die vereniging zou dan ook de centrale rol krijgen voor scholing van toezichthouders. Cultuur+Ondernemen, de instelling die de code en de scholing daarvoor nu onder haar hoede heeft, kan daarbij een adviserende rol spelen, aldus de Raad.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

En dan hebben we het nog niet eens over al die andere aanbevelingen gehad. <\/p>\n\n\n\n

Lees het hele advies<\/a> op de site van de Raad voor Cultuur.\u00a0<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De Code Cultural Governance, in 1998 mede bedacht door serieel directeur en toezichthouder Melle Daamen, en daarna, sinds 2006, meerdere keren aangepast en gewijzigd, is door de Raad voor Cultuur naar de prullenbak verwezen. Volgens de Raad, onder voorzitterschap van Kristel Baele, moet de code niet worden bijgewerkt, maar fundamenteel heruitgevonden. In het op dinsdag […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":98659,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[15614,11687],"tags":[15891,8375,5756,1148],"class_list":["post-98672","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-beleid","category-donatie-gevraagd","tag-code-cultural-governance","tag-cultuurondernemen","tag-raad-van-toezicht","tag-raad-voor-cultuur"],"views":303,"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg","jetpack-related-posts":[{"id":99064,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2025\/10\/peiling-cultuurondernemen-bevestigt-bevindingen-raad-voor-cultuur-code-cultural-governance-is-onhoudbaar\/","url_meta":{"origin":98672,"position":0},"title":"Le sondage de Culture+Enterprise confirme les conclusions du Conseil de la culture : le code de gouvernance culturelle est ind\u00e9fendable","author":"Wijbrand Schaap","date":"14 octobre 2025","format":false,"excerpt":"Nous l'avons peut-\u00eatre dit un peu brutalement dans l'article Le Conseil de la Culture s'insurge contre le code de gouvernance culturelle, mais un sondage aupr\u00e8s des institutions culturelles donne la m\u00eame image : le \"code de gouvernance culturelle\" est inad\u00e9quat. L'\u00e9difice, dont la premi\u00e8re pierre a \u00e9t\u00e9 pos\u00e9e au d\u00e9but de ce si\u00e8cle, a depuis...","rel":"","context":"Dans "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sutyagin_house_4-scaled.jpeg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":96184,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2025\/01\/raad-voor-cultuur-adviescommissie-governance-van-start\/","url_meta":{"origin":98672,"position":1},"title":"Conseil Culture : lancement du comit\u00e9 consultatif sur la gouvernance","author":"een van onze leden","date":"29 janvier 2025","format":false,"excerpt":"Le Conseil de la culture a lanc\u00e9 un processus consultatif sur la supervision dans le secteur culturel et cr\u00e9atif. Avec son comit\u00e9 de gouvernance, le Conseil examine comment la supervision interne peut \u00eatre am\u00e9lior\u00e9e afin que les organisations puissent fonctionner durablement et renforcer leur position. L'avis devrait \u00eatre pr\u00e9sent\u00e9 vers l'\u00e9t\u00e9 2025. Pourquoi ce conseil","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/29-01-governance.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":32875,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2016\/04\/code-cultural-governance-behoeft-onderhoud-wie-bewaakt-de-toezichthouder\/","url_meta":{"origin":98672,"position":2},"title":"Le code de gouvernance culturelle a besoin d'\u00eatre entretenu : qui surveille le superviseur ?","author":"Wijbrand Schaap","date":"30 avril 2016","format":false,"excerpt":"En fin de compte, c'est moi qui m'en charge\", a soupir\u00e9 Jet Bussemaker, ministre de la culture du gouvernement Rutte II, l'autre jour. Elle s'exprimait \u00e0 l'occasion de la pr\u00e9sentation d'un rapport de recherche sur le fonctionnement des superviseurs dans le secteur culturel, \u00e0 Amstelveen, \u00e0 la fin du mois d'avril. Car, a-t-elle r\u00e9sum\u00e9, si la supervision \u00e9choue,...","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/governacve.png?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/governacve.png?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/governacve.png?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":98658,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2025\/09\/toezicht-op-culturele-organisaties-kan-en-moet-beter\/","url_meta":{"origin":98672,"position":3},"title":"Le contr\u00f4le des organismes culturels peut et doit \u00eatre am\u00e9lior\u00e9","author":"een van onze leden","date":"23 septembre 2025","format":false,"excerpt":"Le contr\u00f4le des organisations du secteur culturel peut et doit \u00eatre am\u00e9lior\u00e9. C'est ce qu'\u00e9crit le Conseil de la Culture dans son rapport consultatif pr\u00e9sent\u00e9 aujourd'hui : \"Le contr\u00f4le dans le secteur culturel : un art en soi\". L'avis contient une approche int\u00e9grale avec des recommandations au minist\u00e8re du Travail et de la Condition f\u00e9minine, aux fournisseurs de subventions, aux associations industrielles, aux organisations culturelles et aux superviseurs eux-m\u00eames. De nombreux conseils de surveillance","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/RVC1080x1080.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":100302,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2026\/01\/de-onraad-van-toezicht-white-paper-sjarel-ex-stelt-diagnose-maar-stokt-bij-oplossing\/","url_meta":{"origin":98672,"position":4},"title":"La trahison de la supervision - livre blanc Sjarel Ex pose un diagnostic mais ne trouve pas de solution.\u00a0","author":"Wijbrand Schaap","date":"12 janvier 2026","format":false,"excerpt":"Vrijdag 16 januari presenteert een team onder leiding van Sjarel Ex een langverwacht rapport over de toekomst van de Raad van Toezicht in de culturele sector. Met Jaap van Manen en Mark Micha\u00ebla deed Ex anderhalf jaar onderzoek en voerde tientallen gesprekken. Dat leidde tot zeven pijnlijk herkenbare scenario's in\u2026","rel":"","context":"Dans "ACTUEEL"","block_context":{"text":"ACTUEEL","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/nieuws\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":94030,"url":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/2024\/04\/tien-tips-om-een-governance-ramp-te-voorkomen\/","url_meta":{"origin":98672,"position":5},"title":"Dix conseils pour \u00e9viter un d\u00e9sastre de gouvernance","author":"Jeffrey Meulman","date":"12 avril 2024","format":false,"excerpt":"Selon le site wbtr.nl, \"plus d'un millier de fois par an, au sein des associations et des fondations, quelque chose se passe mal, avec des cons\u00e9quences majeures. Pensons \u00e0 la n\u00e9gligence financi\u00e8re, \u00e0 l'inattention des contr\u00f4leurs ou \u00e0 l'enchev\u00eatrement d'int\u00e9r\u00eats\". Dans le secteur culturel, nous connaissons le Code de gouvernance de la culture, qui, par une s\u00e9rie de recommandations, esp\u00e8re emp\u00eacher \"qu'il y ait...","rel":"","context":"Dans "beleid"","block_context":{"text":"beleid","link":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/genre\/beleid\/"},"img":{"alt_text":"Gemaakt met DALL-E 3 op de prompt: \"Een kunstenaar die door toezichthouders op de vingers wordt gekeken in zwart-wit, zonder ingekleurde figuren, als in een pentekening\"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/37519f2c-7201-47f8-ab75-1b61ae4b6401.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/37519f2c-7201-47f8-ab75-1b61ae4b6401.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/37519f2c-7201-47f8-ab75-1b61ae4b6401.jpeg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/cultureelpersbureau.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/37519f2c-7201-47f8-ab75-1b61ae4b6401.jpeg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3yKke-pFu","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98672"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100213,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98672\/revisions\/100213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cultureelpersbureau.nl\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}