Dit bericht is meer dan een jaar oud, en kan dus inmiddels zijn ingehaald door de tijd.

ABN verwijdert tekst.
We hebben de tekst van het ABN/AMRO bericht nog beschikbaar voor wie geïnteresseerd is. Klik op de plus onderaan.

We hebben een cultuurindex. Vandaag werd hij gepresenteerd door de Boekmanstichting, een cultureel onderzoeksbureau. De cultuurindex, eigenlijk een AEX voor cultuur, is bedoeld om inzicht te geven in de stand van de cultuur. Probleem is wel dat de cijfers een beetje oud zijn. Dankzij de index weten we nu dus dat het er in 2011 best aardig voorstond met de cultuur in Nederland. Maar ja. Dat is twee jaar geleden. Daarna kwamen pas al die bezuinigingen. Wat het effect daarvan is weten we pas in 2015, wanneer de index geüpdatedteted wordt.

Maar er is meer mis met zo’n index. We kunnen alvast vier redenen bedenken.

Cijfers zeggen niets

Net zoals voor de AEX, die wordt samengesteld uit de koersen van een zo representatief mogelijke, zorgvuldig samengestelde groep van aan de Nederlandse beurs genoteerde bedrijven, is de cultuurindex een kwestie van rekenen. Het aantal verkochte boeken en platen, zowel elektronisch als fysiek telt mee, de hoeveelheid publiek bij podiumkunsten, en het aantal kunstenaars dat internationaal meetelt. Teveel om op te noemen. En dat levert cijfers op, waarbij het jaar 2005 op 100 is gezet. Daar zitten we in 2011 weer een beetje op, dus. Maar belangrijker is dat er steeds grotere verschillen ontstaan tussen de vier ‘pijlers’ waar al die tientallen andere gegevens op uitkomen. Dus wat zegt het eigenlijk? Wat we al wisten, natuurlijk: de vraag neemt af, het aanbod blijft gelijk of stijgt. Of niet? En is dat erg?

Beleving indexeer je niet

Dat er meer of juist minder boeken, kaartjes of itunes-downloads verkocht worden, is niet zo betekenisvol. Cultuur, of laten we het voor de vorm even beperken tot ‘kunst’, gaat over beleving. Over hoe er over kunst gepraat wordt, over wat er door de politiek over wordt gezegd. Over hoe trots, of juist vol haat we zijn over wat de Nederlanders samen onder kunst verstaan. Hoe blij we worden van zelf muziek maken of met verf kliederen. Over die zaken vinden we allemaal wat, maar daar zegt de index niets over.

Hij is te laat

Nog tijdens de presentatie van de cultuurindex kwam ABN/AMRO al met een update. In krap een half uur hadden zij gedaan wat de mensen achter de cultuurindex nalieten: even doorrekenen waar we nu, in 2013, staan. Dankzij die bank, die we vooral kennen van het Tennis, en niet van de Kunst, zien we dat de index nu al in een hopeloze spagaat terechtgekomen is: bepaalde onderdelen stijgen geweldig, terwijl andere enorm dalen. Wat met de handelsbalans van bedrijven kan werken, werkt dus niet bij cultuur, want het belang dat je aan de ene of andere ontwikkeling toekent is volledig gevoelsmatig.

Voor je verder leest...

Alleen dankzij onze leden kunnen we dit soort verhalen blijven vertellen.

Word Lid!

Een Gorilla weet het altijd beter.

Of een octopus. He is gewoon een kwestie van toeval. Hoe de vlag erbij hangt. Zegt Jacko.

Wie lust er nog een banaantje?

[socialpoll id=”2180009″]
Screenshot van de verwijderde abn amro tekst
Screenshot van de verwijderde abn amro tekst
Vervolg van de tekst van de abn-website
Vervolg van de tekst van de abn-website

 

ABNAMRO bericht voor helden
De Cultuurindex: spagaat capaciteit en participatie groeit in 2013 9 dec 2013 | publicatie | Sectoren: Leisure Op maandag 9 december, presenteerde de Boekmanstichting haar Cultuurindex Nederland (CiN). Deze index beschrijft de staat van de cultuursector in Nederland en geeft een “vitaliteitsoordeel”. De index kan gezien worden als een barometer, die een oordeel velt over de staat van de sector. Dit oordeel is gebaseerd op vier pijlers: capaciteit, participatie, geldstromen en concurrentiekracht. Iedere pijler bestaat weer uit verschillende indices, die samen leiden tot een indexcijfers voor de betreffende pijler. Alle pijlers samen leveren de cultuurindex op. De staat van cultuur in één duidelijk cijfer. cultuurindex2013 Deze index kentéén nadeel. Omdat zij een zo compleet mogelijk beeld wil schetsen van de sector, wil zij zich op zoveel mogelijk verschillende bronnen baseren. Dit varieert van het totaal aantal voorstellingen in de vrije sector tot het aantal vrijwilligers werkzaam bij de podiumkunsten. Deze zorgvuldigheid valt slechts toe te juichen, maar zorgt er ook voor dat de index zich moet verlaten op cijfers van 2011, het meest recente jaar waarvan alle door de index gebruikte resultaten beschikbaar zijn. Dit leidt er toe dat de Cultuurindex die nu, december 2013, wordt gepresenteerd, vooral een afspiegeling is van de staat van cultuur in 2011. Om toch iets te kunnen zeggen over de meest recente ontwikkelingen heeft ABN AMRO een prognose gemaakt over de ontwikkeling van de index ná 2011. Iedere index die is gebruikt bij het samenstellen van de Cultuurindex is door ons bekeken en aangevuld met recentere cijfers waar mogelijk. Daarna hebben wij voor iedere index een prognose gemaakt over de ontwikkeling in 2013. Het resultaat is in de figuur zichtbaar. Duidelijk is dat de spagaat tussen capaciteit en participatie zich verder zal verwijden. Hoewel de groei van de capaciteit volgens ABN AMRO na 2011 is afgeremd, zet deze wel nog steeds door. Ondanks een daling in het aantal muziekwinkels (-28%) en het aantal boektitels (-24%) is er per saldo toch nog sprake van een kleine groei van de capaciteit. Vooral het aantal vrijwilligers werkzaam in musea is een sterke groeifactor: +27% vergeleken met 2011. De index van de pijler “capaciteit” daarentegen zet zijn vrije val door. Vooral het aantal verkochte muziekalbums (fysiek en digitaal, -21%) en het aantal bezoeken aan vrije sectorproducten (-19%) vallen op. Daarnaast beweegt het aantal bezoeken aan musea en bioscopen zich tegen de trend in. Deze nemen volgens ANB AMRO met respectievelijk 4,6% en 4,9% toe vergeleken met 2011. Het beeld van geldstromen stabiliseert ietwat, hoewel niet vergeten moet worden dat de bezuinigingen van het Rijk in 2013 zijn ingegaan. Hoewel dit is meegenomen in de prognose is het uiteindelijke effect hiervan op de sector als geheel en de index als exponent daarvan moeilijk in te schatten. Desalniettemin hebben wij een poging gewaagd en hoewel de index rondom de geldstromen zich negatief ontwikkeld lijkt het tempo van de afname af te nemen. Overigens is bij deze pijler een duidelijke samenhang zichtbaar met de participatie: sterke dalers zijn de omzet van de muziekmarkt (-18%, ondanks de toegenomen recettes van online diensten als Spotify etc.) en de inkomsten van theaters (-7,6%), terwijl de bruto recette van bioscopen flink stijgt: 21% vergeleken met 2011. Net als de geldstromen kent ook de concurrentiekracht een gematigde ontwikkeling, hoewel ook hier een daling zichtbaar is. De opvallendste ontwikkelingen hier vinden plaats in de concurrentiekracht in internationaal opzicht. Zo is het aandeel van Nederlandse films in de bruto recette van bioscopen volgens ABN AMRO tussen 2011 en 2013 met 21,7% toegenomen. Daar staat tegenover dat het aantal Nederlandstalige uitgevers in vergelijking tot het totaal aantal uitgevers actief op de Nederlandse markt is afgenomen. Met wel 43%. Al met al leidt de prognose van ABN AMRO tot een index die iets lager ligt dan de officiële index die de Boekmanstichting vandaag presenteert. Kende de index voor de staat van cultuur in 2011 nog de waarde 105, de prognose van ABN AMRO voor 2013 ligt beduidend lager: 102,5. Het klimaat waarin de culturele sector zich bevindt is daarmee iets verslechterd vergeleken met 2011. Om de metafoor van de index als barometer aan te houden, voorspelt ABN AMRO dat het klimaat in de culturele sector onstuimig is en dat de dalende beweging die de Cultuurindex sinds 2009 laat zien nog wel even doorzet.