Skip to content

Season 2018-19: Concertgebouw picks up women's hand that Concertgebouw Orchestra leaves behind

Joel Fried, artistic director of the Royal Concertgebouw Orchestra visibly startled for a moment. I asked him if there is really only one female composer scheduled in the 2018-19 season. Indeed, during the presentation on Monday 26 February at the Concertgebouw, I only heard the name of Lotta Wennäkoski. Indeed, the Finn appears to be the only one to defend the honour of composing women.

Female composer conspicuous by her absence

Zelfs de compositieopdracht voor aanstormend talent gaat voorbij aan Mathilde Wantenaar, Kate Honey of Danai Bletsa. Niet dat ik uitverkorene Christiaan Richter zijn opdracht misgun, maar anno 2018 is deze uitkomst wel teleurstellend. Ik bombardeer het orkest al twee decennia met tips, hopende de scheve man-vrouwverhouding in de programmering te corrigeren.

Het argument dat vrouwelijke componisten nauwelijks te vinden zouden zijn klinkt onderhand wel erg zwakjes. Een gemiste kans, want het Koninklijk Concertgebouworkest vervult een voorbeeldfunctie en zou andere orkesten over de streep kunnen trekken.

Als om deze omissie te corrigeren krijgen we de nieuwste Horizon-cd, met o.a. de Nasimi-Passion van Franghiz Ali-Zadeh. De Azerbeidzjaanse componeerde dit grootschalige werk in opdracht van het orkest. Samen met het Groot Omroepkoor en de bariton Evez Abdulla tekende het in 2017 voor een indrukwekkende première. In het nieuwe seizoen maakt de Britse dirigent William Christie zijn debuut met een uitvoering van Bachs St John Passion.

Louis Andriessen 80

Afgezien van de ontbrekende dames is er genoeg om naar uit te zien. Zo componeert Michel van der Aa een dubbelconcert voor de violiste Patricia Kopatsjinskaja en de celliste Sol Gabetta. Voor de tachtigste verjaardag van Louis Andriessen wordt diens baanbrekende The State uitgevoerd in poptempel Paradiso. Bovendien wordt het omstreden Mysteriën hernomen, dat Andriessen in 2013 componeerde voor het 125-jarig bestaan.

Al even smaakmakend is de oerversie van het ‘ballet chanté’ Die Sieben Todsünden van Kurt Weill. De rol van de gespleten hoofdpersoon Anna wordt gezongen door Wende en gedanst door Heather Ware. Daarnaast zijn er Nederlandse premières van onder anderen Peter Eötvös, Detlev Glanert en Harrison Birtwistle.

Women shine with presence

Alsof hij mijn hartenkreet gehoord heeft, opent Simon Reinink zijn seizoenspresentatie met de mededeling dat het accent zal liggen op vrouwelijke dirigenten en componisten. Op het omslag van de Concertgebouwbrochure prijkt een foto van de zingende dirigent Barbara Hannigan.

De Britse Tansy Davies is aangetrokken als huiscomponist. Zij zal drie maanden in Amsterdam wonen en een nieuw stuk componeren voor Asko|Schönberg. ‘Het wordt een persoonlijke zoektocht ‘, zegt ze in de brochure. ‘Ik heb Nederlandse familie die ik nog niet ken. Dat fascineert me: waar komen we vandaan, wat kunnen we daarvan leren.’

Haar muziek klinkt ook tijdens Alba Rosa Viva! in december 2017. Dit op de componist Alba Rosa Viëtor geïnspireerde evenement presenteert een keur aan vrouwelijke componisten. Klassiekers als Fanny Mendelssohn, Cécile Chaminade en Henriëtte Bosmans staan naast levende grootheden als Carola Bauckholt and Mayke Nas. Verspreid over het seizoen zijn er Nederlandse premières van Roxanna Panufnik, Raquel García-Tomás en Andrea Tarrodi. Deze kleurrijke selectie van zeer uiteenlopende componisten doet mij nu al watertanden.

Female conductor conducts all-male programme

Liefst vier vrouwelijke dirigenten treden aan in de muziektempel aan het Museumplein. Barbara Hannigan won eerder dit jaar samen met Ludwig een Grammy voor de cd Crazy Girl Crazy. In 2019 dirigeert zij dit ensemble in The Rake’s Progress van Stravinsky. – Waarbij zij overigens de rol van Anne Trulove overlaat aan de sopraan Sofie Asplund.

De violiste Jacqueline Shave voert Britten Sinfonia door Händels Messiah. Susanna Mälkki dirigeert het Helsinki Filharmonisch Orkest in het Vioolconcert van Tsjaikovski en de Tweede Symfonie van Sibelius. Ook de Litouwse Mirga Gražinytė-Tyla brengt een all-male programma met haar City of Birmingham Symphony Orchestra. Opmerkelijk: solidariteit onder vrouwen blijkt geen vanzelfsprekendheid. Daar valt nog een wereld te winnen.

Simon Reinink en zijn artistieke staf geven in ieder geval het goede voorbeeld. Het is verheugend dat na decennialang ‘feministisch gedram’ de vrouwelijke musicus eindelijk voor vol wordt aangezien. Moge de programmering van het Concertgebouw een inspiratie vormen voor de volgende ronde van het Koninklijk Concertgebouworkest!

Thea Derks

Thea Derks studied English and Musicology. In 1996, she completed her studies in musicology cum laude at the University of Amsterdam. She specialises in contemporary music and in 2014 published the critically acclaimed biography 'Reinbert de Leeuw: man or melody'. Four years on, she completed 'An ox on the roof: modern music in vogevlucht', aimed especially at the interested layperson. You buy it here: https://www.boekenbestellen.nl/boek/een-os-op-het-dak/9789012345675 In 2020, the 3rd edition of the Reinbertbio appeared,with 2 additional chapters describing the period 2014-2020. These also appeared separately as Final Chord.View Author posts

Private Membership (month)
5€ / Maand
For natural persons and self-employed persons.
No annoying banners
A special newsletter
Own mastodon account
Access to our archives
Small Membership (month)
18€ / Maand
For cultural institutions with a turnover/subsidy of less than €250,000 per year
No annoying banners
A premium newsletter
All our podcasts
Your own Mastodon account
Access to archives
Posting press releases yourself
Extra attention in news coverage
Large Membership (month)
36€ / Maand
For cultural institutions with a turnover/subsidy of more than €250,000 per year.
No annoying banners
A special newsletter
Your own Mastodon account
Access to archives
Share press releases with our audience
Extra attention in news coverage
Premium Newsletter (substack)
5 trial subscriptions
All our podcasts

Payments are made via iDeal, Paypal, Credit Card, Bancontact or Direct Debit. If you prefer to pay manually, based on an invoice in advance, we charge a 10€ administration fee

*Only for annual membership or after 12 monthly payments

en_GBEnglish (UK)