Aller au contenu

Kill the West in Me - théâtre musical sur le choc Est-Ouest

We worden tegenwoordig doodgegooid met opinies over de voor- en nadelen van multiculti. Al naargelang politieke voorkeur zijn mensen bijzonder enthousiast dan wel zeer negatief over de toenemende ‘verkleuring’ van onze maatschappij. Het gamelanensemble Gending, het Doelen Kwartet en Het Geluid Maastricht besloten de koe bij de horens te vatten. Zij baseerden Kill the West in Me op feministische brieven van de Javaanse prinses Adjeng Kartini (1879-1904) en actuele teksten over uitbuiting van schrijfster/journalist Ayu Utami (1968). Het theatrale concert gaat 12 november in première in Les objectifs à Rotterdam.

Het libretto voert twee personages op: prinses Kartini en haar moderne bijna-naamgenoot Katini, een Javaanse werkster. De sopraan Bernadeta Astari zingt de rol van de prinses, actrice Romy Roelofsen vertolkt Katini. De muziek werd gecomponeerd door de Nederlander Boudewijn Tarenskeen en de Spanjaard Jonás Bisquert. Zij schreven voor de bijzondere combinatie van traditionele Javaanse instrumenten en strijkkwartet. De gamelan is weliswaar anders gestemd dan westerse instrumenten, maar strijkers kunnen met afwijkende vingerzettingen hun toonhoogte aanpassen.

Acculturation Est-Ouest

L'idée de Kill the West in Me: Kartini & Katini, two stories kwam van Jurrien Sligter, artistiek leider van Ensemble Gending. ‘Met mijn ensemble zoek ik naar zinvolle manieren om het idee van acculturatie tussen Oost en West uit te werken. Ik liep al lang rond met het plan iets te doen met de prachtige brieven van Kartini. Die vormen een uitzonderlijk tijdsdocument. Zij begon met het grenzeloos bewonderen van het Westen en eindigde –veel te jong – vol kritiek op het kolonialisme.’

Op zoek naar een hedendaagse aanvulling op de teksten van Kartini stuitte Sligter al snel op de eveneens Javaanse Ayu Utami. ‘Zij schreef al in haar eerste boeken openhartig over seks. Utami verzet zich tegen de toenemende islamisering van Indonesië en tegen de anti-porno wetten. Ze is trouwens ook kritisch over Kartini, omdat die uiteindelijk braaf met een oude sultan trouwde. In haar haar tekst voert ze een dienstmeid op die – zoals velen vandaag de dag – in een Arabisch land geld gaat verdienen voor haar familie.’

Manque de sens R

‘Haar vader wilde haar vernoemen naar de inmiddels in Indonesië beroemde Kartini, maar is analfabeet. Bij de aangifte vergat hij de letter r, zodat zij bij de burgerlijke stand werd ingeschreven als Katini. Geen onbeduidend detail want de r blijkt te staan voor Rape; Katini wordt door haar werkgever verkracht. Uiteindelijk brengt zij haar werkgeefster om.’

‘Ons stuk opent in de gevangenis, waar Katini wacht op haar terechtstelling. Ze roept Kartini ter verantwoording: “Jij met je mooie bedoelingen, zie eens wat ervan gekomen is!” Van Kartini’s overtuiging dat vrouwen meer rechten zouden krijgen blijkt immers bitter weinig terecht te zijn gekomen.’

Al eerder werkte Ensemble Gending samen met het Doelen Kwartet. Sligter: ‘In 2013 deden we mee met een project componeren voor gamelan en strijkkwartet van de Gaudeamus Muziekweek. Ook in dergelijke combinaties zoeken we altijd naar acculturatie of confrontatie.

Dit keer heeft deze combinatie bovendien een theatrale functie: gamelan is Oost en strijkkwartet is West. Hoe kan dat samengaan – of juist niet samengaan? Aanvankelijk hadden we de voorstelling opgezet als een tweeluik. Jonás Bisquert zou voor de pauze muziek componeren voor de historische prinses, Boudewijn Tarenskeen daarna voor de moderne dienstmeid. Maar al snel bleek een confrontatie van de twee figuren en muziekstijlen interessanter.’

Lacune comblée ou non comblée

De muziek is de toonaangevende drager in deze voorstelling volgens het persbericht. ‘Muzikale verschillen lopen parallel met politieke, sociale en persoonlijke verschillen tussen Kartini en Katini. Twee solisten met hun eigen metier, twee componisten met hun eigen taal, twee ensembles met hun eigen traditie. Dat is het ‘slagveld’ waarin de componisten orde scheppen, balancerend tussen verbluffende syntheses en onoverbrugbare tegenstellingen. Zij brengen twee tradities samen, de oosterse en de westerse. De schijnbare kloof tussen muzieksoorten, teksten en acties wordt nu eens soepel overbrugd, om vervolgens onoverkomelijk te (b)lijken.’

Meer info en speellijst: http://www.tetterettet.net/producties/killthewestinme/

Voor de uitvoering in Theater Kikker op 19 november is een crowdfundingproject opgezet bij Fordekunst

 

 

Thea Derks

Thea Derks a étudié l'anglais et la musicologie. En 1996, elle a terminé ses études de musicologie cum laude à l'université d'Amsterdam. Elle s'est spécialisée dans la musique contemporaine et a publié en 2014 la biographie 'Reinbert de Leeuw : man or melody', saluée par la critique. Quatre ans plus tard, elle a terminé 'Un bœuf sur le toit : la musique moderne dans le vogevlucht', qui s'adresse surtout aux profanes intéressés. Tu peux l'acheter ici : https://www.boekenbestellen.nl/boek/een-os-op-het-dak/9789012345675 En 2020, la 3e édition du Reinbertbio est parue,avec 2 chapitres supplémentaires décrivant la période 2014-2020. Ceux-ci sont également parus séparément sous le titre Final Chord.Voir les messages de l'auteur

Adhésion privée (mois)
5€ / Maand
Pour les personnes physiques et les travailleurs indépendants.
Pas de bannières gênantes
Une lettre d'information spéciale
Propre compte mastodonte
Accès à nos archives
Petite adhésion (mois)
18€ / Maand
Pour les institutions culturelles dont le chiffre d'affaires/subvention est inférieur à 250 000 € par an.
Pas de bannières gênantes
Un bulletin d'information premium
Tous nos podcasts
Ton propre compte Mastodon
Accès aux archives
Publie toi-même des communiqués de presse
Une attention particulière dans la couverture médiatique
Adhésion importante (mois)
36€ / Maand
Pour les institutions culturelles dont le chiffre d'affaires/subvention est supérieur à 250 000 € par an.
Pas de bannières gênantes
Une lettre d'information spéciale
Ton propre compte Mastodon
Accès aux archives
Partager les communiqués de presse avec notre public
Une attention particulière dans la couverture médiatique
Bulletin d'information Premium (substack)
5 abonnements d'essai
Tous nos podcasts

Les paiements sont effectués via iDeal, Paypal, carte de crédit, Bancontact ou prélèvement automatique. Si tu préfères payer manuellement, sur la base d'une facture établie à l'avance, nous facturons des frais administratifs de 10€

*Uniquement pour l'adhésion annuelle ou après 12 paiements mensuels

fr_FRFrançais