Meteen naar de inhoud

Zonder extra geld is diversiteit in onze cultuur onhaalbaar. Het woord is zondag 26 augustus aan de minister

Goed nieuws van de cultuurfondsen: ‘diversiteit’ wordt een serieuze voorwaarde bij de vraag of je subsidie krijgt voor je culturele ding of niet. Natuurlijk zal een en ander tot discussie leiden. Om te voorkomen dat mensen terugvallen op het Jeroen Pauw-argument (wij willen wel vrouwen in de uitzending, maar er zijn niet genoeg goeie die ook willen), stelt de groep fondsen nadrukkelijk dat ‘kwaliteit’ maatgevend blijft bij het beoordelen van de aanvragen. Natuurlijk zal het hier en daar tot het gebruikelijke aanvraagopportunisme leiden: elke nieuwe kunstenplanperiode leidt tot nieuwe jasjes voor dezelfde projecten. Jongeren, cultureel ondernemerschap, diversiteit: een kwestie van redigeren en sturen. Het hoeft niet altijd tot fundamentele wijzigingen te leiden.

En daar hebben we wel iets te pakken. Cultuur (en journalistiek trouwens ook) zijn namelijk geen populaire sectoren in Nederland. Wie er echt bij wil horen, zal niet zo gauw kiezen voor een onzeker bestaan als journalist (fake news, lügenpresse), of als kunstenaar (subsidieslurper, linkse uitvreter). Wie tot een minderheid behoort en aan een slechte maatschappelijke positie wil ontsnappen, zal liever een nuttig beroep kiezen, of een sector met aanzien, dan wel geld, zoals sport of de medische hoek. 

Neoliberaal

Aanzien kan nog lukken, maar geld verdienen is best wel een dingetje in de kunsten. Al helemaal in de gesubsidieerde kunsten. Zeker sinds Halbe Zijlstra de cultuursubsidies decimeerde en het neo-liberalisme opbloeide bij de directies en besturen van gesubsidieerde instellingen. Legio zijn de berichten over kunstenaars die zelf moeten betalen voor het inrichten van hun expositie of het schrijven of repeteren van hun voorstelling. Bij gesubsidieerde instellingen waarvan de directie tegen de balkenendenorm zit.

En mogen wij in het westen een traditie hebben waarin hongerende kunstenaars soort van respect krijgen (potentiële van goghjes, permanent failliete rembrandtjes), in veel van de culturen die tegenwoordig deel uitmaken van het Nederlandse palet heeft ‘arme krabbelaar’ geen enkele romantische connotatie.

Loos gebaar?

Grote kans dus, dat het streven naar meer diversiteit in kunstenaars, verhalen, besturen en personeelsbestanden weinig op zal leveren. Zolang er geen normaal inkomen in de  kunsten te verdienen valt.

Daarom is het stuk van de verzamelde fondsen niet zo heel veel waard, zolang er geen financiële consequenties aan vast zitten. Wie nieuwe doelgroepen binnen wil halen zal daar een eerzaam bestaan tegenover moeten stellen. Een normaal inkomen, met zicht op groei. Niet vier maanden sappelen om uiteindelijk voor iets meer dan een bijstandsuitkering avond aan avond voor halflege zalen op te treden.

Paradisodebat

Zondag 26 augustus, tijdens het jaarlijkse Paradisodebat, wordt het daarom spannend. Gaat onze minister van cultuur, die daar een keynote zal houden, echt iets over geld zeggen? Het is wel de bedoeling. Het debat staat immers in het teken van Fair Practice: eerlijke betaling voor eerlijk werk in de kunstsector.

Eerder heeft de minister al laten doorschemeren dat voor die eerlijke betaling niet echt extra geld beschikbaar zal komen. Dat geld moet immers naar multinationals en hun aandeelhouders. Als er niet meer geld voor eerlijke honorering van kunstenaars komt, moet er minder kunst gemaakt worden, zodat het bestaande geld eerlijker verdeeld wordt. Dat is feitelijk een no go voor de cultuursector, en zeker ook de fondsen.

Boter bij de vis

De fondsen zetten nu in op diversiteit, maar trekken daar geen geld voor uit. Ze zetten marginaal in op verbetering van de arbeidsvoorwaarden, maar willen niet beknibbelen op het aanbod. Nieuwe groepen krijg je daarmee niet warm voor de sector. De minister zou dus weleens gedwongen kunnen zijn wél af te dwingen dat er minder kunst wordt gemaakt, teneinde meer diversiteit in de kunst te krijgen.

Ik schat, met de natte vinger, dat het aanbod met zeker 30%, maar misschien wel 50% omlaag moet om alle ambities waar te maken bij het huidige budget. De vraag is nu of de huidige kunstsector daarmee akkoord gaat.

Zondag 26 augustus weten we meer.

Cultuurpers werkt anders. Jij bepaalt wat dit verhaal waard is!

Wat fijn dat je tot hier gelezen hebt. Je las inmiddels alweer verhalen van deze auteur. Laat je waardering blijken met een kleine donatie!

donatie
Doneer

Waarom doneren?

We zijn ervan overtuigd dat goede onderzoeksjournalistiek en deskundige achtergrondinformatie essentieel zijn voor een gezonde cultuursector. Daar is in kranten en andere oude en nieuwe media vaak geen plek en tijd voor. Cultuurpers wil die ruimte en tijd wel bieden, en we willen dat voor iedereen zo houden. Of je nu rijk bent, of arm. Daarom willen we deze site zo veel mogelijk gratis houden. Dat kost geld, veel geld. Dankzij donaties van lezers zoals jij kunnen we blijven bestaan, en beseffen we ook hoe belangrijk lezers ons vinden. We vinden het bovendien de best mogelijke manier om journalistiek onafhankelijk te houden. Zo bestaat Cultuurpers al sinds 2009: dankzij lezers die zo een beetje eigenaar worden van deze onmisbare plek!

Je kunt ook lid worden, dan zet je je eenmalige donatie om in blijvende steun!

Wijbrand Schaap

Cultuurjournalist sinds 1996. Werkte als toneelrecensent, columnist en verslaggever voor Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool en regionale kranten via de Geassocieerde Pers Diensten. Interviews voor TheaterMaker, Theaterkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Podcastmaker, experimenteert graag met nieuwe media. Cultuurpers heet het geesteskind dat ik in 2009 op de wereld zette. Levenspartner van Suzanne Brink huisgenoot van Edje, Fonzie en Rufus. Zoek en vind mij op Mastodon.Bekijk alle berichten van deze auteur

Privé Lidmaatschap (maand)
5 / Maand
Voor natuurlijke personen en ZZP’ers.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen mastodon-account
Toegang tot onze archieven
Klein Lidmaatschap (maand)
18 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van minder dan 250.000 euro per jaar
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
Al onze podcasts
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Extra aandacht in berichtgeving
Groot Lidmaatschap (maand)
36 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van meer dan 250.000 euro per jaar.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Deel persberichten met ons publiek
Extra aandacht in berichtgeving
Premium Nieuwsbrief (substack)
5 proefabonnementen
Al onze podcasts

Betalingen geschieden via iDeal, Paypal, Creditcard, Bancontact of Automatische Incasso. Wilt u liever handmatig betalen, op basis van een factuur vooraf, rekenen we 10€ administratiekosten

*Alleen bij een jaarlidmaatschap of na 12 maandelijkse betalingen

nl_NLNederlands