Meteen naar de inhoud

Afscheid van Burny Bos, gangmaker van de Nederlandse jeugdfilm

Het klinkt misschien wat dramatisch, maar liefhebbers van de Nederlandse jeugdfilm kunnen het gevoel krijgen dat dit het einde van een tijdperk is. Ik lees zojuist de mail met het droevige persbericht dat schrijver, radiomaker en film- en televisieproducent Burny Bos (1944) op 1 december is overleden.

Helemaal onverwacht was het niet. Toen Cinekid hem vorig jaar (en niet voor het eerst overigens) eerde met een speciaal programma, leidde het festival dat in met de woorden: De eigenzinnige bedenker van de Ko de Boswachtershow, opstarter van Villa Achterwerk en oprichter van productiemaatschappij BosBros is ziek en wordt niet meer beter.

Dat de Nederlandse kinder- en jeugdfilm op gelijke hoogte kwam te staan met de veelgeroemde Scandinavische is natuurlijk niet alleen het werk van Bos. Maar hij heeft daar wel heel veel aan bijgedragen.

Eigenzinnigheid

We hadden hier iemand die meende dat kinderen het allerbeste verdienden en best een beetje eigenzinnigheid konden gebruiken. Dat zagen we al met Het Zakmes (1991). Een even simpel als fantasierijk avontuur over een jongetje dat het zakmes van zijn inmiddels verhuisde vriendje probeert terug te brengen. Dit was een van zijn eerste filmproducties, geregisseerd door Ben Somboogaart naar het boek van Sjoerd Kuyper. Kort daarvoor had Somboogaart al het door Bos geschreven kinderboek Mijn vader woont in Rio verfilmd. Twee titels die in het Nederlandse jeugdgenre de status van klassieker hebben.

Ja, want voordat Bos filmproducent werd en zijn bedrijf BosBros oprichtte was hij al een geducht kinderboekenschrijver (en daarvoor nog onderwijzer op een basisschool). Uit zijn indrukwekkende bibliografie noem ik betrekkelijk willekeurig Knofje (1979), Ko de Boswachter (1983) en uiteraard Mijn vader woont in Rio (1990). In dat laatste jaar begint ook zijn filmwerk, voornamelijk als producent en scenarioschrijver.

Annie M.G. Schmidt

In zijn uitgebreide overzicht van film- en televisiewerk (ruim zestig titels) nemen verfilmingen van Annie M.G. Schmidt een belangrijke plaats in. Voor die eigenwijsheid maakte hij graag ruimte, en liet daarmee zien dat hij meende dat kinderen meer verdienden dan glad formulewerk. Disney uitdagen was een van zijn ambities. Met films die laten zien dat fantasie, tegendraadsheid, ontroering en een vleugje brutaliteit heel goed samengaan. In Nederland lukte dat heel aardig. Zie bijvoorbeeld Abeltje, Pluk van de Petteflet, Wiplala of Minoes waar ook zijn dochter Tamara een bijdrage aan leverde. Buitenland bleef lastiger, al werd Minoes wel verkocht aan onder meer Scandinavië, Canada, Duitsland en Japan.

Inmiddels laat het onlangs uitgebrachte Rocco & Sjuul van Anna van der Heide, met Tamara Bos als co-scenarist, zien dat BosBros zich niet tot het jeugdgenre beperkt.

Animatie

Bij de presentatie van de eerste lange animatiefilm van BosBros (Heinz, 2019) stelde Bos dat een animatiefilm een grotere kans heeft om internationaal door te breken. De periode is nog te kort om dat echt te bewijzen. Aan de reputatie van Burny Bos doet het niets af.

Ook de films op basis van originele scripts, zoals Het Paard van Sinterklaas, Brammetje Baas en Kapsalon Romy, ontvingen talrijke prijzen en wonnen diverse Gouden Kalveren. Bos zelf ontving meerdere persoonlijke prijzen, waaronder in 2014 een speciaal Gouden Kalf vanwege zijn bijzondere verdiensten voor de Nederlandse filmcultuur. In 1999 werd Bos verkozen tot Omroepman van het jaar.

Een jaar geleden, in 2022, werden Bos en zijn oeuvre gehuldigd op Cinekid. Burny Bos zei toen: “Ik ben blij en trots dat het rijke oeuvre van productiehuis BosBros, waar zoveel talentvolle makers een bijdrage aan hebben geleverd, nu dankzij Cinekid door een nieuwe generatie te zien is.”

En laten we hopen dat het ook nog heel lang te zien blijft.

Cultuurpers werkt anders. Jij bepaalt wat dit verhaal waard is!

Wat fijn dat je tot hier gelezen hebt. Je las inmiddels alweer verhalen van deze auteur. Laat je waardering blijken met een kleine donatie!

donatie
Doneer

Waarom doneren?

We zijn ervan overtuigd dat goede onderzoeksjournalistiek en deskundige achtergrondinformatie essentieel zijn voor een gezonde cultuursector. Daar is in kranten en andere oude en nieuwe media vaak geen plek en tijd voor. Cultuurpers wil die ruimte en tijd wel bieden, en we willen dat voor iedereen zo houden. Of je nu rijk bent, of arm. Daarom willen we deze site zo veel mogelijk gratis houden. Dat kost geld, veel geld. Dankzij donaties van lezers zoals jij kunnen we blijven bestaan, en beseffen we ook hoe belangrijk lezers ons vinden. We vinden het bovendien de best mogelijke manier om journalistiek onafhankelijk te houden. Zo bestaat Cultuurpers al sinds 2009: dankzij lezers die zo een beetje eigenaar worden van deze onmisbare plek!

Je kunt ook lid worden, dan zet je je eenmalige donatie om in blijvende steun!

Leo Bankersen

Leo Bankersen schrijft over film sinds Chinatown en Night of the Living Dead. Recenseerde als freelance filmjournalist lange tijd voor de GPD. Is nu, onder andere, een van de vaste bijdragers aan De Filmkrant. Breekt graag een lans voor kinderfilms, documentaires en films uit niet-westerse landen. Andere specialiteiten: digitale zaken en filmeducatie.Bekijk alle berichten van deze auteur

Privé Lidmaatschap (maand)
5 / Maand
Voor natuurlijke personen en ZZP’ers.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen mastodon-account
Toegang tot onze archieven
Klein Lidmaatschap (maand)
18 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van minder dan 250.000 euro per jaar
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
Al onze podcasts
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Extra aandacht in berichtgeving
Groot Lidmaatschap (maand)
36 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van meer dan 250.000 euro per jaar.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Deel persberichten met ons publiek
Extra aandacht in berichtgeving
Premium Nieuwsbrief (substack)
5 proefabonnementen
Al onze podcasts

Betalingen geschieden via iDeal, Paypal, Creditcard, Bancontact of Automatische Incasso. Wilt u liever handmatig betalen, op basis van een factuur vooraf, rekenen we 10€ administratiekosten

*Alleen bij een jaarlidmaatschap of na 12 maandelijkse betalingen

nl_NLNederlands