Aller au contenu

ITA laisse exactement les mauvaises choses à l'imagination dans Age of Rage. #HF21

In Elektra, een van de mooiste tragedies die de oude Grieken ons hebben overgeleverd, zit minstens één stuk tekst dat geschiedenis geschreven heeft. Het is het verslag van een paardenrace. Je ziet niks, maar de taal zet je verbeelding aan het werk. 25 eeuwen later hebben ze geprobeerd om de beschreven beelden om te zetten in echte beelden voor de film Ben Hur (ander verhaal, maar de oerscene komt van Sophocles). Het is een legendarische sequentie. Er waren miljoenen dollars nodig, 70 millimeter projecties, honderden figuranten een paar dode paarden om het effect van een enkele monoloog te evenaren.

Dat is wat kunst vermag. Die speelt zich namelijk in ons hoofd af, getriggerd door goed gekozen woorden.

Die paardenrace is zowel in woord als beeld gesneuveld in de productie Age of Rage, waarmee het Internationaal Theater Amsterdam zich de lockdown uit speelt. Het schrappen van die race is symptomatisch voor alles wat er mis is met deze bijna vier uur durende misvatting van wat de Grieken ons 2500 jaar geleden hebben nagelaten, en eigenlijk ook van wat je goed actueel theater zou kunnen noemen. Ik maakte het afgelopen zondag mee vanaf rij 1, gehuld in een cape tegen de modder en het nepbloed, dat in de tweede helft van het project de zaal in wordt geslingerd.

S'intéresser à la mythologie

Age of Rage is een logisch vervolg op de eerste internationale succesproducties die regisseur Ivo van Hove heeft gemaakt op basis van een andere oude meester: Shakespeare. In Kings of War en Romeinse Tragedies lukte het glansrijk om de essenties van het werk van de Engelse bard, die alweer vierhonderd jaar dood is, naar de wereld van vandaag te halen. Het lag dus in de lijn der verwachting dat Van Hove ook met de klassieke Grieken aan de gang zou gaan. Meer nog dan in het werk van Shakespeare zijn die paar tragedies die ons zijn overgeleverd fragmenten uit een uitermate boeiende mythologie, waar bloedlijnen, goddelijke kleingeestigheid en menselijk heldendom tot eeuwenlange twisten en conflicten leiden. Ze gaven ons ook inzichten in de menselijke psyche die nog steeds actueel zijn.

De stukken, destijds geschreven voor festivals waar ze ten overstaan van soms 20.000 toeschouwers werden opgevoerd, waren een wonder van verbeelding en taal. Op school leerde ik dat ze, wegens gebrek aan techniek, allerlei dingen moesten vertellen die wij met moderne middelen gewoon kunnen laten zien. Dat kunnen laten zien zou dus een teken van vooruitgang zijn. In Age of Rage blijkt het omgekeerde. Als het beeld namelijk niet perfect is en geen inhoud heeft, verveel je je na een paar minuten dood, als dat sterven niet al eerder wegens plaatsvervangende schaamte is gebeurd.

Muppet

ITA laat in deze voorstelling ook nog eens precies de verkeerde dingen wél aan de verbeelding over. Zo moeten we ons verbeelden dat die enorm aardige Maarten Heijmans een tweede leven leidt als growler in een Death Metal-band. De band klinkt vooral een beetje luid, maar veel te gepolijst. Het growlen lijkt meer op de Muppetshow dan goed is voor een beetje effect. We moeten ons ook verbeelden dat echt heel erg goede acteurs als Gijs Scholten van Aschat, Hans Kesting en Chris Nietvelt iets voelen terwijl ze de longen uit hun lijf schreeuwen van emotie.

Het ergste dat we ons moeten inbeelden, is dat de toneelspelers van ITA, jong en beginnend en oud en gerijpt, overtuigend een choreografietje kunnen dansen van de grote naam Wim Vandekeybus. Zeker van dichtbij ziet dat er namelijk niet uit: er straalt geen overtuiging uit, het is technisch zwaar onvolmaakt en kost vooral heel veel, met inmiddels tot ITA-cliché verworden getrommel gevulde, tijd.

Dat de ‘koren’, die in de Griekse tragedies eigenlijk de hoofdact waren, voor moderne regisseurs vaak een breekpunt vormen, waar ‘iets’ op gevonden moet worden, is hier maar weer aangetoond. Een choreograaf van naam en faam invliegen is geen oplossing. Ik weet er wel een paar, maar daar vertel ik een andere keer wel weer over.

Sous terre

Na de pauze speelt het stuk in bloed, regen en modder, waarin veel geklauwd wordt van wanhoop. Die modder komt, omdat de wraakgodinnen, die de klassieke moedermoordenaar Orestes aan het slot achtervolgen, ondergronds leven. Zijn zus, prinses Elektra, spendeert haar dagen als keuterboer, dus is de link met krijsende varkens snel gemaakt achter de regietafel.

Wat precies de boodschap is van deze voorstelling die voorbijgaat aan elke werkelijke kern van de Griekse tragedie, blijft onduidelijk. Dat de Griekse mythologie zich in een zompige, bloederige oertijd afspeelde waarin meisjes piemels opaten en ogen leegzogen, het altijd regende als het niet waaide en mensen met ongeveer een enkel argument overgingen tot massamoord onder de naasten? De Bloedbruiloft in Game of Thrones was een wonder van fijnzinnige subtiliteit in verhouding tot het zinloze geweld dat ITA pleegt ten opzichte van de bakermat van onze cultuur.

Dat we niet veel opgeschoten zijn sindsdien, qua menselijkheid en beschaving? Die boodschap is vastgelopen in de modder.

Misschien dat het New Yorkse publiek er iets mee heeft.

La presse culturelle fonctionne différemment. C'est toi qui décides de la valeur de cette histoire !

C'est bien que tu aies lu jusqu'ici. Tu lisais déjà à l'heure qu'il est histoires de cet auteur. Montre ton appréciation avec un petit don!

don
Faire un don

Pourquoi faire un don ?

Nous sommes convaincus qu'un bon journalisme d'investigation et des informations de fond expertes sont essentiels pour un secteur culturel sain. Souvent, les journaux et les autres médias, anciens et nouveaux, n'ont ni la place ni le temps pour cela. Culture Press veut offrir cet espace et ce temps, et nous voulons qu'il en soit ainsi pour tout le monde. Que tu sois riche ou pauvre. C'est pourquoi nous voulons que ce site reste gratuit autant que possible. Cela coûte de l'argent, beaucoup d'argent. Merci à dons Grâce à des lecteurs comme vous, nous pouvons continuer à exister et nous rendre compte de l'importance que les lecteurs nous accordent. De plus, nous pensons que c'est la meilleure façon possible de garder un journalisme indépendant. C'est ainsi que Culture Press existe depuis 2009 : grâce aux lecteurs qui s'approprient ainsi un peu ce lieu indispensable !

Tu peux aussi Devenir membreEt transforme ton don unique en un soutien durable !

Wijbrand Schaap

Journaliste culturel depuis 1996. A travaillé comme critique de théâtre, chroniqueur et reporter pour Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool et des journaux régionaux par l'intermédiaire d'Associated Press Services. Interviews pour TheaterMaker, Theatererkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Auteur de podcasts, il aime expérimenter les nouveaux médias. Culture Press est l'enfant que j'ai mis au monde en 2009. Partenaire de vie de Suzanne Brink Colocataire d'Edje, Fonzie et Rufus. Cherche et trouve-moi sur Mastodon.Voir les messages de l'auteur

Adhésion privée (mois)
5 / Maand
Pour les personnes physiques et les travailleurs indépendants.
Pas de bannières gênantes
Une lettre d'information spéciale
Propre compte mastodonte
Accès à nos archives
Petite adhésion (mois)
18 / Maand
Pour les institutions culturelles dont le chiffre d'affaires/subvention est inférieur à 250 000 € par an.
Pas de bannières gênantes
Un bulletin d'information premium
Tous nos podcasts
Ton propre compte Mastodon
Accès aux archives
Publie toi-même des communiqués de presse
Une attention particulière dans la couverture médiatique
Adhésion importante (mois)
36 / Maand
Pour les institutions culturelles dont le chiffre d'affaires/subvention est supérieur à 250 000 € par an.
Pas de bannières gênantes
Une lettre d'information spéciale
Ton propre compte Mastodon
Accès aux archives
Partager les communiqués de presse avec notre public
Une attention particulière dans la couverture médiatique
Bulletin d'information Premium (substack)
5 abonnements d'essai
Tous nos podcasts

Les paiements sont effectués via iDeal, Paypal, carte de crédit, Bancontact ou prélèvement automatique. Si tu préfères payer manuellement, sur la base d'une facture établie à l'avance, nous facturons des frais administratifs de 10€

*Uniquement pour l'adhésion annuelle ou après 12 paiements mensuels

fr_FRFrançais