Aller au contenu

'Les gens en pleurs cherchaient désespérément des photos de famille'. Franco Faggiani a écrit un roman sur les tremblements de terre en Italie.

Huizen, monumenten, winkels en straten werden van de kaart geveegd. Bijna driehonderd mensen stierven onder het puin. Franco Faggiani (73) schreef een aangrijpend boek over de aardbeving die midden-Italië vijf jaar geleden trof: Soms zou ik de wind willen zijn.

Bonne chance

Als het even kan trekt Franco Faggiani de Noord-Italiaanse bergen in.

De Italiaanse schrijver Franco Faggiani

Ook nu bevindt hij zich in de Piëmontese Alpen, op 1700 meter hoogte, in de zon en de sneeuw. ‘Vooral ’s winters ben ik hier graag. Morgen moet ik voor een lezing over mijn nieuwe roman naar Ligurië, 250 kilometer naar het zuiden, daarna rij ik weer terug,’ vertelt hij.

Na een lange loopbaan in de journalistiek debuteerde hij in 2018 op zijn zeventigste als romanschrijver met Tussen twee werelden. In Nederland brak hij een jaar later door toen het boekenpanel van Le monde a tourné la porte zijn roman Het jaar dat Shizo Kanakuri verdween uitriep tot Boek van de Maand.

Het succes heeft zijn leven niet ingrijpend veranderd, zegt Faggiani. ‘Als schrijver word je vaak ten onrechte op een voetstuk geplaatst. Na een presentatie kwam er een mevrouw naar me toe die verbaasd uitriep: goh, u bent eigenlijk een heel gewoon mens!’

 Uw nieuwe roman gaat over de aardbeving van 24 augustus 2016, die in midden-Italië tal van dorpen en gehuchtjes met de grond gelijkmaakte. Kende u het gebied al van daarvoor?

‘Ja, ik kende de getroffen plaatsen goed, er woonden kennissen van me, dus mijn gedachten gingen meteen naar hen uit. Het historische centrum van Amatrice, waar mijn roman zich voornamelijk afspeelt, werd weggevaagd. Het dorp zelf telde 2200 inwoners, en dan heeft het ook nog 69 deelgehuchten verspreid in de bergen. Het weekend na de aardbeving zou het grote jaarfeest ter ere van de pasta all’amatriciana plaatsvinden, waar elk jaar duizenden bezoekers op afkomen. Ik vreesde dat er gigantisch veel mensen onder het puin zouden liggen. Omdat er geen communicatie mogelijk was, ging ik zodra het kon naar de geraakte gebieden. Wat ik aantrof was verschrikkelijk. De huizen, torens, gebouwen, monumenten, winkels en straten waren weggevaagd, er was alleen nog zand, aarde, stenen en stof.’

Amatrice après les tremblements de terre. ©Marc Brester/A Quattro Mani

In Amatrice vielen 230 doden: een wonder, gezien de duizenden bezoekers. 

‘Inderdaad een wonder, zeker omdat de beving om half vier ’s nachts was én omdat de muren naar binnen ineenstortten, wat veel gevaarlijker is dan als ze naar buiten vallen. De eerste hulpdiensten waren er binnen een uur, anderhalf uur – ze moesten uit Rieti moesten komen, zo’n zestig kilometer verderop. Aan het eind van de eerste dag waren er al bijna meer hulpverleners dan inwoners. In zo’n situatie draait alles om snelheid. Er werden uiteindelijk 238 mensen onder het puin vandaan gehaald.’

Arquata del Tronto, een van de zwaar getroffen dorpjes. ©Marc Brester/A Quattro Mani

Wat raakte u het meest?

‘De verhalen van brandweerlieden over huilende huiseigenaren die vooral foto’s wilden redden: zwart-witfoto’s van opa’s en oma’s, bruiloften, familiefeesten op het platteland. Ze wilden hun herinneringen redden. Veel van die verhalen zijn in gewijzigde vorm in het boek terechtgekomen.

Onlangs was ik in café Meletti in Ascoli Piceno, waar de beginscène van mijn roman zich afspeelt. Daar ontmoette ik twee mensen die bij de aardbeving alles zijn kwijtgeraakt. Een van hen was een oma van 45 die haar kleinzoon van anderhalf was verloren. Ze vertelde me dat ze het aanvankelijk moeilijk vond mijn boek te lezen, maar uiteindelijk had ze er troost uit geput.’

Reconstruction

Hoe is het nu in Amatrice?

‘Er zijn weer supermarkten, apotheken en andere publieke centra maar zo’n 70 procent van de bevolking kan nog steeds niet terug naar huis en woont nog altijd in de prefab-noodhuisjes van vijf jaar geleden. De heropbouw van hun huizen is een probleem. Niet alleen door de gigantische bureaucratie, ook omdat alles aardbevingsbestendig moet zijn. Ook zijn er nog allerlei grote gebouwen die moeten worden gesloopt, maar waar moet al dat afval naartoe? Niemand wil het hebben en de kosten om het af te voeren en verwerken zijn gigantisch. Voor bouwbedrijven is het bouwen van een appartementencomplex in de stad veel lucratiever dan het herbouwen van een bergdorp.’

De wederopbouw van het getroffen gebied gaat langzaam en moeizaam. ©Marc Brester/A Quattro Mani

 De economische schade is gigantisch, maar wat zijn de sociale gevolgen?

‘Veel mensen, vooral jongeren, zijn weggetrokken en dat baart me zorgen. Als de wederopbouw niet snel genoeg gaat, worden het verlaten spookdorpen. Daarom wilde ik met mijn roman deze situatie vijf jaar na dato opnieuw onder de aandacht brengen. Gelukkig is de wederopbouw van Amatrice sinds zeven maanden goed begonnen; er zijn vierhonderd arbeiders aangesteld om bijzondere stenen, tegels en versieringen te verzamelen waarmee ze de façades van de oude gebouwen en monumenten kunnen reconstrueren. Ook maken ze de gehuchten eromheen weer bewoonbaar. In een dorpje waar tot een half jaar geleden niets gebeurde staan nu elf hijskranen. Het is belangrijk het sociale weefsel te reconstrueren, want anders verliezen mensen de hoop. En zonder hoop is er geen toekomst.’

Bon à savoir Bon à savoir

Soms zou ik de wind willen zijn, vertaald door Saskia Peterzon-Kotte, uitgeverij Signatuur, € 20,99.

Lire aussi deze reportage over het rampgebied

J'apprécie cet article !

Si tu as apprécié cet article et que tu veux montrer ton appréciation par une petite contribution : tu peux ! C'est ainsi que tu aides à maintenir en vie le journalisme indépendant. Montre ton appréciation avec une petite don!

don
Faire un don

Pourquoi faire un don ?

Nous sommes convaincus qu'un bon journalisme d'investigation et des informations de fond expertes sont essentiels pour un secteur culturel sain. Il n'y a pas toujours l'espace et le temps pour cela. Culture Press veut fournir cet espace et ce temps, et les rendre accessibles à tous GRATUITEMENT ! Que tu sois riche ou pauvre. Merci à dons Grâce à des lecteurs comme toi, nous pouvons continuer à exister. C'est ainsi que Culture Press existe depuis 2009 !

Tu peux aussi Devenir membreEt transforme ton don unique en un soutien durable !

Étiquettes:

Wijbrand Schaap

Journaliste culturel depuis 1996. A travaillé comme critique de théâtre, chroniqueur et reporter pour Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool et des journaux régionaux par l'intermédiaire d'Associated Press Services. Interviews pour TheaterMaker, Theatererkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Auteur de podcasts, il aime expérimenter les nouveaux médias. Culture Press est l'enfant que j'ai mis au monde en 2009. Partenaire de vie de Suzanne Brink Colocataire d'Edje, Fonzie et Rufus. Cherche et trouve-moi sur Mastodon.Voir les messages de l'auteur

Adhésion privée (mois)
5 / Maand
Pour les personnes physiques et les travailleurs indépendants.
Pas de bannières gênantes
Une lettre d'information spéciale
Propre compte mastodonte
Accès à nos archives
Petite adhésion (mois)
18 / Maand
Pour les institutions culturelles dont le chiffre d'affaires/subvention est inférieur à 250 000 € par an.
Pas de bannières gênantes
Un bulletin d'information premium
Tous nos podcasts
Ton propre compte Mastodon
Accès aux archives
Publie toi-même des communiqués de presse
Une attention particulière dans la couverture médiatique
Adhésion importante (mois)
36 / Maand
Pour les institutions culturelles dont le chiffre d'affaires/subvention est supérieur à 250 000 € par an.
Pas de bannières gênantes
Une lettre d'information spéciale
Ton propre compte Mastodon
Accès aux archives
Partager les communiqués de presse avec notre public
Une attention particulière dans la couverture médiatique
Bulletin d'information Premium (substack)
5 abonnements d'essai
Tous nos podcasts

Les paiements sont effectués via iDeal, Paypal, carte de crédit, Bancontact ou prélèvement automatique. Si tu préfères payer manuellement, sur la base d'une facture établie à l'avance, nous facturons des frais administratifs de 10€

*Uniquement pour l'adhésion annuelle ou après 12 paiements mensuels

fr_FRFrançais