Meteen naar de inhoud

Een gedanste ode aan een Poolse klavecinist – klinkt ontoegankelijk, maar Jan Martens maakt het meeslepend #tfboulevard

Ik heb een mijn leven al veel genre mash-ups gezien. Maar ik denk dat een gedanste documentaire over een muzikant voor mij een primeur was. De focus van choreograaf Jan Martens in zijn nieuwe danssolo Elisabeth Gets Her Way is de beroemde klaveciniste Elisabeth Chojnacka. De Poolse vertrok op 23-jarige leeftijd naar Parijs. Daar stelde ze zich tot doel om een groot publiek met de klavecimbel kennis te laten maken. Haar werk getuigt van een grote experimenteerdrift; meer dan tachtig componisten droegen werk aan haar op. Als Chojnacka speelt, zo memoreert een van de stemmen die in de voorstelling aan het woord komen, voel je de emotie door het spel heen.

Het is geen wonder dat Martens zich door haar liet inspireren. Ook het werk van de Belgische choreograaf heeft een meeslepende stijl, die gevoel op de voorgrond plaatst. Martens kwam het werk van Chojnacka tegen toen hij werkte aan een andere voorstelling. Hij gebruikte de lockdown om research te doen voor een solo die een ode aan de klaveciniste moest worden. Daarvoor dook hij in de Franse media-archieven in Parijs en interviewde hij enkele componisten die met Chojnacka werkten.

Dans ten dienste van de muziek

Martens verwerkte het materiaal in een voorstelling die afwisselt tussen documentaire beelden en dans. Aan het begin van iedere scène horen we collega’s van Chojnacka over haar spreken, of zien we interviews met haar. In een sleutelscène omschrijft Chonajcka haar samenwerking met choreografe Lucinda Childs. De klaveciniste was bang dat haar muziek volledig ondergeschikt zou worden gemaakt aan de dans, ‘omdat het visuele toch de aandacht trekt’. Ze was echter blij verrast dat Childs erin slaagde om met haar choreografieën de muziek juist tot op de voorgrond te plaatsen.

Precies dat lijkt ook Martens’ uitgangspunt te zijn geweest. De korte danssolo’s die hij aan ieder documentairedeel verbindt gaan een symbiotische relatie aan met de stukken van Chojnacka. Door zijn bewegingen ontrafelt hij de complexiteit van de muziek en zorgt hij ervoor dat je aandachtig blijft luisteren. Het levert een overweldigende kennismaking met een briljante muzikant op. De gevarieerdheid van Chojnacka’s repertoire gaat hand in hand met haar adembenemende virtuositeit.

Samensmelting van hedendaags en klassiek

In zijn dans legt Martens echter ook steeds subtiel de nadruk op verschillende aspecten van Chonajcka’s kunstenaarschap. De samensmelting van klassieke en hedendaagse invloeden staat daarin regelmatig centraal. In het selecteren van klassiek repertoire ging Chojnacka altijd op zoek naar ‘de kiemen van de moderniteit’. Dat wordt onderstreept in een uitvoering van het zestiende-eeuwse stuk Upon La Mi Re, waarop Martens een onnadrukkelijke hiphopdans uitvoert. En de videogame-achtige tonen van Phrygian Tucket van Stephen Montague ontlokken aan Martens een ware tour de force. In snelle, korte bewegingen volgt hij de muziek exact, en de robotische bewegingstaal die dat oplevert past uitstekend bij de associatie met digitale omgevingen.

Het ingenieuze kostuumontwerp van Cédric Charlier voegt daar nog een laag aan toe. Ook hij zoekt de balans tussen eeuwenoud en modern. Een middeleeuwse blouse met een panterlegging eronder, een rode uitgaansoutfit die ook iets van de Renaissance wegheeft. Zo spelen alle elementen in Elisabeth gets her way op elkaar in om een zo rijk mogelijk beeld van een unieke kunstenaar te bieden.

Cultuurpers werkt anders. Jij bepaalt wat dit verhaal waard is!

Wat fijn dat je tot hier gelezen hebt. Je las inmiddels alweer verhalen van deze auteur. Laat je waardering blijken met een kleine donatie!

donatie
Doneer

Waarom doneren?

We zijn ervan overtuigd dat goede onderzoeksjournalistiek en deskundige achtergrondinformatie essentieel zijn voor een gezonde cultuursector. Daar is in kranten en andere oude en nieuwe media vaak geen plek en tijd voor. Cultuurpers wil die ruimte en tijd wel bieden, en we willen dat voor iedereen zo houden. Of je nu rijk bent, of arm. Daarom willen we deze site zo veel mogelijk gratis houden. Dat kost geld, veel geld. Dankzij donaties van lezers zoals jij kunnen we blijven bestaan, en beseffen we ook hoe belangrijk lezers ons vinden. We vinden het bovendien de best mogelijke manier om journalistiek onafhankelijk te houden. Zo bestaat Cultuurpers al sinds 2009: dankzij lezers die zo een beetje eigenaar worden van deze onmisbare plek!

Je kunt ook lid worden, dan zet je je eenmalige donatie om in blijvende steun!

Marijn Lems

Marijn Lems werkt als theatercriticus o.a. voor NRC, Theaterkrant.nl, Theaterkrant Magazine en Cultureel Persbureau. Voorheen werkte hij acht jaar als programmeur voor verschillende theaters in Nederland en België en vier jaar als huisdramaturg bij Het Huis Utrecht. (Profielfoto (c) Annelies Verhelst)Bekijk alle berichten van deze auteur

Privé Lidmaatschap (maand)
5 / Maand
Voor natuurlijke personen en ZZP’ers.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen mastodon-account
Toegang tot onze archieven
Klein Lidmaatschap (maand)
18 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van minder dan 250.000 euro per jaar
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
Al onze podcasts
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Extra aandacht in berichtgeving
Groot Lidmaatschap (maand)
36 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van meer dan 250.000 euro per jaar.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Deel persberichten met ons publiek
Extra aandacht in berichtgeving
Premium Nieuwsbrief (substack)
5 proefabonnementen
Al onze podcasts

Betalingen geschieden via iDeal, Paypal, Creditcard, Bancontact of Automatische Incasso. Wilt u liever handmatig betalen, op basis van een factuur vooraf, rekenen we 10€ administratiekosten

*Alleen bij een jaarlidmaatschap of na 12 maandelijkse betalingen

nl_NLNederlands