Meteen naar de inhoud

Duurzaamheid is een luxeprobleem in Jerome Bel’s vliegtuigloze autobiografie (en de voorstelling blijkt leuker dan ik eerst dacht)

Input van de leden: daar drijft deze club op. Let maar eens op. Gisteren schreef ik dit stuk:

Jerome Bel is me er eentje. De man die zich identificeert als choreograaf heeft zichzelf vanwege duurzaamheidsoverwegingen verboden te vliegen en daarom kon hij niet vanuit Parijs naar Amsterdam komen om zijn eigen autobiografie voor te lezen. Hoe nobel het niet-vliegen ook is, ik kan het niet nalaten om de man die de afgelopen 30 jaar de conceptuele danskunst naar een nieuwe dimensie trok, te wijzen op het bestaan van elektrische treinen. 

Maar dat is natuurlijk ook de valkuil van de conceptuele kunst: voor je het weet maak je met je kritiek deel uit van het concept, en dat blijkt ook aan het einde van deze exact twee uur en tien minuten durende selfkick met lichtbeelden. Bel snapt dat er een licht populistisch kantje te signaleren valt aan zijn weigering te vliegen. Temeer omdat, zoals ook in een betekenisvolle scene in het elders op dit Holland Festival vertoonde ‘Euphoria’ wordt aangestipt, de westerse hang naar duurzaamheid en zelfvoorzienendheid ook een heel luxe gedachte is: grote delen van de wereld kunnen niet anders dan overleven op hun eigen groenten, en zouden drie levens moeten sparen voor een goedkope vlucht met een budgetflyer naar een vakantiebestemming, overigens ook iets wat alleen in het rijke westen bestaat. Duurzaamheid heeft decadente kantjes.

Lokale kunstenaars

Maar Jerome Bel heeft zijn autobiografie dus uitgeschreven en stuurt de tekst de wereld rond om hem te laten voorlezen door lokale kunstenaars, inclusief bijgevoegde YouTube-video’s. Idealiter zou dat moeten gebeuren in de lokale taal, maar omdat onze hogere kunstopleidingen zeer internationaal zijn, is bij de Amsterdamse versie gekozen voor twee Engelstalige uitvoerders: Pankaj Tiwari, een kunstenaar uit het armste deel van India, en de Poolse performer Maria Magdalena Kozłowska. 

Het duo steekt zijn kritiek op de heiligheid van Bel niet onder stoelen of banken. Maria Magdalena Kozłowska zet hem als een clichématige wufte fransoos neer (best wel terecht, dus) en Pankaj Tiwari besluit dat hij best wel vaak moet reïncarneren wil hij Jerome Bel kunnen zijn en begint ter plekke alvast met de eerste sterfscène. 

Plassen

Maakt dat deze avond tot een Hollandfestivalwaardig product? Ik moet zeggen dat ik redelijk geboeid tot het einde heb gekeken, al hadden ze beter niet al in het eerste halfuur moeten beginnen over een Bel-stuk waarin plassen op het podium de hoofdact vormde. Ondergetekendes blaas had daar commentaar op. Blijft over dat Jerome Bel een interessant kunstenaar is, en dat sommige van zijn werken buitengewoon spannend klinken.

Ik sloot af met deze alinea: 

Wat irriteert aan zo’n tekst van 130 minuten is dat er, overigens net als in de extended TED-Talk van Lynette Walworth, geen andere stemmen klinken dan die van de maker zelf, want ook het tegengeluid van de uitvoerders is deel van het programma. Daarmee past dit project goed in het huidige tijdsgewricht waarin mensen liever zelf de (sociale) media ter hand nemen, dan dat ze zich kritisch laten bevragen door anderen. 

En toen kreeg ik deze mail van de oud-directeur van Frascati: 

Beste Wijbrand,

Ik las je recensie en was benieuwd naar je mening over Jerome Bel – ikzelf vond het namelijk erg goed, al viel mijn idool van z’n voetstuk. 
Ik verbaasde me over je laatste alinea waarin je stelt dat hier alleen de schrijver aan het woord is. De helft van de voorstelling – alles wat niet van de laptop wordt gelezen – zijn toch echt de teksten van Maria Magdalena en Pankaj zelf.  Hun geënsceneerde revolte tegen de autobiografie van deze Europese grootheid is geen idee van Bel, maar gevolg van de weigering van de twee makers om klakkeloos en zonder commentaar zijn teksten de zaal in te slingeren. Ik begreep dat Bel wel carte blanche heeft gegeven toen ze hem ( via de producer ) lieten weten ook iets van henzelf in de voorstelling te stoppen, maar hij heeft de teksten niet gelezen en de voorstelling niet gezien…
Of wist je dit en snapte ik jouw recensie niet?
Vraag is nu natuurlijk of ze met deze voorstelling op tournee kunnen. I hope so! 
Het is een interessante spiegel die ons wordt voorgehouden. 
hartelijke groet,
Nan van Houte
Ik vind dat een nuttige aanvulling. Toch?

Jerome Bel is nog te zien op 14 juni in Theater Frascati.
 

Cultuurpers werkt anders. Jij bepaalt wat dit verhaal waard is!

Wat fijn dat je tot hier gelezen hebt. Je las inmiddels alweer verhalen van deze auteur. Laat je waardering blijken met een kleine donatie!

donatie
Doneer

Waarom doneren?

We zijn ervan overtuigd dat goede onderzoeksjournalistiek en deskundige achtergrondinformatie essentieel zijn voor een gezonde cultuursector. Daar is in kranten en andere oude en nieuwe media vaak geen plek en tijd voor. Cultuurpers wil die ruimte en tijd wel bieden, en we willen dat voor iedereen zo houden. Of je nu rijk bent, of arm. Daarom willen we deze site zo veel mogelijk gratis houden. Dat kost geld, veel geld. Dankzij donaties van lezers zoals jij kunnen we blijven bestaan, en beseffen we ook hoe belangrijk lezers ons vinden. We vinden het bovendien de best mogelijke manier om journalistiek onafhankelijk te houden. Zo bestaat Cultuurpers al sinds 2009: dankzij lezers die zo een beetje eigenaar worden van deze onmisbare plek!

Je kunt ook lid worden, dan zet je je eenmalige donatie om in blijvende steun!

Wijbrand Schaap

Cultuurjournalist sinds 1996. Werkte als toneelrecensent, columnist en verslaggever voor Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool en regionale kranten via de Geassocieerde Pers Diensten. Interviews voor TheaterMaker, Theaterkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Podcastmaker, experimenteert graag met nieuwe media. Cultuurpers heet het geesteskind dat ik in 2009 op de wereld zette. Levenspartner van Suzanne Brink huisgenoot van Edje, Fonzie en Rufus. Zoek en vind mij op Mastodon.Bekijk alle berichten van deze auteur

Privé Lidmaatschap (maand)
5 / Maand
Voor natuurlijke personen en ZZP’ers.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen mastodon-account
Toegang tot onze archieven
Klein Lidmaatschap (maand)
18 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van minder dan 250.000 euro per jaar
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
Al onze podcasts
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Extra aandacht in berichtgeving
Groot Lidmaatschap (maand)
36 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van meer dan 250.000 euro per jaar.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Deel persberichten met ons publiek
Extra aandacht in berichtgeving
Premium Nieuwsbrief (substack)
5 proefabonnementen
Al onze podcasts

Betalingen geschieden via iDeal, Paypal, Creditcard, Bancontact of Automatische Incasso. Wilt u liever handmatig betalen, op basis van een factuur vooraf, rekenen we 10€ administratiekosten

*Alleen bij een jaarlidmaatschap of na 12 maandelijkse betalingen

nl_NLNederlands