De Noord-Brabantse cultuursector is sterk betrokken bij de samenleving. Met veel aandacht voor publieksactiviteiten, grote verbondenheid bij maatschappelijke projecten, een financieel gezond verenigingsleven en een groeiend bereik van kinderen en jongeren met cultuureducatie.
Tegelijkertijd is de culturele infrastructuur relatief bescheiden, blijft cultuurbeoefening achter ten opzichte van andere provincies en is er sprake van ongelijkheid in cultuurparticipatie.
De Brabantse cultuursector toont zich financieel veerkrachtig met groeiende eigen inkomsten en veel aanbod, maar is ook kwetsbaar met flink stijgende uitgaven, terwijl overheidsuitgaven aan cultuur niet in hetzelfde tempo meegroeien.
Dit blijkt uit het onderzoek Waarde van cultuur 2026 – door Het PON & Telos, de Boekmanstichting, Pyrrhula Research Consultants en Kunstloc Brabant.
Een Brabants profiel in 12 punten
Waarde van cultuur neemt iedere twee jaar de Brabantse culturele sector onder de loep. De stand van zaken in Brabant wordt vergeleken met de rest van Nederland, Brabantse gemeenten kunnen data met elkaar vergelijken, en ontwikkelingen door de tijd worden gesignaleerd. Op 10 september worden de onderzoeksresultaten gepresenteerd in de Verkadefabriek Den Bosch.
Op basis van de monitor formuleren we 12 overkoepelende conclusies die samen de waarde en betekenis van cultuur in Brabant laten zien. Op waardevancultuur.nl worden alle conclusies uitgebreid toegelicht en onderbouwd.
- Noord-Brabant heeft, vergeleken met andere provincies, een bescheiden culturele infrastructuur met weinig culturele organisaties per hoofd van de bevolking.
- Ondanks die bescheiden culturele infrastructuur realiseren deze organisaties relatief veel aanbod, waarmee ze steeds meer publiek bereiken.
- Brabantse culturele makers en instellingen zijn actief betrokken bij maatschappelijke projecten en beschouwen dit vaak als kernactiviteit.
- Cultuurdeelname blijft, ondanks de aandacht hiervoor in zowel de sector als beleid, ongelijk verdeeld. Bijna alle vormen van cultuurbezoek en -beoefening worden vaker gedaan door hbo- en wo-geschoolden. Dat komt overeen met het landelijke beeld.
- Jongeren (tussen 16 en 29 jaar) nemen vaker dan andere leeftijdsgroepen deel aan cultuur dan andere leeftijdsgroepen, zowel als bezoeker als beoefenaar, online en offline (verschilt per culturele activiteit).
- Alle Brabantse gemeenten doen vanaf 2025 mee aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit voor cultuureducatie op scholen en het leerlingenaantal is gestegen.
- Tweederde van de Brabanders doet wekelijks of maandelijks aan cultuurbeoefening. De meerderheid van de Brabanders beoefent cultuur individueel en informeel, bijvoorbeeld thuis en zonder lessen.
- De meeste Brabantse amateurkunstverenigingen zijn financieel gezond, met meer groeiende dan krimpende verenigingen en een stabiel vrijwilligersbestand. Het aandeel Brabanders dat lid is van een culturele organisatie of vereniging is in 2025 gelijk aan dat in 2023.
- Ruim tweederde van de Brabanders vindt kunst en cultuur belangrijk voor de samenleving. Dat is de afgelopen jaren afgenomen (van 83% in 2017 naar 68% in 2025).
- Financieel toont de Brabantse cultuursector zich veerkrachtig: de eigen inkomsten zijn de afgelopen jaren toegenomen. Tegelijkertijd staat de financiële basis onder druk: de lasten stijgen flink en een groter deel van de begroting wordt gedekt door incidentele subsidies.
- Gemeenten blijven veruit de belangrijkste financier van cultuur in Noord-Brabant: 69% van de meerjarige subsidies in BrabantStad (samenwerkingsverband grootste gemeenten) is afkomstig van gemeenten.
- De Brabantse creatieve sector groeit: zowel het aantal bedrijven als het aantal zzp’ers is flink gestegen tussen 2017 en 2024 met respectievelijk 38% en 23%. Ook de werkgelegenheid (het aantal banen) stijgt.
Nieuw deze editie: Verdiepend onderzoek naar jongeren en cultuur
Jongeren nemen vaker deel aan cultuur dan andere leeftijdsgroepen. Dat blijkt uit Waarde van cultuur 2026 én uit eerdere edities van dit onderzoek. Festivals bezoeken zijn favoriet. Tussen verschillende groepen jongeren zijn duidelijke verschillen. Vmbo- en mbo-jongeren maken minder scherp onderscheid tussen cultuur en vrije tijd, terwijl kunstvakstudenten en vwo-leerlingen juist een brede culturele belangstelling tonen. Voor alle jongeren vormen kosten een belangrijke drempel en vanwege drukte met werk, school, reistijd en sport hebben ze weinig ruimte voor nieuwe initiatieven.
Jongeren en cultuur
À propos de l'étude
Waarde van cultuur is een initiatief van Kunstloc Brabant, Het PON & Telos, Pyrrhula Research Consultants en de Boekmanstichting in opdracht van BrabantStad. Naast een compleet Brabants beeld biedt de website voor de zeven grote Brabantse steden een eigen gemeenteprofiel. Via een dashboard kan iedereen zelf aan de slag met de onderzoeksgegevens. De website en het dashboard zijn voor deze editie compleet vernieuwd, uitgebreid en gebruiksvriendelijker gemaakt.
Vanaf 8 september kun je op waardevancultuur.nl dieper in de uitkomsten duiken.
10 september Presentatie Waarde van cultuur Verkadefabriek
Hoe staat het Brabantse culturele leven ervoor? Wat is de waardering van het culturele aanbod, hoe lopen de geldstromen en waar zien we veranderingen door de tijd? Met Waarde van cultuur 2026 brengen we dit met data en analyses in beeld. Tijdens de presentatie – op 10 september van 9.30-13.30 uur – krijg je inzicht in de belangrijkste trends en hun betekenis.
Ionica Smeets is deze ochtend de keynote speaker en gedeputeerde Bas Maes trapt de ochtend af.
Deze vijfde editie van de monitor richt zich nadrukkelijk op toepassing. Hoe vertaal je inzichten naar concrete acties, beleid en programmering?
Nederlands 
English (UK) 
Français 