Meteen naar de inhoud

Raad voor Cultuur gaat grensoverschrijdend gedrag in hele cultuursector onderzoeken.

We zijn een beetje klaar met sex, drugs & rock’n’roll in de cultuur. Althans, niet in wat er wordt gepresenteerd via onze galeries, filmdoeken en podia, maar in hoe dat tot stand komt. Minister Ingrid van Engelshoven heeft de Raad voor Cultuur om advies gevraagd, en de Raad gaat daar een commissie voor instellen. Dat werd zojuist bekend gemaakt via de site van de Raad.

De ambitie is stevig: ‘De maatschappelijke opgave is om alle vormen van grensoverschrijdend gedrag te voorkomen, signaleren, stoppen en om tijdig passende hulp te bieden.’ Los van de taak die de Tweede Kamer heeft met de eigen leden, is de cultuursector een plek waar excessen de laatste tijd vaker in het nieuws kwamen dan goed is voor alle betrokkenen.

Machtsverhoudingen

‘In de praktijk blijkt dat het risico op grensoverschrijdend gedrag groter is als er sprake is van ongelijke machtsverhoudingen of afhankelijkheidsrelaties,’ stelt de minister. ‘In de culturele en creatieve sector kan hiervan sprake zijn. Denk aan audities in de podiumkunsten, opdrachtverlening in de creatieve sector en de machtsverhouding tussen leraar en leerling op de kunstvakopleidingen.’

Nu is dat iets wat in iedere sector speelt, de ratrace om lucratieve posities bij Zuidas-bedrijven zal er ook niet om liegen. De minister snapt dat. Er is dus een verschil: ‘Het wordt vaak ook als roeping gezien, iets waar je je vol overgave op moet storten wil je tot volledige artistieke bloei komen. Dat maakt het soms extra moeilijk om te bepalen waar dan precies de grenzen van het toelaatbare liggen.’

Vragen

De vragen die de commissie van de Raad moet gaan beantwoorden luiden:

  • Hoe kan de sector (koepels, werkgevers, opdrachtgevers) haar verantwoordelijkheid goed vormgeven?
  • Wat zou de sector anders kunnen doen?
  • Hoe kan het ministerie dit ondersteunen?

ZZP’ers

De minister vraagt nadrukkelijk ook om aandacht voor de cultuur-zzp’ers. Zij zijn immers de kwetsbaarste zzp’ers, ook omdat hun werk zelden een vervanging is van loondienst, zoals in de zorg, de bouw, of zelfs de journalistiek.

Toch is er aan dat laatste al wel iets te doen, als ik op deze plek zo brutaal mag zijn om een ongevraagd advies uit te brengen: kies vaker voor een vast dienstverband. Niet alleen in de podiumkunsten, waar het relatief makkelijk is om orkesten, theatergroepen en ‘productiekernen allemaal te dwingen om artistieke medewerkers en uitvoerders in loondienst te nemen. Je zou zelfs in de beeldende kunst voor loondienst kunnen kiezen als het gaat om de samenwerking tussen gesubsidieerde presentatie-instellingen en kunstenaars.

Carthaginem esse delendam

Grootste horde om te nemen (als we ook de te verwachte bezwaren uit de sector tegen dit voorstel erbij pakken) is de mentaliteit van zelfs de kwetsbaarsten in de kunsten. Zoals eerder al in een hier gepubliceerde brief van Maurits Fondse aan de kaak werd gesteld: het zijn vaak de acteurs, musici en beeldend kunstenaars zelf die akkoord gaan met beroerde arbeidsvoorwaarden en gratis werk.

Even goed zullen studenten bij de schaarse kansen op succes de ergste vernederingen doorstaan als dat die kansen ook maar een fractie kan verhogen. Advocaten in spe gaan immers ook door met ontgroenen ondanks alle excessen.

Daar verandering in brengen is lastig. Maar, als een moderne Cato Sr (Carthago moet verwoest!), zal ik vanaf nu blijven herhalen dat er een oplossing voor is: het universele basisinkomen. Is dat er eenmaal, gaat het vervolgens alleen nog maar om de inhoud in de kunsten. (De petitie heeft nog wat ondertekeningen nodig).

Ondertussen wordt het natuurlijk retespannend wie er in die commissie gaan zitten.

Cultuurpers werkt anders. Jij bepaalt wat dit verhaal waard is!

Wat fijn dat je tot hier gelezen hebt. Je las inmiddels alweer verhalen van deze auteur. Laat je waardering blijken met een kleine donatie!

donatie
Doneer

Waarom doneren?

We zijn ervan overtuigd dat goede onderzoeksjournalistiek en deskundige achtergrondinformatie essentieel zijn voor een gezonde cultuursector. Daar is in kranten en andere oude en nieuwe media vaak geen plek en tijd voor. Cultuurpers wil die ruimte en tijd wel bieden, en we willen dat voor iedereen zo houden. Of je nu rijk bent, of arm. Daarom willen we deze site zo veel mogelijk gratis houden. Dat kost geld, veel geld. Dankzij donaties van lezers zoals jij kunnen we blijven bestaan, en beseffen we ook hoe belangrijk lezers ons vinden. We vinden het bovendien de best mogelijke manier om journalistiek onafhankelijk te houden. Zo bestaat Cultuurpers al sinds 2009: dankzij lezers die zo een beetje eigenaar worden van deze onmisbare plek!

Je kunt ook lid worden, dan zet je je eenmalige donatie om in blijvende steun!

Wijbrand Schaap

Cultuurjournalist sinds 1996. Werkte als toneelrecensent, columnist en verslaggever voor Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool en regionale kranten via de Geassocieerde Pers Diensten. Interviews voor TheaterMaker, Theaterkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Podcastmaker, experimenteert graag met nieuwe media. Cultuurpers heet het geesteskind dat ik in 2009 op de wereld zette. Levenspartner van Suzanne Brink huisgenoot van Edje, Fonzie en Rufus. Zoek en vind mij op Mastodon.Bekijk alle berichten van deze auteur

Privé Lidmaatschap (maand)
5 / Maand
Voor natuurlijke personen en ZZP’ers.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen mastodon-account
Toegang tot onze archieven
Klein Lidmaatschap (maand)
18 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van minder dan 250.000 euro per jaar
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
Al onze podcasts
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Extra aandacht in berichtgeving
Groot Lidmaatschap (maand)
36 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van meer dan 250.000 euro per jaar.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Deel persberichten met ons publiek
Extra aandacht in berichtgeving
Premium Nieuwsbrief (substack)
5 proefabonnementen
Al onze podcasts

Betalingen geschieden via iDeal, Paypal, Creditcard, Bancontact of Automatische Incasso. Wilt u liever handmatig betalen, op basis van een factuur vooraf, rekenen we 10€ administratiekosten

*Alleen bij een jaarlidmaatschap of na 12 maandelijkse betalingen

nl_NLNederlands