Raad voor Cultuur gaat grensoverschrijdend gedrag in hele cultuursector onderzoeken.

We zijn een beetje klaar met sex, drugs & rock’n’roll in de cultuur. Althans, niet in wat er wordt gepresenteerd via onze galeries, filmdoeken en podia, maar in hoe dat tot stand komt. Minister Ingrid van Engelshoven heeft de Raad voor Cultuur om advies gevraagd, en de Raad gaat daar een commissie voor instellen. Dat werd zojuist bekend gemaakt via de site van de Raad.

De ambitie is stevig: ‘De maatschappelijke opgave is om alle vormen van grensoverschrijdend gedrag te voorkomen, signaleren, stoppen en om tijdig passende hulp te bieden.’ Los van de taak die de Tweede Kamer heeft met de eigen leden, is de cultuursector een plek waar excessen de laatste tijd vaker in het nieuws kwamen dan goed is voor alle betrokkenen.

Machtsverhoudingen

Beste lezer: Donaties zijn nodig!
Je leest dit verhaal gratis. Dat kan dankzij donaties van lezers. Zo blijven we onafhankelijk van subsidies en grote sponsors. Je kunt zelf bepalen wat dit verhaal je waard is. Je bijdrage komt rechtstreeks bij de auteur terecht!
Ondersteun deze auteur!

Doneer aan deze auteur

We maken je donatie rechtstreeks aan de auteur over.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

‘In de praktijk blijkt dat het risico op grensoverschrijdend gedrag groter is als er sprake is van ongelijke machtsverhoudingen of afhankelijkheidsrelaties,’ stelt de minister. ‘In de culturele en creatieve sector kan hiervan sprake zijn. Denk aan audities in de podiumkunsten, opdrachtverlening in de creatieve sector en de machtsverhouding tussen leraar en leerling op de kunstvakopleidingen.’

Nu is dat iets wat in iedere sector speelt, de ratrace om lucratieve posities bij Zuidas-bedrijven zal er ook niet om liegen. De minister snapt dat. Er is dus een verschil: ‘Het wordt vaak ook als roeping gezien, iets waar je je vol overgave op moet storten wil je tot volledige artistieke bloei komen. Dat maakt het soms extra moeilijk om te bepalen waar dan precies de grenzen van het toelaatbare liggen.’

Vragen

De vragen die de commissie van de Raad moet gaan beantwoorden luiden:

  • Hoe kan de sector (koepels, werkgevers, opdrachtgevers) haar verantwoordelijkheid goed vormgeven?
  • Wat zou de sector anders kunnen doen?
  • Hoe kan het ministerie dit ondersteunen?

ZZP’ers

De minister vraagt nadrukkelijk ook om aandacht voor de cultuur-zzp’ers. Zij zijn immers de kwetsbaarste zzp’ers, ook omdat hun werk zelden een vervanging is van loondienst, zoals in de zorg, de bouw, of zelfs de journalistiek.

Toch is er aan dat laatste al wel iets te doen, als ik op deze plek zo brutaal mag zijn om een ongevraagd advies uit te brengen: kies vaker voor een vast dienstverband. Niet alleen in de podiumkunsten, waar het relatief makkelijk is om orkesten, theatergroepen en ‘productiekernen allemaal te dwingen om artistieke medewerkers en uitvoerders in loondienst te nemen. Je zou zelfs in de beeldende kunst voor loondienst kunnen kiezen als het gaat om de samenwerking tussen gesubsidieerde presentatie-instellingen en kunstenaars.

Carthaginem esse delendam

Grootste horde om te nemen (als we ook de te verwachte bezwaren uit de sector tegen dit voorstel erbij pakken) is de mentaliteit van zelfs de kwetsbaarsten in de kunsten. Zoals eerder al in een hier gepubliceerde brief van Maurits Fondse aan de kaak werd gesteld: het zijn vaak de acteurs, musici en beeldend kunstenaars zelf die akkoord gaan met beroerde arbeidsvoorwaarden en gratis werk.

O, ja: Je hoeft geen lid te zijn om dit te kunnen lezen. We hebben wel leden nodig om dit te kunnen schrijven. Word daarom nu lid.

Even goed zullen studenten bij de schaarse kansen op succes de ergste vernederingen doorstaan als dat die kansen ook maar een fractie kan verhogen. Advocaten in spe gaan immers ook door met ontgroenen ondanks alle excessen.

Daar verandering in brengen is lastig. Maar, als een moderne Cato Sr (Carthago moet verwoest!), zal ik vanaf nu blijven herhalen dat er een oplossing voor is: het universele basisinkomen. Is dat er eenmaal, gaat het vervolgens alleen nog maar om de inhoud in de kunsten. (De petitie heeft nog wat ondertekeningen nodig).

Ondertussen wordt het natuurlijk retespannend wie er in die commissie gaan zitten.

Foto bovenaan:
Door Original uploader was Pepicek at nl.wikipedia - https://www.rijkswaterstaat.nl/apps/beeldbankvenw/MediaObjectLibrary/777/116692s.jpg , catalog number 11007-003, Attribution, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3723564

Laat je waardering voor dit verhaal blijken.

We maken je donatie rechtstreeks aan de auteur over.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Over de auteur van dit verhaal:

Wijbrand Schaap

Cultuurpers heet het geesteskind dat ik in 2009 op de wereld zette. Voor ik dat deed was ik (sinds 1996) kunstverslaggever voor onder meer Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad en GPD. Daarvoor deed ik van alles. Studeren enzo. Theater maken. Inspraakavonden notuleren. In een bandje spelen. Ik schreef - en schrijf ook voor specialistische bladen als TM, Boekman, Ons Erfdeel en De Vogelvrije Fietser. Ik help je met schrijven als je het heel lief vraagt. Ik ben getrouwd met Suzanne Brink en heb een kat die Edje heet, een pup die Fonzie heet en een hond die genoemd is naar Rufus Wainwright.