Meteen naar de inhoud

De aanval op Het Meisje met de Parel is het voorlopige dieptepunt van Instagramgekte.

Op 28 oktober wordt een temperatuurrecord gebroken in Nederland. Het zoveelste, en het is inderdaad onbegrijpelijk dat op deze dag nog steeds mensen een vliegtuig boeken voor een weekendje Barcelona. Het is helaas ook onbegrijpelijk dat op deze 27ste oktober 2022 een jongeman uit protest tegen ons aller klimaatlaksheid zijn hoofd vastplakt naast het hoofd van Het Meisje met de Parel van Vermeer.

Natuurlijk, het is maar een glasplaat vóór het Meisje met de Parel, dus beschadigd is het fysieke kunstwerk niet. Toch passeerde deze jongeman een levensgevaarlijke grens, want hij beschadigde de essentie van het kunstwerk. En verklaarde daarmee die essentie van elk kunstwerk vogelvrij. Precies vanwege dat eigen hoofd.

Aktie Tomaat

Ik kon tot nu toe wel besmuikt glimlachen om de boze reacties van mensen van binnen en buiten de sector om de klimaatactivisten en hun blikjes tomaat. De secondenlijm doet vooral hun zelf pijn, en we zijn op het gebied van performance art wel iets gewend. We zijn immers ook een generatie die het theater ná Aktie Tomaat koestert.

Je weet wel, die actie van theaterwetenschapstudenten die echte tomaten en rotte eieren gooiden naar echte toneelspelers in de schouwburgen van 1969. Ook al zijn er toen echte carrières en persoonlijkheden voorgoed gekrenkt om een actie die zich op de kunstwereld zelf richtte.

Tonnen CO2

Maar waarom je eigen hoofd naast Het Meisje met de Parel plakken? Wat wil je daarmee zeggen? Uit welke oerdrift komt dat voort? Ben jij even belangrijk als dit unieke schilderij? Moeten de fotografen speciaal jóúw hoofd naast dat meisje vastleggen? Was het niet genoeg om te doen wat je collega’s deden, door een suggestie van beschadiging te geven, als metakunst?

Ik vrees dat we, integendeel, te maken hebben met een voorlopig toppunt van het instagramnarcisme dat iedereen tot fotomodel maakt en dat  ervoor zorgt dat talloze datacenters overal ter wereld tonnen CO2 staan te verbranden om steeds weer hetzelfde plaatje met een ander hoofd ervoor op harde schijven te bewaren. Om nog maar te zwijgen van de NFT’s die de nieuwste hype in deze pseudokunstwereld zijn. Er zal er vast een gemunt worden van dit unieke plaatje.

Unieke selfies

Want dat is waar deze actie ons bewust van maakt: de echte, meer dan unieke kunst van Vermeer, het doek waarvan er maar één bestaat, is nu tot aanvalsobject gemaakt voor een vertegenwoordiger van een generatie voor wie – helaas – niets meer uniek is. Die elke keer op zijn telefoon datzelfde selfie in een uitzicht in Nepal ziet dat hij zelf ook heeft gefotografeerd, maar dan met iemand anders’ hoofd op de voorgrond.

Hiermee wordt het doel niet langer het klimaat en wat we daaraan doen, het doel is het eigen zeer tijdelijke hoofd vastleggen naast iets wat daar ver boven staat. Want dit is de uniekste selfie in eeuwen. World Press Photo Materiaal. Niemand kan hetzelfde plaatje maken.

Tot de instagramkudde in beweging komt. Daar ben ik opeens bang voor. Heel erg bang.

Cultuurpers werkt anders. Jij bepaalt wat dit verhaal waard is!

Wat fijn dat je tot hier gelezen hebt. Je las inmiddels alweer verhalen van deze auteur. Laat je waardering blijken met een kleine donatie!

donatie
Doneer

Waarom doneren?

We zijn ervan overtuigd dat goede onderzoeksjournalistiek en deskundige achtergrondinformatie essentieel zijn voor een gezonde cultuursector. Daar is in kranten en andere oude en nieuwe media vaak geen plek en tijd voor. Cultuurpers wil die ruimte en tijd wel bieden, en we willen dat voor iedereen zo houden. Of je nu rijk bent, of arm. Daarom willen we deze site zo veel mogelijk gratis houden. Dat kost geld, veel geld. Dankzij donaties van lezers zoals jij kunnen we blijven bestaan, en beseffen we ook hoe belangrijk lezers ons vinden. We vinden het bovendien de best mogelijke manier om journalistiek onafhankelijk te houden. Zo bestaat Cultuurpers al sinds 2009: dankzij lezers die zo een beetje eigenaar worden van deze onmisbare plek!

Je kunt ook lid worden, dan zet je je eenmalige donatie om in blijvende steun!

Wijbrand Schaap

Cultuurjournalist sinds 1996. Werkte als toneelrecensent, columnist en verslaggever voor Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool en regionale kranten via de Geassocieerde Pers Diensten. Interviews voor TheaterMaker, Theaterkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Podcastmaker, experimenteert graag met nieuwe media. Cultuurpers heet het geesteskind dat ik in 2009 op de wereld zette. Levenspartner van Suzanne Brink huisgenoot van Edje, Fonzie en Rufus. Zoek en vind mij op Mastodon.Bekijk alle berichten van deze auteur

Privé Lidmaatschap (maand)
5 / Maand
Voor natuurlijke personen en ZZP’ers.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen mastodon-account
Toegang tot onze archieven
Klein Lidmaatschap (maand)
18 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van minder dan 250.000 euro per jaar
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
Al onze podcasts
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Extra aandacht in berichtgeving
Groot Lidmaatschap (maand)
36 / Maand
Voor culturele instellingen met een omzet/subsidie van meer dan 250.000 euro per jaar.
Geen storende banners
Een speciale nieuwsbrief
Eigen Mastodonaccount
Toegang tot archieven
Deel persberichten met ons publiek
Extra aandacht in berichtgeving
Premium Nieuwsbrief (substack)
5 proefabonnementen
Al onze podcasts

Betalingen geschieden via iDeal, Paypal, Creditcard, Bancontact of Automatische Incasso. Wilt u liever handmatig betalen, op basis van een factuur vooraf, rekenen we 10€ administratiekosten

*Alleen bij een jaarlidmaatschap of na 12 maandelijkse betalingen

nl_NLNederlands