Skip to content

The real @hollandfestival special #3 about Bowie. And Bausch. How the recent dead keep us alive.

Niets is zo definiërend voor ons als onze smaak. En dan vooral de smaak op muziekgebied. We vinden dat muzieksmaak precies bepaalt wie we zijn en kunnen ons makkelijk onderscheiden van mensen die een duidelijk andere, en dus ook mindere smaak hebben. Pinkpop, een popfestival met verschillende wereldberoemde headliners, ervoer dat. Elke wereldster speelt voor zijn eigen publiek, dat schielijk het veld verlaat wanneer de andere megahitmaker het toneel betreedt. Muziek leidt tot weinig verbroedering.

In the klassieke muziek en jazz is het niet anders. Sterker nog: genres zijn al even definitief begrenzend als individuele artiesten. Klassiek mengt niet met pop. Althans, het ligt moeilijk bij de echte aficionado’s.

Goosebumps

Afgelopen zondag zat ik in het Amsterdamse Conservatorium bij een optreden van een gemengd orkest. Voor de gelegenheid van het verdiepingsprogramma van het Holland Festival was een ensemble gevormd van de drie grote ‘poten’ van de opleiding voor professionele musici: pop, klassiek en jazz (ooit was er alleen een deling tussen ‘muziek’ en ‘lichte muziek’). Het ensemble speelde David Bowie. Muziek waar ik nog altijd kippenvel van krijg.

Over definiërend gesproken. Bowie heeft mijn leven bepaald, en zijn muziek is mij heilig. Ik groet Bowiefans zoals je vroeger, over de kasseienwegen op weg naar Zuid Frankrijk, andere Nederlanders begroette.

Ik zal dus iedere gelegenheid aangrijpen iets met Bowie erin mee te maken, en ook belachelijk kritisch zijn op de daders. Een beetje zoals sommige operaliefhebbers hun haat tegen een bepaalde uitvoeringspraktijk ventileren, en die zelfs tot bij de hoogste rechter willen verdedigen.

Test

Als Bowie-zeloot bij een studentenorkest zitten dat Black Star speelt, zou dus een beproeving moeten zijn. Dat bleek achteraf maar gedeeltelijk waar. Het orkest speelde gretig. Ze hadden zich op de gelegenheid gekleed. De strijkers kwamen zo uit een videoclip gevlogen en de saxofonist zou direct geëngageerd zijn voor de volgende plaat van Bowie, als die niet in 2016 zou zijn overleden.

Speciale vermelding is er voor de bassiste. Ergens weggepropt tussen de nogal schelle drummer en wat al te wollige synthesizerjongen stond deze telg uit het geslacht Van Vlijmen daar in haar eentje het fundament te zijn van de helse rataplan. Cool, oranjepaarsblond haar, bril op de punt van de neus en strak als een lineaal spelend hield ze iedereen bij de les. Een komisch en hartverwarmend beeld van de amanuensis die steeds weer het scheikundelokaal van de ondergang redt.

Androgynous

Dit laat allemaal niet onverlet dat de zangers het geen van allen haalden. Bowie’s stem blijkt toch maar weer bijzonderder dan ik al dacht. Het bereik van de man was te astronomisch voor de stemmen van de conservatoriumstudenten. Misschien ook wel een reden waarom de beste Bowie-covers tegenwoordig door vrouwen worden gezongen, en hoe dan ook een bevestiging dat androgyniteit bepalend is voor muzikaal effect. Van Prince, tot Bowie, en zelfs Jagger.

Aanstaande zaterdag, tijdens de Holland Festival Proms, doet Ensemble Stargaze ook een uitvoering van Blackstar. Met zangeressen. Sommigen vrezen het ergste, roepen ‘kitsch!’. Ik ga eerst maar eens kijken en luisteren. Vind het nu al vooral leuk dat de muziek die mijn leven bepaalde zoveel andere musici weet te beroeren, en bruggen slaat tussen voorheen onoverbrugbare genres.

The retrospective

Dit gezegd hebbende: de afgelopen week hadden we een paar prachtige dingen in het festival, dat nu echt op gang is gekomen. Lees – en luister -hieronder wat Helen Westerik, Fransien van der Putt en ik hebben meegemaakt.

Panic is contagious, sex is not. About my anxious hours during and after Sex and Anxiety at the @hollandfestival.

Fritz Lang vs George Benjamin at @hollandfestival: a fresh tired death.

Podcast: Would the Netherlands ever be ripe for Science Fiction? @Hollandfestival provides context with Octavia E. Butler

Choreographer Arno Schuitemaker outdoes himself with gossamer The Way You Sound Tonight at @HollandFestival 2018

Dimitris Papaioannou turns heritage Pina Bausch to his will with Neues Stück 1 Seit sie for Tanztheater Wuppertal, Holland Festival #HF2018

 

Wijbrand Schaap

Cultural journalist since 1996. Worked as theatre critic, columnist and reporter for Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool and regional newspapers through Associated Press Services. Interviews for TheaterMaker, Theatererkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Podcast maker, likes to experiment with new media. Culture Press is called the brainchild I gave birth to in 2009. Life partner of Suzanne Brink roommate of Edje, Fonzie and Rufus. Search and find me on Mastodon.View Author posts

Small Membership
175€ / 12 Maanden
Especially for organisations with a turnover or grant of less than 250,000 per year.
No annoying banners
A premium newsletter
5 trial newsletter subscriptions
All our podcasts
Have your say on our policies
Insight into finances
Exclusive archives
Posting press releases yourself
Own mastodon account on our instance
Large Membership
360€ / Jaar
Voor culturele organisaties
No annoying banners
A premium newsletter
10 trial newsletter subscriptions
All our podcasts
Participate
Insight into finances
Exclusive archives
Posting press releases yourself
Own mastodon account on our instance
Collaboration
Private Membership
50€ / Jaar
For natural persons and self-employed persons.
No annoying banners
A premium newsletter
All our podcasts
Have your say on our policies
Insight into finances
Exclusive archives
Own mastodon account on our instance
en_GBEnglish (UK)