Volgens sommigen is Wim T Schippers van verdriet gestorven. Dat zou veroorzaakt zijn door de literaire knock-out die auteur en VPRO-collega Adriaan van Dis aan hem dit voorjaar uitdeelde door in een boek te verhalen over zijn relatie, sinds 1985, met Schippers’ levenspartner Ellen Jens. Schippers, die vorige maand op 83-jarige leeftijd overleed, heeft nooit gereageerd op deze toe-eigening van zijn privéleven, waarmee Van Dis hem degradeerde tot ‘die ander’ in een relatie die om hem en Ellen draaide.
Of dat waar is, van dat verdriet, zullen we nooit zeker weten, net zo als we nooit zullen weten wat Ellen Jens eigenlijk van het hele verhaal zou hebben gevonden. Van Dis permitteert zich de vrijheid van de literaire fantasie.
Oeuvreprijs
Maar heeft Schippers er echt nooit wat over gezegd? Interviews, voor zover logisch in elkaar stekend, gaan nooit over zijn privéleven. Schippers’ werk ook niet. Toch overkwam me iets opvallends, dit weekend. Met een leesclub, bestaande uit gevorderde theaterliefhebbers en -spelers in Leiden, lazen we – als eerbetoon aan Schippers – Sans Rancune, het script van het televisiespel dat in 1993 werd bekroond met de LIRA-oeuvreprijs.
Het televisiespel, dat door de VPRO werd uitgezonden in 1986, is inmiddels als een klassieke Schippers de geschiedenis ingegaan. We zien bekende Schippersiaanse slapstick, met ontploffende televisies, kotsende personages en Chinees eten op plekken waar dat niet hoort, We zien ook André van den Heuvel, destijds een beroemdheid, in een mini-rol als stugge ober in een restaurant.
Grote levensvragen
Al die krankzinnige chaos zou de blik kunnen vertroebelen over hoe geniaal de tekst is. Want als je het script dus met elkaar leest, na de rollen verdeeld te hebben, kom je op dialogen die niet alleen scherp en hilarisch zijn, maar ook nog heel expliciet de grootste levensvragen te lijf gaan.
In Sans Rancune, in 1986 geregisseerd door Ellen Jens, die dus volgens Van Dis in 1985 een verborgen relatie met hem kreeg, gaat het over een driehoeksverhouding en kinderen krijgen, maar natuurlijk ook over het nut en de noodzaak van leven en voortplanten. Dora, gespeeld door Carla Hardy, nodigt twee mannen, Henk en Salco (Dick van den Toorn en Sjoerd Pleysier) uit, omdat zij de vader zouden kunnen zijn van het kind dat in haar buik wacht om geboren te worden.
Driehoeksverhouding
Na een verkeersongeluk, een bezoek aan een Chinese afhaal en een exploderende tv blijkt het mee te vallen met die zwangerschap en hoeft er ook niemand te worden ingevroren. Salco, de opportunistische manager van popster in wording Coby, verlaat aan het eind het flatje met de woorden: “Sorry allemaal, enne… Sans Rancune, hè?”
Dat Ellen Jens en Wim T. Schippers in 1985 druk bezig zijn met de voorbereiding en het schrijven van een scenario over een driehoeksverhouding terwijl dat dus volgens Van Dis ook sinds dat jaar feitelijk privé aan de hand was, is vast stom toeval. Maar wel grappig. Adriaan van Dis zou er literair basismateriaal in kunnen zien. Wim T. Schippers zou er zomaar een televisiespel over kunnen schrijven. Die tekst is de moeite waard om opnieuw te lezen, of zelfs op te voeren. Zonder wrok.
Waarom werd ik geboren
Waarom ga ik dood
Daarover hoor je niks van tevoren
Plompverloren word je lotgenoot
Voordat je ‘t snapt ben je al ingestapt
en moet je voor je leven rondjes rennen
Straks word je er weer gewoon uitgetrapt
net als het misschien wat wou wennen
(Titelsong Sans Rancune, gezongen door Wim T Schippers.)
Nederlands 
English (UK) 
Français 