Fries theatergezelschap Tryater volgt de ontwikkelingen rond AI op de voet maar blijft als creatieve organisatie standvastig in het zelf maken van creatieve uitingen. Teksten voor voorstellingen, uitnodigingen, website, nieuwsbrieven of persberichten bijvoorbeeld, worden door mensen gemaakt. Net zoals campagne- en scènefoto’s en de opmaak hiervan door professionele mensenhanden gaan. Tryater ontwierp een label dat dit Friese mensenwerk uitstraalt op zijn uitingen: Makke troch minsken. Ook anderen mogen dit keurmerk gebruiken; het logo is in diverse formaten en versies te downloaden via de website.
Geen deepfakes
Niet blind voor de ontwikkelingen en ook enthousiast over uiteenlopende opties, staat Tryater absoluut toe dat voor minimale bewerkingsmogelijkheden, informatievoorziening of tekstcontroles de nieuwste digitale mogelijkheden aangewend worden. Maar er zullen bijvoorbeeld geen van A tot Z door AI opgebouwde beelden (deepfakes) of teksten uit de koker van Tryater komen. Fotografen, ontwerpers, schrijvers en andere creatieven staan blijvend aan de lat voor de diverse uitingen van het gezelschap.
Gemaakt door mensen
In navolging op het sinds augustus 2026 verplichte ‘AI-generated’-label dat culturele organisaties bij deepfakes of AI-gegenereerde tekst moeten voeren, lanceert het Friese Tryater de tegenhanger ‘Makke troch minsken’ (‘Gemaakt door mensen’) bij de eigen uitingen. In het Fries, want zelf gedaan en als ‘eigen’ ervaren en ook een beetje eigenwijs. Omdat Tryater eigenheid, creativiteit, cultuur en natuurlijk taal hoog in het vaandel draagt, stelt de organisatie het label ook beschikbaar aan collega’s: Friese organisaties en bedrijven zijn van harte uitgenodigd om het label in diverse formaten en kleuren te downloaden, om dit toe te passen op de eigen huisstijl.
Het label is bedacht door de afdeling Publyk (PR/marketing/publiekswerk) van Tryater, na een discussie over Artificiële Intelligentie tijdens de lunch van collega’s Willemina, Sigrid en Tsjerk. Hierin kwam het idee van een bescheiden tegenbeweging op. Het concept is van hoofd Johannes Keekstra, de opmaak van vormgever Annelies Visser. Stagiair Tsjalling Hospes ondersteunde bij de animaties.
Download
Op de website van Tryater is het label Makke troch minsken in diverse bestandsformaten te downloaden. Organisaties en ontwerpers kunnen dit vrij gebruiken, als zij natuurlijk het bewuste middel door mensen lieten maken. Bronvermelding wordt door Tryater zeer gewaardeerd maar gebruik nog meer.
Uitleg bij het label
In het logo zijn de letters A et I à Makke troch minsken expliciet uitgelicht, ingebed in de kreet en dus door mensen en makers omgeven. De mensfiguren die in de uiteenlopende versies te zien zijn, zijn echte personen en werken bij Tryater. Makke troch minsken is te personaliseren: in de voorbeelden zijn onder meer de versies Makke troch Rixt, Makke troch Ruthger et Makke troch Johanna te zien. Dit zijn namen van Tryater-medewerkers maar goede vormgevers elders kunnen het logo ook op eigen collega’s en makers toepassen.
Woordmerk en beeldmerk
Het label kent twee varianten: het woordmerk met het volledige beeld inclusief naam en het icoon als een afgeleide daarvan, met daarin de mensfiguur en de letter M. Ook dit beeldmerk is in diverse kleur- en figuurvarianten te gebruiken. Tryater zal op zijn posters het icoon gebruiken.




