Ik pleitte al eerder om te kijken naar realistische declarabele uren, maar dit artikel bevat voor het eerst een duidelijke uitwerking op basis van een nieuw idee om te werken met schijven. En beroepen daarbij in te delen.
De zelfstandigenwet mag dan door het nieuwe kabinet op de lange baan geschoven zijn, dat betekent niet dat er nog steeds gesproken wordt over minimumtarieven voor ZZP’ers. Zo’n minimumbedrag (per 2026 is dat 38 euro per uur) bepaalt de grens waaronder de zzp-er waarschijnlijk in loondienst zou moeten. Maar een dergelijk bedrag werkt niet eerlijk voor alle verschillende soorten zzp-ers. Het maakt nogal wat uit of je in de sector waar je werkt gemiddeld 18 uur of 28 uur per week kan factureren.
Eerder schreef ik daar al dit artikel over: Bestaanszekerheid voor zzp’ers: waarom minimumtarieven per sector nodig zijn.
De verschillen tussen zzp beroepen zijn groot
Beroepen verschillen sterk in declarabele uren. En die uren zijn voor een zelfstandig ondernemer erg belangrijk. Want daar baseer je een uurtarief op. Hoe deze uren van belang zijn kun je lezen in dit artikel: Eerlijke betaling zelfstandigen in cultuur onmogelijk zonder degelijk onderzoek naar declarabele uren
Elke markt heeft andere marktgemiddelden en als ondernemer moet je daar rekening mee houden. Een realistische kijk op het aantal declarabele uren zorgt dat je in staat bent om een tarief te bepalen wat kan leiden tot een duurzaam inkomen.
Daarom heb ik een nieuw voorstel: werk met schijven en deel beroepen in per schijf, gebaseerd op realistische declarabele uren van marktgemiddelden. Op die manier kun je een ondergrens vast stellen die aansluit bij de economische realiteit van een sector.
Maatwerk-afspraken zijn niet nieuw
Ik hoor wel eens dat mensen geen opgelegde tarieven voor zzp-ers willen. En daar ben ik het mee eens als marktwerking goed werkt. Zolang de gangbare tarieven zorgen voor een inkomen waar een zelfstandige van rond kan komen. En dat is het probleem, want dat doet het niet altijd: Marktwerking: waarom het in sommige sectoren niet goed meer werkt
Daarom pleit ik voor een ondergrens. Veel zelfstandigen zullen daar niet mee te maken hebben, want een advocaat blijft echt wel werken voor een gezond tarief. Maar voor sommige zelfstandigen is een ondergrens in een wet wel beter. Op die manier kan werken, ongeacht de sector, resulteren in een bedrag dat minimaal gelijk is aan een minimuminkomen van iemand in loondienst.
Ik zie in de creatieve sector hoe tariefvorming onder druk staat. Een tarief moet in eerste instantie door een zelfstandig ondernemer zelf bepaald worden en moet zorgen voor een inkomen waar je van rond kan komen. Het verschil tussen theoretische ondernemersvrijheid en feitelijke onderhandelingsmacht is soms groot. Toch moet de basis een gezond tarief zijn. Om daar voor te zorgen probeer ik te komen met concrete voorstellen die ook kijken naar de realiteit waar zelfstandig ondernemers mee te maken hebben.
De huidige situatie
In de huidige vbar/zelfstandigenwet gaat men uit van een ondergrens van 38 euro. Die is zo ontstaan:
Als je die vaste gegevens voor niet-declabarele uren aanpast per sector dan ontstaan hele andere bedragen. In de huidige berekening gaat met uit van een correctie van +50%, dus 2/3 declarabel en 1/3 niet. Maar dat is zeker in de creatieve sector aan de hoge kant.
Deel je beroepen op basis van gemiddelde declarabele uren in per schijf dan kan dat er zo uit zien:
Ga je per schijf uitrekenen wat een realistische ondergrens zou moeten zijn op basis van realistische declarabele uren dan kom je hier op uit:
Als je dus bijvoorbeeld in een sector werkt waar gemiddeld 23 uur per week declarabel is (zoals bv. de journalistiek) dan zou de ondergrens ongeveer 43 euro moeten zijn. In creatieve sectoren kan men vaak nog minder uren werken. Bekijk het schema van declarabele uren van de KNAB op deze pagina: https://www.reclamebeeld.nl/zzp-sectorale-rechtsvermoeden-van-minimumtarief-naar-maatwerk/
De huidige vaste ondergrens van 38 euro per uur doet geen recht aan de verschillen tussen sectoren. Wie uitgaat van realistische declarabele uren, komt in veel beroepen uit op andere bedragen.
Sectorspecifiek kijken naar de realiteit
Als we een rechtsvermoeden van loondienst invoeren, kun je beter afzonderlijk kijken naar sectoren. Want met de huidige ondergrens garandeer je niemand een leefbaar inkomen. Want als goed zelfstandige ondernemer moet je nog steeds veel waarde toevoegen. Bovendien wil je liever niet werken voor ondergrens bedragen die uitkomen op een minimum, net zoals iemand in loondienst liever niet werkt voor een minimumloon.
Maar een sectorspecifiek bedrag kan wel een ondergrens worden die wat bescherming biedt in sectoren die te veel onder druk staan. Ik hoop dat de Rijksoverheid met mijn schijven idee aan de slag wil want op die manier kun je een ondergrens leggen in sectoren waar zelfstandigen meer aan hebben.
Nederlands 
English (UK) 
Français 