Bouwwerkzaamheden renovatie Amsterdam Museum van start

AMSTERDAM, 3 september 2026 – Met de bevestiging van een beschermingsplaat rond de eeuwenoude Jan van Speijk-plaquette op de historische jongensbinnenplaats startten afgelopen donderdag 3 september de bouwwerkzaamheden voor de renovatie van het Amsterdam Museum. Het museum zal de komende jaren grondig worden gerenoveerd, waarbij het behouden van de monumentale aspecten en de rijke historie van het pand centraal staat.

De bescherming rondom de gedenksteen werd geïnstalleerd door burgemeester Femke Halsema en directeur van het museum Judikje Kiers, onder toeziend oog van kinderen. ‘’We bouwen immers een museum voor de volgende generatie’’, licht Kiers de rol van de kinderen bij dit bijzondere moment toe. Ook wethouder Elise Moeskops, architect Michiel Riedijk, directeur van Salverda Bouw Gerwin Port en enkele andere aanwezigen trapten door het aanboren van de bescherming symbolisch de langverwachte bouwwerkzaamheden af.

Wethouder Elise Moeskops (gemeentelijk vastgoed): “Het Amsterdam Museum staat aan de vooravond van een grote verbouwing. Het museum van én voor Amsterdam krijgt de aandacht en liefde die het verdient. De verbouwing zorgt voor meer ruimte voor zowel Amsterdammers, het wordt een stuk toegankelijker, als voor de werken van het museum. Ik wens iedereen veel succes met de bouwwerkzaamheden.”

Renovatie

Het Amsterdam Museum, gehuisvest in een monumentaal pand dat vier eeuwen lang dienstdeed als burgerweeshuis en daarvoor als klooster, wordt de komende jaren grondig gerenoveerd. Het museum wordt verduurzaamd en klaargemaakt voor de toekomst.

In 2030 opent het nieuwe Amsterdam Museum. Een publieksvriendelijke plek waar bezoekers en bewoners Amsterdam leren kennen in een museumgebouw dat in verbinding staat met de buurt, de stad en de bewoners. Het museum wordt toegankelijker, opener en duurzamer, met meer ruimte voor collectie, educatie en publiek.

Langverwachte start

Sinds 2016 wordt gesproken over de renovatie van het Amsterdam Museum. Na een zeer zorgvuldig doorlopen traject met uitgebreide afstemming met diverse erfgoed- en monumentenpartijen, stemden in 2021 de gemeenteraad in met het ontwerp van architectenbureau Neutelings Riedijk Architecten, dat in samenwerking met TPAHG Architecten als restauratiearchitect tot stand kwam. In 2024 werd de omgevingsvergunning definitief. Na een aanbesteding werd de opdracht gegund aan Salverda Bouw die nu begint met de bouwwerkzaamheden en de renovatie de komende jaren zal uitvoeren.
Directeur Judikje Kiers; ‘’We zijn zeer verheugd dat de bouwwerkzaamheden nu eindelijk echt beginnen en we een stip op de horizon hebben: we kunnen niet wachten om in 2030 de deuren van dit prachtige monument weer te openen voor bezoekers.’’

Plaquette van Van Speijk

Op de jongensbinnenplaats van het Amsterdam Museum is sinds 20 oktober 1831 een gedenksteen te zien voor Jan van Speijk. Het betreft een plaquette met opschrift: ‘Aan Jan Carel Josephus van Speyk, […] op ‘s lands kanonneerboot no.2 voor Antwerpen, door de oproerige Belgen aangevallen stak hy, tot redding van de eer der Hollandsche vlag, den brand in het buskruid en stierf den heldendood, den 5den February 1831’.

Jan van Speijk (1802-1831) groeide als wees op in het Amsterdamse Burgerweeshuis. Hij was kanonneerbootcommandant tijdens de Belgische Opstand. Op 5 februari 1831 dreef zijn schip door harde wind en een defect anker naar de kade van Antwerpen, waar Belgische militairen en burgers het bestormden. Van Speijk wilde zich niet overgeven en liet het schip ontploffen door een vat buskruit aan te steken. Daarbij kwamen hijzelf, 28 van de 31 bemanningsleden en meerdere Belgen om het leven. In een tijd waarin Nederland behoefte had aan nationale helden, werd deze daad gezien als een voorbeeld van moed en vaderlandsliefde. Van Speijk groeide uit tot een nationale held en zijn verhaal werd vereeuwigd in monumenten, schilderijen, boeken en andere herdenkingsobjecten.

De gedenksteen van Van Speijk is een van de vele historische elementen in het eeuwenoude pand. Zo zijn er meerdere historische gevelstenen in het gebouw, oude zuilen in de kolommengalerij, eeuwenoude waterpompen op de binnenplaatsen, de herkenbare wezenkastjes, de lindeboom, geplant ter gelegenheid van de inhuldiging van koningin Wilhelmina in 1898 en enkele originele zeventiende-eeuwse beschilderde plafonds. Tijdens de renovatie zullen al deze monumentale onderdelen van het pand zorgvuldig worden beschermd.