De Stichting Sociale Veiligheid Podiumkunsten lanceert vandaag de handreiking Beschermd Besturen. De publicatie richt zich op de sociale veiligheid van directeur-bestuurders in de podiumkunsten en helpt bestuurders en toezichthouders om zorgvuldig om te gaan met situaties rond ongewenste omgangsvormen en grensoverschrijdend gedrag.
De aandacht voor sociale veiligheid op de werkvloer is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Daarbij is veel aandacht voor de positie van medewerkers, terwijl de positie van de directeur-bestuurder vaak onderbelicht blijft. Directeur-bestuurders nemen een complexe positie in: zij zijn eindverantwoordelijk voor een veilige werkomgeving, vormen het gezicht van de organisatie en zijn tegelijkertijd werknemer van de raad van toezicht. Situaties rond grensoverschrijdend gedrag of beschuldigingen daarvan kunnen daardoor grote bestuurlijke, juridische en persoonlijke gevolgen hebben.
Weinig structurele ondersteuning
De handreiking komt voort uit de constatering dat er voor directeur-bestuurders nog weinig structurele ondersteuning en kaders zijn op dit gebied. Mirjam van Tiel, zakelijk directeur-bestuurder van Theater Oostpool, en Sewan Mumcuyan, directeur-bestuurder van Stadsschouwburg Utrecht, namen twee jaar geleden samen met de Stichting Sociale Veiligheid Podiumkunsten het initiatief voor de handreiking. Mirjam van Tiel: “Hiermee kunnen we het gesprek verbreden naar de sociale veiligheid van directeuren zelf. Dat was een hiaat in de discussie, terwijl de urgentie groot is: veel directeuren krijgen hiermee te maken.”
Voor bestuurders en toezichthouders
Beschermd Besturen is ontwikkeld door een werkgroep van directeur-bestuurders in de podiumkunsten, in samenwerking met de NAPK, VSCD, Stichting Sociale Veiligheid Podiumkunsten en Bureau &MAES. Een diverse groep van organisaties en peers, waaronder Raad voor Cultuur, Ministerie van OCW, Cultuur+Ondernemen en Mores, heeft meegelezen en input geleverd. De handreiking is in eerste instantie bedoeld voor directeur-bestuurders van gezelschappen, schouwburgen, concertzalen en andere podiumkunstinstellingen. Ook raden van toezicht, vertrouwenspersonen en adviseurs kunnen de handreiking gebruiken.
De publicatie behandelt onder meer de rollen en verantwoordelijkheden van directeur-bestuurders en raden van toezicht, preventief handelen, protocollen, relevante wet- en regelgeving en gedragscodes. Daarnaast biedt de handreiking inzicht in vormen van ondersteuning en concrete stappen om binnen de eigen organisatie aan de slag te gaan.
Een fictieve casus vormt de rode draad door de handreiking en maakt inzichtelijk hoe verschillende perspectieven en belangen in situaties rond sociale veiligheid kunnen samenkomen. Daarbij komen drie situaties aan bod die in de praktijk kunnen voorkomen: ongewenste omgangsvormen richting de directeur-bestuurder, beschuldigingen (terecht of onterecht) van ongewenste omgangsvormen aan het adres van de directeur-bestuurder en beschuldigingen aan het adres van collega-directeuren.
Breder gesprek over governance
Sewan Mumcuyan ziet de handreiking als een middel om het gesprek over governance in de sector verder te brengen. “Hopelijk biedt de handreiking praktische handvatten voor zowel directeur-bestuurders als toezichthouders en draagt zij bij aan een breder gesprek over het verder versterken en professionaliseren van de governance in onze sector en de weerbaarheid van directeur-bestuurders.”
De handreiking is nadrukkelijk geen handleiding met één vaste werkwijze. Iedere organisatie en iedere situatie is anders. Beschermd Besturen biedt een vertrekpunt om het gesprek over sociale veiligheid aan te gaan, bewustwording te vergroten en inzicht te geven in waar bestuurders en organisaties terechtkunnen voor ondersteuning.



