Jan-Willem van Rijnberk (69) werd via een video-advertentie op Facebook en een app uit de Apple App Store opgelicht. In In Zes Maanden naar Nul laat hij zien hoe digitale fraude werkt, zoals hij die aan den lijve ondervond, en wie eraan verdient.
Op vrijdag 30 oktober verschijnt In Zes Maanden naar Nul van de Eindhovense auteur Jan-Willem van Rijnberk, bij uitgeverij TRILOGIE. Het is het eerste deel van de trilogie Het Digitale Slachthuis. Van Rijnberk beschrijft hoe hij in zes maanden zijn spaargeld verloor aan oplichters die hem benaderden via een video-advertentie op Facebook. Zij lokten hem naar een nep-beleggingsapp, gewoon te downloaden uit de officiële Apple App Store. Het voorwoord is van Ellie Lust, presentator van het televisieprogramma Scam Alert: Trap er niet in!, waarin Van Rijnberk op 4 november te zien is (RTL 5, 20.30 uur).
Hoe kon dit gebeuren?
Het begon met een advertentie in zijn tijdlijn. Daarna volgden een WhatsApp-groep met een vriendelijke assistente, “Talia”, lessen van een charismatische analist en een app die keurig in de App Store stond. Alles leek logisch, controleerbaar en betrouwbaar. Stap voor stap verschoof die werkelijkheid, tot er op 12 april 2026 niets meer over was.
Van Rijnberk reconstrueert die zes maanden aan de hand van zijn eigen dossier: chats, schermafbeeldingen, transacties en zijn aangifte. Hij stelt de vragen die elk slachtoffer zichzelf stelt. Hoe kon dit gebeuren? En was er een moment waarop uitstappen nog mogelijk was? Het boek eindigt niet bij het verlies. Het volgt ook wat daarna gebeurde: de Amerikaanse Scam Center Strike Force nam de website van de oplichters in beslag, en kort daarna stond er al een kopie online.
Het boek is geschreven voor lezers die willen begrijpen hoe dit werkt, en voor iedereen die zichzelf of een ouder familielid weerbaarder wil maken. Achterin staat een begrippenlijst voor wie de taal van crypto en beleggen niet spreekt. Dit boek wil je in één keer uitlezen.
Geen uitzondering, maar een industrie
Van Rijnberk is geen uitzondering. In 2025 werden 2,5 miljoen Nederlanders van vijftien jaar en ouder slachtoffer van online criminaliteit: één op de zes. Anderhalf miljoen van hen werden slachtoffer van online oplichting en fraude: één op de tien (CBS, Veiligheidsmonitor 2025). De AFM schat de schade door beleggingsfraude op 750 miljoen euro per jaar. Bij de politie wordt maar een fractie daarvan gemeld (AFM, Van piramide tot ijsberg, december 2025). Van de slachtoffers van beleggingsfraude die zich in 2025 meldden bij politie of Fraudehelpdesk, is 22 procent 65 jaar of ouder: de grootste groep. Samen met de 56- tot 65-jarigen gaat het om 42 procent (AFM).
Wie verdient eraan? Volgens interne documenten waarover Reuters in november 2025 berichtte, haalde Meta naar schatting 10 procent van zijn omzet uit advertenties voor oplichting en verboden producten. In mei 2026 daagde Santa Clara County Meta voor de 1rechter om die advertenties.
Consumentenorganisaties uit 27 landen dienden klachten in bij de Europese Commissie. Van Rijnberk noemt de platforms daarom “de helers”: zij plegen de fraude niet, maar verdienen er wel aan.
“Ook ik dacht dat ik slim genoeg was om niet opgelicht te worden. Met mijn achtergrond wist ik hoe beelden en verhalen mensen overtuigen. Toch ging het ook bij mij mis, omdat alles klopte: de advertentie, de app, de mensen. Dat is precies hoe het werkt. Ik schreef dit boek zodat een ander kan lezen wat mij zes maanden kostte.”
— Jan-Willem van Rijnberk
Te zien in Scam Alert
In het programma Scam Alert: Trap er niet in! (RTL 5 en Videoland), gepresenteerd door Ellie Lust, staat online oplichting centraal. Van Rijnberk is te zien in aflevering 3, op woensdag 4 november om 20.30 uur. In het voorwoord van het boek schrijft Lust over de schaamte die slachtoffers voelen, en over de moed die het kost om erover te praten.
Nederlands 
English (UK) 
Français 