Fotomuseum-soap #2: ‘Het wereldje is klein, de ego’s groot’

Vorig weekend publiceerde de Volkskrant uit een vertrouwelijk onderzoek over het Nederlands Fotomuseum. Dat artikel, dat opnieuw (slechts) twee beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag formuleerde aan het adres van de ontslagen directeur Birgit Donker, deed wat stof opwaaien.

Zondag kregen we de brief in handen waarmee de RvT de personeelsleden in september 2025 uitnodigde om mee te werken aan het ‘cultuuronderzoek‘. De RvT moest die koers volgen omdat volgens de privacywet de gegevens van personeelsleden niet mogen worden gedeeld met derden. (Oud)personeelsleden en -medewerkers konden zich dus zelf aanmelden.

28 + 39 of 39 – 28?

In de brief stelde de Raad van Toezicht met nadruk dat de uitnodiging aan alle (oud)medewerkers was gestuurd. In de Volkskrant konden we lezen dat van hen 39 personen (42 procent) een vragenlijst ingevuld hebben. Daarnaast zijn 28 (oud-)personeelsleden geïnterviewd. De krant maakt niet duidelijk of de 28 geïnterviewden behoren tot de groep van 39 respondenten. In de uitnodiging van de RvT staat wel met nadruk vermeld dat uit degenen die de vragenlijst beantwoorden, een selectie zou worden gemaakt.

NRC neemt woensdag 25 maart, nadat we publiceerden over de tendentieuze vraagstelling in de uitnodiging door de RvT, het artikel van de Volkskrant grotendeels over. De krant zegt eveneens inzage gekregen te hebben in het onderzoeksrapport. Dat onderzoeksrapport wordt volgens de RvT zelf overigens als ‘statistisch insignificant’ gekwalificeerd. Dat betekent dat aan de cijfers geen waarde kan worden toegekend. .

13 van de 92?

Uit het verhaal in NRC blijkt dat ‘bijna de helft’ van de geïnterviewde medewerkers slechte ervaringen meldt met Birgit Donkers. Dat zijn dus minder dan 14 van 92 (oud)medewerkers, laten we zeggen: 13. Dan wordt het interessant om het hele onderzoek dan ook maar publiek te maken, want om al deze ellende te veroorzaken als 15 procent van het personeel de directeur niet ziet zitten, en slechts 2 van hen een ‘echte’ klacht lijken te hebben? Niet alleen statistisch inderdaad tamelijk irrelevant.

85 procent had dus hele andere verhalen. Bijvoorbeeld over de onderlinge verhoudingen binnen het personeelsbestand. Dat is misschien statistisch niet significant, maar wel interessant.

3 van de 92!

Maar nu blijken dus ook niet alle (oud)medewerkers benaderd. Binnen een dag meldden zich drie oudmedewerkers die ons lieten weten geen enkele uitnodiging te hebben ontvangen. Wij spraken ze.

“Toen Birgit [Donker(red)] aantrad zat het museum diep in de problemen. Weinig mensen realiseerden zich hoe erg het was. We zaten in zwaar weer, er was een directiewissel en de een gaat makkelijker mee dan de ander. Maar hoe dat nu op Birgit wordt gelegd is onterecht.” Dit zegt Saskia Cornelissen, die tijdens die directiewissel bij het Nederlands Fotomuseum werkte als Hoofd Bedrijfsvoering. In deze functie stond ze dicht bij de elkaar opvolgende directies. Sterker nog: tijdens de wisseling van de wacht was ze een tijd interim-directeur.

‘Alleen maar gissen’

Cornelissen werkte van 2015 tot en met voorjaar 2020 bij het Nederlands Fotomuseum. Ze zou als oud-medewerker gevraagd moeten zijn om mee te werken met het inmiddels omstreden ‘cultuuronderzoek’. Zij hoorde echter pas van het onderzoek toen daarover in de pers berichten verschenen.

“Ik kan er alleen naar gissen waarom ik niet gevraagd ben, want zo moeilijk vindbaar ben ik niet,” verklaart Cornelissen aan de telefoon. Ditte Ooms, die in de door de RvT onderzochte periode twee keer als hoofd marketing en communicatie bij het museum werkte, heeft eveneens geen uitnodiging ontvangen. Een derde medewerker meldt eveneens niet benaderd te zijn, maar wil niet met naam genoemd worden.

Eén zin

Alle drie de oud-medewerkers behoren niet tot de mensen die kritisch waren op het functioneren van Donker. Saskia Cornelissen wil niet speculeren, maar constateert wel: “Het wereldje is klein, de ego’s zijn groot.” Bij het eerste artikel dat in de Volkskrant verscheen werd ze ook met één zin geciteerd, terwijl ze ‘zeker een uur’ met de journalist in kwestie gesproken had.

Haar verhaal destijds? “Ik heb altijd fijn samengewerkt met Birgit. En ik geloof echt wel dat dit voor sommigen een pittige tijd is geweest. Onder haar voorganger Ruud Visschedijk was er al een reorganisatie. Onder Birgit is ook gereorganiseerd. Dat geeft altijd stress. Maar er was voldoende openheid om te zeggen wat je ervan vond. Ik heb ook bij de ontslaggesprekken gezeten met Birgit. dat ging niet buiten grenzen.”

Waardeer dit artikel!