Zondag 9 augustus verscheen er rond half negen een schitterende regenboog boven Utrecht. Mensen, die net uit de Domtoren kwamen geklommen, werden er gelijk door geraakt. “Dat is wel heel toepasselijk, nu!”, zei iemand. Aanleiding was de voorstelling van Theatergroep Aluin die ze net hadden meegemaakt.
In de Michaëlskapel, op de eerste verdieping van de Domtoren, speelt dezer dagen “De Dolle Koster van de Domtoren”. Het is een typisch Aluin-stuk, dus historisch kloppend verteltheater vol aanstekelijke humor en daardoor perfect geschikt voor het vaste scholierenpubliek van het bijna veertig jaar oude Utrechtse gezelschap. Het verhaal gaat over de koster van de Domkerk, die in 1729 een in de geschiedenisboeken weggemoffelde eeuw van homovervolging inluidde door twee zoenende mannen aan te geven bij het lokale bestuur.
Voor een heel groot ander deel van het land markeerde de schitterende regenboog het begin van een van de mooiste Zomergasten-afleveringen ooit. Met grote dank aan Merel Pauw, dochter van de te jong overleden prachtactrice Leonoor Pauw en liefhebbende, rouwende en tamelijk overtuigd complotdenkende vader George van Houts. Maar ook met hele grote dank aan Janine Abbring, al eerder door mij uitgeroepen tot de beste gastvrouw voor een programma als Zomergasten (https://www.wijbrandschaap.nl/2017/08/geheim-beste-seizoen-zomergasten/).
Niets toe te voegen
De twee vrouwen maakten deze avond memorabel door een combinatie van empathie en grenzeloosheid, met ruimte voor tranen en stiltes, plus, en dat wordt in alle recensies die inmiddels verschenen zijn, geroemd: twijfel.
Aan die andere recensies heb ik deze keer even helemaal niets toe te voegen. Sterker nog: ik ben zelf best verbijsterd over hoe goed die vrouwelijke inbreng werkt, want die durf om te twijfelen, om het niet zeker te weten, van Merel Pauw, is wat vrouwen vaak buiten het talkshowcircus houdt. Talkshows moeten het hebben van zekerwetende, stellige mensen. Heel vaak hebben die een piemel tussen de benen hangen. Dat durf ik met enige zekerheid te stellen. Over Angela de Jong twijfel ik nog.
Aan alles was duidelijk dat Pauw zich met een ongekende gretigheid en overgave had voorbereid op dit gesprek van drie uur. De fragmenten waren stuk voor stuk bijzonder en onverwacht, en toen het aan het einde ging over identiteit en trots wist ze zelfs de uitersten van het politieke spectrum een beetje dichter bij elkaar te brengen, met een pleidooi voor onzekerheid.
Perspectief
Dat ze, als queer vrouw met een mannelijke, rappende andere kant, genaamd Elmer, best langer dan te verdragen is Dave Chapelle zijn transfobe haathumor liet ventileren, had een doel: “Je kunt het met iemands opvattingen niet eens zijn, maar wel heel veel leren van diens perspectief.”
Dat was het citaat dat de hele avond in het heldere licht van die regenboog boven de Domtoren plaatste, waar de acteurs van Aluin op eenzelfde manier begrip vroegen voor de angst die nog steeds leeft voor de vervolging van alles wat anders is. Een angst die nu weer voelbaar is op de middelbare scholen waar ze optreden.
De twijfel die op deze avond van Merel Pauw en Janine Abbring alle ruimte kreeg, biedt uitzicht op een geschiedenis die nu eindelijk eens een keer anders kan gaan verlopen. Dat we eens een keer blijven twijfelen. Ruimte geven. Al is het maar voor een week.
Volgende aflevering spreekt Janine Abbring met een man die al heel lang heel veel zeker weet.
Nederlands 
English (UK) 
Français 