We zijn onafhankelijk. Help ons mee en word ook lid! Met jou erbij gaat het beter.

Geen lid, wel steunen?

Culturele instellingen dragen de verantwoordelijkheid, technologiebedrijven bepalen de voorwaarden

C
Let op: Dit is een persbericht en geen redactionele content van Cultuurpers. De inhoud is afkomstig van de organisatie zelf. Zelf ook persberichten plaatsen? Kies voor een Cultureel Lidmaatschap.

Nieuw boek Digitaal afhankelijk brengt AI, cyberrisico en digitale soevereiniteit naar de bestuurskamer van de culturele sector

Culturele instellingen weten doorgaans hoe afhankelijk zij zijn van subsidies, bezoekers en sponsors. Maar hoe afhankelijk zijn zij van de technologiebedrijven die hun kaartverkoop, communicatie, gegevens en AI-toepassingen mogelijk maken? De recente problemen bij Ticketmatic en de wereldwijde storing bij Microsoft laten zien hoe kwetsbaar organisaties kunnen worden wanneer essentiële processen afhankelijk zijn van externe leveranciers. In zijn nieuwe boek Digitaal afhankelijk maakt Guido van Nispen duidelijk waarom die afhankelijkheid niet langer uitsluitend een technisch vraagstuk is, maar een verantwoordelijkheid van bestuurders en toezichthouders.

“Een culturele instelling kan haar technologie uitbesteden, maar niet haar verantwoordelijkheid”, zegt Van Nispen. “Bestuurders weten doorgaans precies hoe afhankelijk ze zijn van subsidies en bezoekersinkomsten. Maar weten ze ook wat er gebeurt wanneer hun belangrijkste technologieleverancier morgen uitvalt? En wie neemt dan de beslissingen?”

Een blinde vlek in het bestuur

AI, cyberveiligheid en digitale soevereiniteit worden binnen culturele organisaties vaak als afzonderlijke onderwerpen behandeld. AI als innovatie, cybersecurity als taak van de IT-afdeling en software als onderdeel van de bedrijfsvoering. In werkelijkheid raken deze onderwerpen aan dezelfde systemen, gegevens en leveranciers. Daarmee beïnvloeden zij niet alleen de bedrijfscontinuïteit, maar ook de artistieke vrijheid, de relatie met het publiek en de onafhankelijkheid van de instelling.

Dat digitale kwetsbaarheid geen theoretisch probleem is, blijkt ook uit eerder onderzoek van DEN, waarin drie op de tien culturele organisaties aangaven in een periode van drie jaar een digitaal incident te hebben meegemaakt. De recente storingen onderstrepen bovendien dat organisaties niet zelf het doelwit van een cyberaanval hoeven te zijn om toch de gevolgen van digitale problemen te ondervinden.

“Voor financiën, artistieke prestaties en maatschappelijke impact hebben we het toezicht behoorlijk georganiseerd. Maar de digitale infrastructuur waarvan al die zaken afhankelijk zijn, krijgt nog lang niet altijd dezelfde bestuurlijke aandacht. Dat moet veranderen.”

 

Geen technisch handboek,
maar instrumenten voor de bestuurskamer

Digitaal afhankelijk brengt AI, cyberrisico en digitale soevereiniteit samen vanuit het perspectief van bestuur en toezicht. Het boek behandelt de bestuurlijke betekenis van technologische ontwikkelingen, Europese regelgeving en de groeiende afhankelijkheid van internationale technologiebedrijven, maar blijft niet bij analyses en aanbevelingen.

Met een bestuurlijke zelftest en een interactief werkdeel kunnen instellingen direct onderzoeken welke digitale processen onmisbaar zijn, hoe AI wordt ingezet, waar hun afhankelijkheden liggen en welke afspraken nodig zijn wanneer systemen uitvallen. De instrumenten zijn ontwikkeld voor gebruik door bestuurders en toezichthouders, zonder dat zij over specialistische technische kennis hoeven te beschikken.

“Een bestuurder hoeft niet te weten hoe encryptie werkt om te kunnen vragen of de back-ups zijn getest. Goed digitaal bestuur begint niet met technische antwoorden, maar met de juiste vragen.”

Eerste exemplaar voor voorzitter NVTC

Digitaal afhankelijk verschijnt eind november bij Van Duuren Media. Op 3 december 2026 biedt Van Nispen het eerste exemplaar tijdens het najaarscongres van de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Cultuur (NVTC) in Leiden aan voorzitter dr. Jurenne Hooi aan. Tijdens het congres wordt hij ook geïnterviewd over de betekenis van digitale afhankelijkheid voor het bestuur en toezicht in de culturele sector.

Over de auteur
Guido van Nispen is voormalig bestuurder en toezichthouder bij onder meer het ANP, AVROTROS, Triodos en World Press Photo. Vanuit zijn ervaring met bestuur, toezicht, technologie en de culturele sector richt hij zich op de bestuurlijke betekenis van digitale afhankelijkheid.Digitaal afhankelijk –
Wat bestuurders en toezichthouders in de culturele sector moeten weten over AI, cyberrisico en digitale soevereiniteit

Auteur: Guido van Nispen
Uitgever: Van Duuren Media
Verschijning: november 2026
Omvang: 144 pagina’s
ISBN: 9789463564779
Website: https://digitaal-afhankelijk.nl

Over deze auteur

Guido van Nispen

Ondernemer, bestuurder, toezichthouder en adviseur op het snijvlak van technologie, media en governance. Hij is oprichter van MENSEN.WORK, een holding die zich richt op de samenwerking tussen mens, technologie en informatie. Eerder was hij onder meer CEO van het ANP, directeur van V-Ventures, fondsmanager bij het Dutch Creative Industry Fund, uitgever van Innovation for Jobs en executive director bij BT. Daarnaast vervulde hij toezicht- en adviesfuncties bij organisaties als Triodos, World Press Photo, Cinekid, de Raad voor Cultuur en AVROTROS. In zijn werk staat steeds de vraag centraal hoe organisaties verantwoord kunnen omgaan met de veranderende verhouding tussen technologie, informatie en bestuur.

Reageer!

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Populaire berichten

Wat kraakt er zo?

Wat kraakt er zo?

Waarom w niet alleen meer met maken bezig moeten zijn, maar vooral ook met veiligstellen. Ook van de kunst zelf.
Aan big tech ontsnappen

Aan big tech ontsnappen

Met bevrijdend nieuws voor wie zich overweldigd voelt: zo kun je de dreiging van big tech ten goede keren. Dankzij kunstenaars.

Categorieën