Het interessante aan de verhalen van Financieel Dagblad-columniste Annemarie van Gaal is dat je het totaal niet eens hoeft te zijn met haar tekst, maar er toch van kunt genieten. In haar column in de krant van 13 april 2014 is er echter wat anders aan de hand. Hier laat het geweten van financieel en zakelijk Nederland een zeer groot gebrek aan feitenkennis zien. Soms is een opinie voldoende, maar domheid – en dat is hier aan de hand – mag niet onweersproken blijven.

‘Bibliotheken kunnen beter worden opgeheven, immers, we leven online. Er is misschien redding als de bibliotheken zich laten ombouwen tot flexplekken voor ZZP’ers.’ Dat is de kern van haar verhaal, met wat cijfermateriaal en managementjargon overgoten.

Een stad als Amsterdam heeft maar liefst 26 bibliotheken en in heel Nederland zijn het er meer dan duizend. Onze bibliotheken kosten ongeveer € 600 mln per jaar. Van dit bedrag wordt € 65 mln gedekt uit de contributies van de bibliotheekpas. Dat betekent dat er gemiddeld € 60.000 omzet per vestiging binnenkomt.

Nu geeft Van Gaal zelf aan, niet de bibliotheken te bezoeken, maar er slechts langs te lopen.

Iedere keer als ik langs een bibliotheek loop, zie ik lege zalen met eindeloze boekenrekken. Af en toe zit er een verdwaalde scholier aan een van de tafels over zijn studieboeken gebogen of een student met een opengeklapte laptop voor zich. Het uitlenen van boeken is duidelijk een marginale activiteit geworden.

En daar zit nu het gat van haar feitenkennis, want ze heeft geen idee welke maatschappelijke dynamiek er heerst rond actuele geletterdheid, mediawijsheid en stedelijke ontwikkelingen. Vandaar een opzet voor een verplichte stage:

  1. Bezoek de bibliotheek van Delft en zie hoe een ondernemende bibliotheek in de frontlinie staat in het combineren van een fysieke en een digitale bibliotheek;
  2. Dan door naar de bibliotheek van Oss waar medewerkers zich de zorg aantrekken van inclusiviteit en ervoor zorgen dat niemand uitgesloten mag worden als het gaat om de toegang tot en betekenis van informatie, van dichtbij en wereldwijd;
  3. In de bibliotheek van Arnhem geniet je van het gebouw Rozet en zie je hoe de bewoners van het gebouw samen met gebruikers en MKB-bedrijven een culturele en economische meerwaarde realiseren. Vergeet hier niet zelf de handen uit de mouwen te steken.
  4. In Utrecht raak je onder de indruk van de (internationaal) georiënteerde vernieuwing die zowel op centraal niveau als diep in de wijken plaatsvindt. Kennis delen is voor deze bibliotheek de missie.
  5. We praten na in de nieuwe bibliotheek van Almere waar de bibliotheek in vele opzichten toonaangevend is: is samenwerking met het onderwijs, en met het bedrijfsleven. Zeer toegankelijk voor het publiek. Volle zalen.

De keuze voor deze bibliotheken is niet verwonderlijk. Ze werken mee aan een onderzoek van Bibliotheek Zwolle om een geheel nieuw en duurzaam verdienmodel op te zetten. Ook de VOB, de Rijnbrink Groep en mijn organisatie zijn daarbij betrokken. In dit verdienmodel is plaats voor digitalisering, maar het is in de eerste plaats een voorziening in de handen van gebruikers, bezoekers en samenwerkingspartners, ondersteund door een dialoog tussen gemeente en de directie van de bibliotheek.

Komt u wel in Delft op tijd mevrouw Van Gaal? En leest u zich goed in want ze hebben in de bieb geen tijd voor borrelpraat. En dat geldt voor alle bibliotheken in Nederland.

Voor je verder leest...

Wij doen ons best om onafhankelijke en volledig professionele journalistiek over de wereld van kunst en cultuur te brengen. Journalistiek die al heel veel mensen waarderen, omdat het op zo weinig plekken nog gebeurt. We kunnen daarmee doorgaan als jij lid wordt of ons steunt met een donatie.
Bepaal onderaan zelf hoeveel je wilt bijdragen.