‘Ik ben opgevoed met de bijbelvertaling uit 1951, maar ook blij dat er sindsdien vertalingen zijn verschenen waarin nieuwe woorden zijn gevonden.’ Aldus Gouke Moes, dubbel-demissionair minister van OCW. Met deze interessante formulering reageerde hij tijdens het wetgevingsoverleg Cultuur op de vraag van PVV-kamerlid Bosma, die wilde weten wat Moes vond van het verschijnsel ‘sensitivity reader’ bij sommige uitgeverijen. Een fijn staaltje BBB-diplomatie.
Hoewel de persoonlijke mening van een minister irrelevant is, probeerde de inmiddels weer vol op het racistische orgel rammende Bosma toch iets met Gouke Moes, wetende dat de man privé minstens zo rabiaat extreem is als de voormalige Kamervoorzitter. Desgevraagd wilde de minister in derde termijn wel vertellen dat hij als kind had genoten van ‘alle grappen en grollen rondom zwarte piet en sinterklaas’.
Trumpisme
Het wetgevingsoverleg van 19 januari 2026 was dus een curieuze bijeenkomst. De Kamer sprak met een minister die weinig had gedaan, op een ministerie dat zich dankzij NSC-minister Eppo Bruins de afgelopen kabinetsperiode muisstil heeft gehouden. Nu, dubbel-demissionair, is het wachten op een nieuw Kabinet, dat met een flinke minderheid voor elk besluit een nieuwe meerderheid zal moeten zoeken. Dat kan bij een centrumlinkse partij als GroenLinks/PvdA, maar ook bij het blok ter rechterzijde, bestaande uit PVV, JA21, FvD en BBB. Partijen die er vrij strikte inhoudelijke opvattingen over kunst op nahouden.
Het opmerkelijkste van dit debat kwam al aan het begin. PVV’er Martin Bosma zit al sinds 2010 in een groef vol racistisch cliché-repertoire, met aanvallen op ‘woke’, ‘links’, mensen van kleur en transgenders en een terugkerend pleidooi voor een Zwarte Piet. Hij begon dit keer met iets nieuws. Hij haalde juichend van instemming de nieuwe defensiestrategie van het Trump-regime in de VS aan: de westerse cultuur zou vernietigd worden door linkse elites, hij gebruikte daarvoor het Amerikaanse eufemisme voor ‘omvolking’: civilisational erasure’.
Deze knieval voor het Trumpisme werd hoorbaar van harte ondersteund door Annabel Nanninga van JA21, Pepijn van Houwelingen van FvD en Caroline van der Plas van BBB. Op de maandag waarop de verse autocraat van de VS stelt dat hij Groenland wil uitwissen omdat Noorwegen hem de Nobelprijs voor de Vrede niet toekende, is dat op zijn minst verontrustend.
Ontgroening
De aanvallen van het Trumpistische Blok, zoals we deze vier partijen nu dus zonder gêne kunnen aanduiden, waren deze keer niet alleen gericht op minderheden en kunstenaars, maar ook op de twee nieuwe Kamerleden in de commissie, te weten Heera Dijk van D66 een Eveline Tijmsma van het CDA.
Bosma had het op zich genomen om Heera Dijk te ontgroenen, met zijn pleidooi voor Zwarte Piet en aanvallen op mensen van kleur, het hardnekkige gebruik van het woord ‘blank’ en het benadrukken van de superioriteit van zijn westerse soort. Annabel Nanninga opende het vuur op Eveline Tijmsma met het wegzetten van het CDA als ‘die partij die over erfgoed en streekkunst gaat’.
Beide debuterende Kamerleden hielden zich bewonderenswaardig goed in. Vooral de zelfbeheersing van Heera Dijk naast Bosma kan bijna herculeïsch genoemd worden, zo grof was Bosma bezig.
En toen moesten Pepijn van Houwelingen en Caroline van der Plas nog komen.
Indianen en eskimo’s
Omdat, behalve Volt, de coalitie en GL-PvdA, geen enkele andere partij aanwezig was, kregen de Trumpisten alle gelegenheid om hun gal te spuwen. Ze maakten er dankbaar gebruik van, wetende dat de huidige minister ook niets moet hebben van dingen als diversiteit en inclusie. Nanninga beklaagde zich erover dat ze de oorspronkelijke bewoners van de VS niet meer mocht aanduiden als inwoners van India, en de Inuït niet meer mocht noemen naar de manier waarop ze hun eten klaarmaken.
Pepijn van Houwelingen wilde alle subsidie afschaffen, behalve die voor kastelen, en stelde bovendien dat de Raad voor Cultuur niet meer over subsidie mocht gaan, “want daarin zitten mensen die waarschuwen tegen desinformatie, en dus maken FvD’ers daar geen kans.”
Caroline van der Plas wilde graag alle subsidie stopzetten van culturele instellingen die tot een boycot hadden opgeroepen van Israëlische culturele organisaties die het regime Netanyahu steunden in de genocidale oorlog tegen de bevolking van Gaza.
Prinsenhof
De pleidooien van de andere partijen, voor indexering van cultuursubsidies en betere inkomens voor jonge makers sneeuwden vervolgens onder in discussies over een restauratiesubsidie voor de Delftse Prinsenhof en extra miljoenen voor het Van Gogh Museum.
Gouke Moes kondigde een aantal schriftelijke antwoorden aan, die dus nu alvast op het bureau liggen van zijn opvolger. Die gaat naar alle waarschijnlijkheid in maart aan het werk.
Nederlands 
English (UK) 
Français 