Meteen naar de inhoud

De duistere achterkamertjes van de geest. Meesterlijk ontleedt Philippe Claudel menselijk gedrag in zijn nieuwe roman ‘Schemering’

In zijn nieuwe roman Schemering ontleedt Philippe Claudel als vanouds de duistere drijfveren van de mens.

Een al te vrolijk mensbeeld heeft de Franse auteur Philippe Claudel niet, blijkt uit zijn meeslepend vertelde romans. Schemering is de nieuwste loot aan de indrukwekkende boom van zijn oeuvre, en past daar naadloos in. Zoals hij ook al deed in eerdere romans als Grijze zielen (2003), Het verslag van Brodeck (2007) of bijvoorbeeld Archipel van de hond(2018) legt hij opnieuw met uiterste precisie de opportunistische machinaties bloot achter het menselijk gedrag.

Zelfs de meest vredelievende mensen hebben duistere achterkamertjes in hun hersenen, schrijft Claudel. ‘En er is weinig voor nodig, een kort moment van zwakte, een stom toeval, een enkel woord, om de sloten van die helse plaatsen open te breken en krachten te ontketenen die heviger zijn dan je ooit zou vermoeden.’

Kleine vonk

Politieman Nourio en Plaatsvervanger Baraj zijn ordehandhavers in een klein bergdorp in een keizerrijk ergens in Europa. Veel hebben ze gewoonlijk niet te doen, maar dan wordt op een dag de Pastoor vermoord. De Imam voelt de bui al hangen: dit zal vast zijn kleine gemeenschap in de schoenen worden geschoven. Want ook al lijkt een minderheid ogenschijnlijk te worden geaccepteerd, meestal is er hooguit sprake van gedogen en dan is er maar een kleine vonk nodig om saamhorigheid te doen omslaan in vijandschap.

Nourio, een iele, hooghartige en oversekste man, denkt echter dat het wel zal meevallen en ziet vooral een kans om zichzelf te profileren. Maar het duurt inderdaad niet lang voordat er verhalen de ronde doen, een gewurgde big wordt opgehangen voor de deur van de moskee en de huizen van de moslimfamilies met bloed worden beklad.

Langzaam wordt het Nourio duidelijk gemaakt dat het achterhalen van de waarheid misschien minder wenselijk is dan het creëren van een ‘werkbare waarheid’ om de rust te herstellen. Als er een eenvoudige zondebok voorhanden is, waarom zou je daar dan geen gebruik van maken?

Keten van gewelddadigheid

Terwijl er een keten van gewelddadigheden in werking is gezet, ontdekt de Politieman, die zelf ook bepaald niet zuiver op de graat is, dat hij zelf ook slechts een radertje is in een machinerie waar hij weinig invloed op heeft.

Dat dit fout gaat aflopen, is vanaf bladzijde één duidelijk. Maar Claudel zou Claudel niet zijn als er niet zo nu en dan ook licht door de duisternis kiert. Al was het maar door zijn onvergetelijke personages, zijn beeldende manier van vertellen en weelderige stijl.

Philippe Claudel, Schemering (414 p.)
Uit het Frans vertaald door Manik Sarkar
De Bezige Bij, € 24,99

Waardeer dit artikel!

Blij met dit verhaal? Laat je waardering blijken met een kleine bijdrage! Zo help je onafhankelijke cultuurjournalistiek in stand houden. (Zie je geen knop hieronder, gebruik dan deze link: donatie!)

Vlot doneren
Doneer

Waarom doneren?

We zijn ervan overtuigd dat goede onderzoeksjournalistiek en deskundige achtergrondinformatie essentieel zijn voor een gezonde cultuursector. Daar is niet altijd plek en tijd voor. Cultuurpers wil die ruimte en tijd wel bieden, en voor iedereen GRATIS toegankelijk houden! Of je nu rijk bent, of arm. Dankzij donaties van lezers zoals jij kunnen we blijven bestaan. Zo bestaat Cultuurpers al sinds 2009!

Je kunt ook lid worden, dan zet je je eenmalige donatie om in blijvende steun!

A Quattro Mani

Fotograaf Marc Brester en journalist Vivian de Gier kunnen met elkaar lezen en schrijven – letterlijk. Als partners in crime reizen ze voor diverse media de wereld over, voor recensies van de mooiste literatuur en persoonlijke interviews met de schrijvers die ertoe doen. Voor de troepen uit en voorbij de waan van de dag.Bekijk alle berichten van deze auteur

Klein Lidmaatschap
175 / 12 Maanden
Speciaal voor organisaties met een omzet  of subsidie van minder dan 250.000 per jaar.
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
5 proefabonnementen op de nieuwsbrief
Al onze podcasts
Meepraten over ons beleid
Inzage in de financiën
Exclusieve archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Eigen mastodon account op onze instance
Groot Lidmaatschap
360 / Jaar
Voor culturele organisaties
Geen storende banners
Een premium Nieuwsbrief
10 proefabonnementen op de nieuwsbrief
Al onze podcasts
Meepraten
Inzage in financiën
Exclusieve archieven
Zelf persberichten (laten) plaatsen
Eigen mastodon-account op onze instance
Samenwerking
Privé Lidmaatschap
50 / Jaar
Voor natuurlijke personen en zzp’ers.
Geen storende banners
Een premium nieuwsbrief
Al onze podcasts
Meepraten over ons beleid
Inzage in de financiën
Exclusieve archieven
Eigen mastodon account op onze instance
nl_NLNederlands