Renzo Martens over White Cube: ‘Het Stedelijk moet vanaf nu het hele aankoopbudget aan kunst van plantagearbeiders besteden.’

Het is ongetwijfeld een van de meest vervreemdende beelden die we tijdens de 33ste editie van het documentairefestival IDFA te zien zullen krijgen. Dat strakke, spierwitte, kubusvormige gebouw dat als een UFO in het Congolese binnenland lijkt te zijn neergedaald. Een ontregelende blikvanger in de enige Nederlandse film in de internationale competitie: White Cube. Het is de nieuwe film van Renzo Martens, die in 2008 IDFA al eens mocht openen met het ongemakkelijke Enjoy Poverty. Daarin houdt hij straatarme Congolezen voor dat er geld te verdienen valt aan foto's van hun ellende. Nu gaan plantagearbeiders sculpturen boetseren voor westerse kunstliefhebbers. Veel documentairemakers zweren bij het pure kijken en vastleggen. Zie bijvoorbeeld de indrukwekkende getuigenissen van de inheemse Ayoreo in Nothing But the Sun uit Paraguay, waarmee IDFA 2020 opent. Martens pakt het met White Cube, met koloniale uitbuiting als vergelijkbare achtergrond, heel anders aan. Hij zet zelf de beroering in g...