‘Ik sta met je op en ik ga met je naar bed,’ zei ik schertsend. We stonden in zijn keukentje, waar hij koffie voor zichzelf zette en thee voor mij. De grote schrikogen van Reinbert vertelden dat mijn ironische opmerking was geland in de onvruchtbare aarde van zijn dodelijke ernst. – Het was niet het eerste en niet het laatste misverstand tussen biograaf en gebiografeerde.

Het zal ergens in 2008 of 2009 zijn geweest, toen het benauwende besef tot me door begon te dringen dat ik mezelf had opgezadeld met een monsterklus. Ik had me immers voorgenomen de pianist, componist en dirigent in de context van zijn tijd te plaatsen, om zo de mens van de mythe te scheiden. Was hij werkelijk degene geweest die in de jaren zestig het krantenpapier openscheurde waarmee ons land qua moderne dichtgeplakt zou zijn geweest? Was Reinbert daadwerkelijk de eerste die componisten als Kurtág, Ligeti, Oestvolskaja en Goebaidoelina introduceerde?

Het beantwoorden van dergelijke vragen vereiste een grondige geschiedschrijving van het Nederlandse leven vanaf 1900. Vele uren, dagen en maanden bracht ik door in onze vaderlandse archieven en struinde ik door zijn eigen onuitputtelijke knipselmap, die hij me bereidwillig ter beschikking stelde. De zorgvuldig uitgeknipte, maar vaak niet gedateerde stukjes dreven me tot wanhoop, net zoals de talloze lacunes in archiefstukken en de vele beschadigde of verdwenen microfiches.

Beste lezer: Donaties zijn welkom!
Je kunt dit verhaal gratis lezen. Dat kan dankzij donaties van lezers. Jij mag dus ook helemaal zelf bepalen wat dit verhaal je waard is.
Ondersteun deze auteur!

Laat je waardering voor dit verhaal blijken.

We maken je donatie rechtstreeks aan de auteur over.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Dat ik pas na ruim zeven jaar en talloze gesprekken met Reinbert en zo’n vijfhonderd andere, moeizaam opgespoorde gesprekspartners een punt zou zetten achter mijn manuscript kon ik toen nog niet bevroeden. Wel hield de schier eindeloze, onoverzichtelijke berg werk die op me afkwam me nachtenlang uit de slaap. Dus, ja, er zat een kern van waarheid in mijn verzuchting.

En nu is Reinbert .

Hij overleed op vrijdag 14 februari 2020. – Uitgerekend op Valentijnsdag. En precies zes jaar en twee weken na de wereldpremière van zijn orkestwerk Der nächtliche Wanderer in de . De jubelkritieken had ik nog net kunnen meenemen in mijn , die exact een maand later verscheen.

Hoewel Reinbert de afgelopen jaren steeds brozer werd en nog maar een schim was van zijn toch al spichtige zelf kwam het bericht van zijn overlijden aan als een mokerslag.

En nee, ik had geen klaarliggen, want in mijn optiek is dat de goden verzoeken haast te maken. En stiekem was ik ervan overtuigd dat Reinbert het eeuwige leven had. Hij was zo’n rotsvaste aanwezigheid in ons vaderlandse leven, heeft zoveel componisten met zoveel vuur verdedigd, het was gewoon ondenkbaar dat hij er op een dag niet meer zou zijn.

Maar nu is Reinbert .

Voor je verder leest...

We hebben inmiddels al bijna 300 leden. Mensen zoals jij, met een hart voor kunst.
Word ook lid, kijk hier:

Ik kan het nog steeds niet helemaal bevatten.

En nee, ik ga niet nog eens zijn vele verdiensten opsommen, dat heb ik tenslotte al uitputtend gedaan. Dat ik daarin tot zijn ergernis ook zijn mindere kanten heb beschreven, is breed uitgemeten in de pers. Zijn afwijzende reactie heeft mij opnieuw veel slapeloze nachten bezorgd.

O, ja: Je hoeft geen lid te zijn om dit te kunnen lezen. We hebben wel leden nodig om dit te kunnen schrijven. Word daarom nu lid.

Toch ben ik hem altijd blijven waarderen. Dankzij Reinbert leerde ik bovengenoemde – en talloos veel andere – componisten kennen. En al was hij niet de eerste die hun uitvoerde, zijn interpretatie was zo indringend dat ik aan mijn stoel gekluisterd zat, met rillingen over de rug en kippenvel op mijn huid.

En net als anderen hing ik aan zijn lippen wanneer hij vertelde over de componist(e) die hem op dat moment bezighield. Die bleek zonder uitzondering de meest bijzondere, avontuurlijke, grensverleggende toonvinder die hij ooit had ontmoet. – Zijn niet aflatende begeestering drukte hij steevast uit in superlatieven.

En nu is Reinbert .

Hij was een groot musicus, die velen heeft geënthousiasmeerd voor moderne . De laatste jaren bereikte hij een nóg groter met zijn romantisch-zwelgende vertolkingen van de Matthäus- en Johannes-Passion van Bach.

Dat hij ook star en onverzoenlijk kon zijn, zoals ik ondervond na de publicatie van mijn , was soms moeilijk te verdragen. Maar ik ben de mens altijd blijven onderscheiden van de en huldig de gedachte: ‘Wie zonder zonden is werpe de eerste steen.’

Daarom: zand daarover. Reinbert is , leve Reinbert!

Foto bovenaan:
TivoliVredenburg herdenkt Reinbert de Leeuw, 14-2-2020 (foto Astrid in 't Veld)

Over de auteur van dit verhaal:


Laat je waardering voor dit verhaal blijken.

We maken je donatie rechtstreeks aan de auteur over.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Scroll naar top