Mijn hart in vijftig stukken: El corazón de Ester

Er staan slechts vijftig voorstellingen op het programma voor *El corazón de Ester*, omdat de performer, Alberto Cortés, tijdens elke voorstelling een stukje van zichzelf verliest, totdat er niets meer overblijft. Bij de Italiaanse première werd de voorstelling op 5 en 6 september tijdens het Short Theater Festival gepresenteerd door Teatro Vittoria. De voorstelling is betoverend en stelt vragen over liefde, seks, het lichaam en de rol van het hedendaagse theater.

Theater/Liefde

In de voorstelling vertelt Cortés het verhaal van een 19e-eeuwse vrouw, Ester, die gedichten schreef over liefde en over hoe ze zich aan haar minnaars overgeeft totdat ze verdwijnt. Om haar te belichamen, kleedt Cortés zich aan het begin als een 19e-eeuwse vrouw. In de dramaturgie is de relatie tussen Ester/Cortés, theater/liefde en publiek/minnaars opzettelijk dubbelzinnig. Net als in een vleselijke relatie tussen de kunstenaar en de toeschouwers, die hij gedurende de hele voorstelling aanspreekt als „Milord“, wil de hoofdpersoon Cortés/Ester liefhebben en bemind worden. Zij (Cortés/Ester) willen begeerd en aanbeden worden, zoals elke minnaar en elke performer dat wil. Om deze reden zegt hij tegen het publiek dat „zien hetzelfde is als eten“, waarbij hij zichzelf opoffert in een masochistisch ritueel.

Als Cortés aan het begin van de voorstelling ‘bezeten’ is door Ester, verliest hij naarmate de voorstelling vordert langzaam het personage Ester om weer zichzelf te worden, terwijl hij zijn eigen optreden en zijn relatie met het theater en het publiek observeert. Deze handeling waarbij Cortés zijn eigen zelf terugwint, komt duidelijk naar voren in het stuk, zowel via zijn kleding als via zijn uitspraken aan het publiek: hij vraagt of het publiek van de voorstelling geniet, en of iemand een pistool heeft om hem mee neer te schieten. Vervolgens somt hij de voorstellingen op; die in Rome waren nummer 8 en 9 van de 50. Het getal 50 verwijst naar de nummering van de kunstwerken, maar sluit ook aan bij het verhaal van Ester, omdat ze elke keer dat ze zich aan iemand overgeeft langzaam verdwijnt. Hetzelfde zal gebeuren met het personage van Cortés en met de voorstelling; beide zijn voorbestemd om binnen 50 herhalingen te worden verbruikt.

De hele voorstelling lijkt tegelijkertijd een kritiek op en een liefdesbrief aan het theater te zijn. Het is iets wat ik in bijna elke voorstelling die ik dit jaar heb gezien terugzie, alsof de kunstenaars zichzelf en het publiek afvragen: wat is het doel van theater? Voor wie treden we op? Wat is de rol van het publiek?

De vraag blijft nooit impliciet; ze wordt expliciet aan het publiek gesteld, wat een gevoel van onbehagen teweegbrengt. Om deze reden is de scenografie kaal, zonder enige context of verwijzing naar het tijdperk van Ester. In plaats daarvan kan het publiek het theater met zijn achterdoek, elektrische trekken enz. duidelijk zien. Er is geen magie of truc meer, geen opschorting van het ongeloof. Alles speelt zich af in een theater, en daarom moet het theater verantwoording afleggen. Het theater lijkt dan ook geen plek te zijn om onze geest tot rust te brengen, maar eerder een ruimte waar makers hierover nadenken en het publiek uitnodigen tot confrontatie.

Short Theatre Festival

Short Theatre is een multidisciplinair festival dat sinds 2006 in Rome plaatsvindt en gewijd is aan internationaal theater, installaties, workshops, concerten, voorstellingen en dj-sets. Dit jaar vindt de 21e editie plaats van 3 tot 12 september, met meer dan 65 evenementen en ongeveer 40 gezelschappen en artistieke projecten, waarbij kunstenaars uit Italië, Spanje, Frankrijk, Polen, Hongarije, Algerije, Libië, Eritrea, Kameroen, Rwanda, Mexico en China aanwezig zijn. Het festival vindt plaats verspreid over de stad, op zowel grote als kleine locaties, en biedt zowel bekende als opkomende kunstenaars de kans om hun werk te presenteren.

Sinds de oprichting heeft Short Theatre een herkenbare ruimte gecreëerd voor onderzoek, uitwisseling en ontmoeting, die de veranderende complexiteit van het landschap van de podiumkunsten weerspiegelt. Het doel is om van het festival een platform te maken dat zichtbaarheid biedt aan de nieuwste Europese tendensen, waarbij Italiaanse en internationale kunstenaars met elkaar in dialoog worden gebracht.

Die ambitie is van belang in een stad waar de hedendaagse theaterwereld vaak als marginaal wordt beschreven: critici hebben opgemerkt dat Rome relatief weinig aandacht besteedt aan hedendaagse en experimentele voorstellingen, waardoor festivals als Short Theatre en Romaeuropa zeldzame vensters vormen op werk dat in andere delen van het land en in het buitenland gemakkelijker circuleert.

Waardeer dit artikel!