Die Robin Goudsmit. Op het Boekfest keek ik ademloos toe hoe zij soepel tussen schrijvers laveerde en van onderwerp naar onderwerp ging. Rouw was het thema in de Ronda van Tivoli Vredenburg. Helpt schrijven bij rouw? Lara Taveirne (Wolf) en Femme van den Berg (Dag voor dag voor dag) zaten rechts van Goudsmit. Eva Posthuma de Boer (Omdat ik je zie) zat links. Goudsmit benoemde het: ‘We zitten toch niet zo handig.’ Een groot deel van de tijd zat ze met haar rug naar Posthuma de Boer, hoe Goudsmit ook haar best deed alle drie de schrijvers ongeveer evenveel spreektijd te geven.
Ik zat op het puntje van mijn stoel.
In zo’n setting ontsnap je kennelijk niet aan wat competitie. Al vallen de schrijvers elkaar niet in de rede, ze proberen toch vooral hun eigen boek zo voordelig mogelijk te presenteren. Als publiek vergelijk je. Lara Taveirne had met haar ijzersterke verhaal over haar broer die naar het Noorderlicht vertrok om zijn leven te beëindigen het publiek in haar greep. Geestig was ze. Bovendien sprak ze met Vlaamse tongval. Zelf geeft ze les aan mensen die het schrijven willen leren en als die over hun eigen leed schrijven wijt Taveirne dat vaak aan gebrek aan verbeelding. Het boek over haar broer moest ze schrijven, maar ook in dit boek speelde verbeelding ook zeker een rol. Ze kon niet zonder fictie.
Echt wel verzonnen!
Het blijft een ding. Schrijvers willen niet graag betrapt worden op puur autobiografisch schrijven. Later op de dag bij het onderdeel Echt gebeurd, toch verzonnen verzette Nicolien Mizee (Faxen aan Ger) zich met hand en tand tegen de misvatting dat alles wat een columnist opschreef ook echt gebeurd is. Van een pedicure maakte ze een kapper enzovoort. Stéphanie Hoogenberk (Wij vinden dat fijn) vond het juist moeilijk om de werkelijkheid te verdraaien of verzwijgen. Het leverde haar vetes voor het leven op.
Ook bij dit thema Echt gebeurd, toch verzonnen, zat een interviewer, Iris Pronk, tegenover drie schrijvers. Met Ester Naomi Perquin (Tot alles in beweging) als derde schrijver. Interviewer Iris Pronk had het zwaarder dan Robin Goudsmit eerder die dag. Ze zocht antwoord op de vraag of je van de waarheid af mocht wijken als je autofictie schreef. ‘Moet je elk boek maar ‘roman’ noemen, al willen lezers nog zo graag iets lezen wat echt is gebeurd?’ Maar schrijvers zijn geen Neerlandici en op haar vragen vertelden de schrijvers vooral over hoe zij het zelf aanpakten. Gelukkig maar. De vraag of je autofictie mag schrijven met aantoonbare verdraaiingen en leugens, vond ik net zo interessant als een discussie lang lang geleden in christelijke setting of je met elkaar naar bed mag de dag voordat je gaat trouwen.
Maar ja, ook ik ben geen Neerlandicus.
Tourist trap Connie Palmen
Connie Palmen had ik niet op mijn lijstje staan. Het was de tourist trap van ILFU. Uiteindelijk zat ik toch op haar tijd in de Grote Zaal om logistieke redenen. De uitsmijter (het gerecht) in het restaurant liep uit en ik viel tussen de wal en het schip van het blokkenschema.
Er waren meer praktische problemen. Ik was vorig jaar ook naar het Boekfest in Tivoli geweest, dus liep vol vertrouwen naar de roltrap in de centrale hal, maar die bleek geblokkeerd door een trolly. Mensen die voor ILFU kwamen, moesten het ondoorgrondelijke trappenstelsel in of in de lift tegen elkaar aan schurken.
Palmen dus. Geen krant of tv-programma of Palmen was er de laatste weken te zien of te horen. Ik had erg te doen met haar interviewer, Andrea van Pol. Wat zou Palmen nog voor nieuws kunnen zeggen? Wat verwachtte de zaal eigenlijk?
Maar Van Pol stond uiterst relaxt op het hoofdpodium van ILFU buddy’s met Palmen te wezen zonder ambitie de quote van de eeuw te scoren. Zij stelde de vertrouwde vragen over Palmens bijzondere persoonlijkheid en Palmen gaf de vertrouwde antwoorden met een paar leuke oneliners zoals ‘Een meisje dat drinkt is een goed begin’, als je je als vrouw wilt verzetten tegen de verwachtingen die de wereld van je heeft.
Na Palmen kon ik nog net naar Bevlogen biografen: Niels Bokhove en Lodewijk Verduin, dacht ik, maar voor de Pandora Foyer moest je echt van goeden huize komen. Ineens stond ik in een royale ruimte met 60% mannen in pak met badges. Foute boel. Voor deze congresgangers was de roltrap afgezet. Bij de garderobe wees een jonge vrouw ons de weg, iets met achter de wc’s de trap pakken.
De sfeer bij interviewer Mirjam van Hengel in de kleine Pandora foyer was weer totaal anders. De secure en aandachtige Van Hengel hanteerde opzichtige kaarten met vragen die als startschot dienden voor biografen Niels Bokhoven (Achter zich de grote dromen) en Lodewijk Verduin (Zo rijk en allesverpletterend) om netjes om beurten te vertellen over respectievelijk dichter-criticus Halbo C. Kool en schrijver Nanne Tepper.
Deze mannen verkochten niet zichzelf, maar hun hoofdpersonen. Dat had ook wel wat.
‘Je wilt toch het liefst in een boek verdwijnen zonder dat je de schrijver in je hoofd hebt,’ zei vriendin Ellen, fervent lezer en zelf schrijver, bij de borrel in het café van Tivoli Vredenburg. Volgend jaar weer. En dan is de roltrap hopelijk weer vrij.
Nederlands 
English (UK) 
Français 