Je kunt dit lezen, omdat onze 400+ leden dat mogelijk maken.
Goed hè?

Auteur Wijbrand Schaap

Cultuurjournalist sinds 1996. Werkte als toneelrecensent, columnist en verslaggever voor Algemeen Dagblad, Utrechts Nieuwsblad, Rotterdams Dagblad, Parool en regionale kranten via de Geassocieerde Pers Diensten. Interviews voor TheaterMaker, Theaterkrant Magazine, Ons Erfdeel, Boekman. Podcastmaker, experimenteert graag met nieuwe media. Cultuurpers heet het geesteskind dat ik in 2009 op de wereld zette. Levenspartner van Suzanne Brink huisgenoot van Edje, Fonzie en Rufus. Zoek en vind mij op Mastodon.

Hoe je van Het NUT en George Tobal kunt leren om naar elkaar om te kijken

H

Georganiseerd napraten bij een theatervoorstelling, daar moet je zin in hebben. Dan helpt het als de voorstelling vooraf er zin in heeft gemaakt. Wat bovenmatig geldt voor ‘Doekje voor het Bloeden’, het nieuwste werk van Het NUT en George Tobal. Het helpt natuurlijk ook dat je eerst naar dat nagesprek moet voordat je je toetje krijgt. Want Het NUT Zou het Het NUT niet zijn als hun voorstelling... Lees verder

Theatergezelschap Het NUT confronteert het publiek op een rauwe en humoristische wijze met armoede

T

Drie weken lang te zien met thematisch driegangendiner bij Podium Hoge Woerd Muzikale tragikomedie Doekje voor het bloeden confronteert het publiek op een rauwe en humoristische wijze met armoede. En legt haarfijn bloot hoe wij daar als maatschappij mee omgaan: gevoelens van schuld en goed bedoelde hulp, maar ook averechtse aanpakken en een oppervlakkige kijk op de mensen en het probleem. In de... Lees verder

Paradisodebat ontaardt na krachtige statements ook dit jaar in politiek millimeterspel 

P

Op maandag 1 september opende belangenkoepel kunsten 92 het culturele seizoen met het traditionele Paradisodebat. Niet dus als zondagse afsluiting-met-borrel van de Uitmarkt, want die was verhuisd naar het uiterst centraal gelegen Apeldoorn. Daarom dus, want welke Amsterdammer gaat nu naar Apeldoorn voor een debat dat zelden meer oplevert dan ergernis als gespreksvoer voor de witte wijn met... Lees verder

Herman Koch en Griet Op de Beeck sluiten Zomergasten 2025 af met drie uur die nergens over gaan.

H

Ze verwachtte een manonvriendelijke avond, zei gastvrouw Griet Op de Beeck direct na de opening van de laatste Zomergasten van dit seizoen. “Vind je?”, vroeg gast Herman Koch met zijn bekende twinkeling in de ogen. “Omdat het allemaal mannen zijn die er niet goed van afkomen.” , zei Op de Beeck. Koch: “Maar er doet ook nog een vrouw mee.”  Interessante openingsdialoog voor de laatste... Lees verder

Cultuurpers is onafhankelijk, en wordt gedragen door lezers. Doneer mee!

donatie
Ik doneer

Een nieuw museum voor Witte Propaganda in Washington.

E

Nu de VS definitief veranderd zijn in een evangelische dictatuur, werd het ook tijd de geschiedenis te herschrijven. Op Artnet, waar nog wel onafhankelijk verslag wordt gedaan, een artikel over een nieuw museum van Nationaal Erfgoed in Washington, waar de ‘founding fathers’ van wat ooit de grootste democratie van de wereld was, met AI tot leven komen. En een verhaal vertellen dat alleen nog... Lees verder

We hebben die vervelende vragen van Griet op de Beeck aan Femke Halsema even gemist tijdens Zomergasten

W

“Dit hadden we echt niet van je mogen vragen.” Als je dat als jurycommentaar krijgt op je auditie voor de toneelschool, heb je iets gruwelijk gênants gedaan. Femke Halsema had voor haar auditie aan de Arnhemse toneelschool een monoloog voorbereid uit Oriana Fallaci’s roman ‘Een Man’ over haar geliefde, de Griekse verzetsstrijder Alexandros Panagoulis.  Hoe kwam Halsema tot die keuze? Was die... Lees verder

Zo bloeit er iets moois voor Nederlandse toneelschrijvers in Pont-à-Mousson

Z

In Frankrijk ziet het theaterpubliek zelden toneelwerk van over de grens. In Nederland halen we ons teksttoneel meestal juist van buiten. Afgelopen weekend maakte ik in het 14.000 zielen tellende Pont-à-Mousson, tussen Metz en Nancy in de Franse Elzas mee wat er gebeurt als je die twee dingen met elkaar verbindt. Op het festival Mousson d’été (Zomermoesson) presenteerden Kunstenpunt en Literatuur... Lees verder

De miraculeuze come-back van Griet Op de Beeck tijdens Zomergasten met Uğur Ümit Üngör

D

“Maak je zorgen over het leed van anderen. Luister naar ze en bekommer je om hen.” Zelden sloot een aflevering van Zomergasten in de afgelopen decennia af met een zwaarder doordringend slotakkoord dan die van zondag 17 augustus 2025. Zomergast Uğur Ümit Üngör bekroonde daarmee de diepe indruk die hij maakte tijdens de drie uur die hij doorbracht met ons thuis, in aanwezigheid van schrijfster... Lees verder

Dankzij Tent Paars en Joseph Toonga biedt Boulevard een scherpe blik op hiphop-cultuur

D

Vrolijk lachen, dansen en springen is best lastig, in 2025. Boomers zullen zeggen dat het nooit makkelijk was, maar niemand kan van de huidige generatie jonge mannen en vrouwen zeggen dat het watjes zijn die van elk zuchtje tegenwind in de stress schieten. Waar het wel toe leidt: krumping. Deze week zag ik op Theaterfestival Boulevard drie performances, waarvan twee in Tent Paars en één in de... Lees verder

Bij Foreverandevergem in Theaterfestival Boulevard is het best jammer dat de Pinoys geen BN’ers zijn

B

Dat hebben wij dus niet, in Nederland. Kunstfamilies die zo groot en nog steeds samen zijn dat ze met zijn allen een vol bezette locatietheatervoorstelling in elkaar kunnen zetten, inclusief band. We hebben natuurlijk de Krabbé’tjes en de Croisetjes, maar daarna houdt het een beetje op. Misschien dat de Van Kootens iets samen kunnen met de Derwigjes, maar dat is nog te klein. Nee, een echt... Lees verder

Griet Op de Beeck verklaart Eva Crutzen ‘genezen’ in derde aflevering van Zomergasten 2025

G

“Ik heb je gretig zien voelen.” Best een interessante zin, qua bouw. Niet onverwacht uit de mond van iemand als Griet Op de Beeck die haar sporen in de letteren ruimschoots heeft verdiend. Maar waarom was deze observatie, gevolgd door de constatering van Op de Beeck dat het “helemaal goed zou komen” met Eva Crutzen, de afsluiting van drie uur Zomergasten?  Hadden we thuis op de bank een... Lees verder

Quichot in asfaltdamp naast heerlijke jomo, ergens in Den Bosch op Theaterfestival Boulevard

Q

Je kunt je afvragen wat er in Tilburg Noord in het drinkwater zit. Want hoe komen die zes spelers van het ensemble van Het Zuidelijk Toneel uit Tilburg anders aan die tomeloze energie? Of zijn het de hallucinerende dampen van de asfaltfabriek die het decor vormt van Not Quichot? Wereldliteratuur on acid is al langer het unique selling point van het rijksgesubsidieerde theatergezelschap voor... Lees verder

Boulevard 2025 opent: festival vieren in tijden van opstand

B

Marte Boneschansker heeft het voor elkaar gekregen om mij een uur lang bezig te houden terwijl alles in mij in opstand kwam tegen wat ze me liet meemaken en ik uiteindelijk overging tot lijdzaam verzet. Het was een fascinerend ding om mee te maken en ik kan het iedereen aanraden. Voor zoiets ga je dus naar een festival, zoals Boulevard in Den Bosch. Het Avignon van Brabant ging donderdag 7... Lees verder

Snakken naar stiltes in memorabele #Zomergasten met Simon Kuper

S

“Ja, snap ik.” Het klonk best vaak uit de mond van presentator Griet Op De Beeck, tijdens uitzending 2 van Zomergasten 2025. Dat zei ze dan, voordat ze had gecheckt of wij thuis dat ook gesnapt hadden. Best lastig, want er waren zoveel wijsheden en doordenkers in het uiterst boeiende verhaal van Simon Kuper, dat je bijna ging smeken om een keer stilte, een keer iets laten doordringen, en een... Lees verder

Afgezette bestuurders zamelen geld in voor rechtszaak tegen Kunstenbond

A

Deze week verschenen berichten online dat twee bestuursleden van de Kunstenbond zouden zijn afgezet (“ontslagen”, volgens hun eigen bericht). Als reden geeft Ben van den Dungen, een van de in ongenade gevallen bestuurders een ‘onverwacht tekort’ in de jaarrekening: “De Kunstenbond – en daarmee ook de belangenbehartiging van musici – verkeert in een diepe crisis, nadat is gebleken dat de directie... Lees verder

Gepantserde Griet Op de Beeck was niet nieuwsgierig naar Özcan Akyol in eerste Zomergasten van 2025 

G

Waarom zou je iemand drie uur lang interviewen, die zelf al niet van de buis te slaan is? Wat vraag je iemand die in zijn overal leesbare werk uitgebreid vertelt over hoe hij werd wie hij geworden is? Welke strategie kies je om tot het ‘rosebud’-moment te komen, waarop iedereen zit te wachten? ‘Rosebud’ als dat ene alles verklarende geheim dat alles op zijn plek laat vallen, zoals het sleetje met... Lees verder

Rhino Dance Marathon: 30 jaar moderne dansgeschiedenis samengebald in een explosief feest

R

Als je de eerste maten van Bachs Matthäus uitvoert op een flink versterkte elektrische piano, gebeurt er iets in de zaal. De onheilszwangere noten klinken in een grote zaal met laag plafond, en dan komen dansers op die daar een bundel energie tegenaan gooien waarvan je diep in je stoel gedrukt zou worden. Als je een stoel had. Maar tijdens dit spektakel in de repetitiezalen van ICK Amsterdam heb... Lees verder

‘Door het stof’ kan zomaar Enschedees eigen Gijsbrecht worden.

Zijn er redenen om níet naar Enschede te gaan op een zaterdagavond? De stad bruist best wel, met zijn centrale plein vol terrassen waar elke keer dat ik er kom, iets met pop- en rockbandjes aan de gang is. Dat zou ook een motivatie kunnen zijn om juist niet te gaan, want al die mensen die daar komen kijken, drinken bier en cocktails en moeten dat in de laatste intercity terug naar het westen een... Lees verder

Het Nut is ‘sadder and wiser’ terug van Terschelling met fascinerende double bill over schuld en rijkdom

H

De vrijplaats rondom Het Nut op het Utrechtse Berlijnplein wordt met de dag unieker. Dat ligt vooral aan de bouwprojecten eromheen. Ooit was het een kleurrijke oase in bar braakland. Nu is het landje vrijwel helemaal ingesloten door appartementenblokken. Zo valt op hoe uniek het is dat die kavel op die dure locatie nog steeds ruimte biedt aan een soort mini-Mauerpark, de vrijplaats die in Berlijn... Lees verder

Alleen voor June Yanez moet je De Seizoenen al gaan zien bij Het Nationale Theater.

A

Het zijn vaak een beetje tragische personages in klassieke romans: de kunstenaar of wetenschapper die alles opoffert om Het Werk Over Alles te scheppen en daaraan roemloos ten onder gaat. Hoogmoed komt voor de val, denken we dan. Werk liever je hele leven aan het vervolmaken van één golf dan dat je het definitieve stuk over alles maakt. Maak je niet groter dan je bent. Dit soort deemoed is niet... Lees verder

Star Returning zet Chinees Yi-volk achter gaas in het Holland Festival

S

Kunst beleven is soms best ingewikkeld. Theaterkunstenaar Lemi Ponifasio heeft er in het Haagse Amare voor gezorgd dat ik een dikke anderhalf uur verbijsterd, geïrriteerd en soms verveeld maar toch altijd gefascineerd een zwart – en later wit –  gaasdoek heb bekeken, waarachter zich leden bevonden van de Chinese Yi-minderheid.   De Yi zijn een heel oud volk, zo leert Wikipedia ons, en... Lees verder

Lets spektakelstuk ROHTKO laat in het Holland Festival zien waar en waarom het fout gaat in de kunsten

L

Is kunst een manier om geld te verdienen, of iets dat de wereld verrijkt? De vraag is lastiger dan hij op het eerste gezicht lijkt. Wie kunst maakt, ziet dat werk als iets waar anderen voor moeten betalen, omdat er op zijn minst arbeid en materiaal in verwerkt is, en er ook nog eens immateriële waarde is gegenereerd. Het verhaal begint dan ook bij die immateriële waarde, want daar heeft de... Lees verder

Rechter VS: AI mag gratis leren uit boeken, maar moet er wel eerst voor betalen.

R

Het zijn de VS maar, en de uitspraak heeft geen rechtstreekse gevolgen voor Nederland, maar het is wel een precedent voor Nederlandse schrijvers en andere creatieven. In een grote rechtszaak van schrijvers tegen Anthropic, de ‘aardige’ maker van AI-systeem Claude, bepaalde de rechter dat deze techreus zijn systeem mag laten leren door boeken te scannen. De rechtbank vindt dat dat... Lees verder

Ring of our Time is een zacht swingende, terechte draai om de oren in het Holland Festival

R

Terwijl een verzameling mannen-in-pak in vreesachtige aanbidding rondom een grote oranje oorlogsgod in Paleis Huis ten Bosch aan de garnalencocktail begon, vulde enkele tientallen kilometers noordelijker een zacht, hypnotiserend ritme de Grote Zaal van de Amsterdamse Stadsschouwburg. De deinende cadans klonk als Indonesische gamelan, maar er golfde ook een Arabische tamboerijn doorheen, terwijl... Lees verder

Omvergeblazen door eeuwenoude Noh-techniek in Otemba – Daring Women tijdens Holland Festival

O

Het Holland Festival is pas op de helft en er moet alweer een vastgeroest idee de prullenbak in. Dit keer is het de overtuiging dat de Japanse Noh-theatervorm een dode traditie is, toonbeeld van een eilandsamenleving die zich van de wereld heeft afgekeerd. Ik ben geen groot kenner van Noh, maar de enkele voorstelling die ik er in het verleden van meemaakte, en die paar Japanse films waarin scènes... Lees verder

Populaire berichten

Recente uitgaven

Analoog of AI?

Analoog of AI?

Vergeet niet om AI te doorgronden. En Holland Festival, en Jip en Naaz, en VPRO.

Categorieën